III SA/Wa 3076/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi O. Sp z.o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okresy od grudnia 2009 r. do lipca 2010 r. postanawia odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca Spółka, na urzędowym formularzu PPPr złożyła do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych uzasadniając, że prowadzi działalność w zakresie sprzedaży mebli biurowych, oraz że nie posiada środków na uiszczenie wpisu od skargi. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że wysokość kapitału zakładowego Skarżącej wynosi [...] zł oraz, że wartość środków trwałych wynosi [...] zł., a strata za ostatni rok obrotowy wyniosła [...] zł. Pismem z 23 stycznia 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wezwał Skarżącą do przedłożenia dokumentów źródłowych obrazujących jej stan majątkowy. Wezwanie to jak wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru zostało Skarżącej doręczone 28 stycznia 2014 r. Skarżąca jednak mimo prawidłowo doręczonego jej wezwania żądanych dokumentów nie przedłożyła. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób prawnych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Sąd może zwolnić od kosztów sądowych tylko w sytuacji, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma realnych możliwości finansowych ich poniesienia. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oznacza w rzeczywistości swoistą formę kredytowania podmiotów zobowiązanych do uiszczenia tych kosztów. W stosunku do postępowań odnoszących się do podmiotów, powołanych do prowadzenia działalności gospodarczej, z natury rzeczy mającą przynosić dochody, udzielanie przez Państwo kredytu w tej formie znajduje uzasadnienie tylko w sytuacjach "nadzwyczajnych". Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy się kierować rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego wynoszącą 1.125,00 zł jak i stan faktyczny przedmiotowej sprawy uznać należało, iż skarżąca spółka nie wykazała, że nie jest obecnie w stanie zgromadzić środków celem uiszczenia kosztów sądowych. W sprawie należało wziąć również pod uwagę, że Skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia wpisów od skarg w sprawach o sygn. akt III SA/Wa 3074/13 – 3077/13 w łącznej wysokości 3.987,00 zł. Skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy podniosła, że nie ma środków na poniesienie kosztów sądowych / wpisu należnego od skargi. Jednakże będąc wezwana do przedstawienia dokumentów źródłowych obrazujących jej sytuację majątkową, dokumentów tych nie przedstawiła. Trudno zatem oceniać w jakiej kondycji finansowej znajduje się Spółka tylko na podstawie oświadczenia, że Skarżąca nie ma środków na pokrycie kosztów sądowych. Tym bardziej, że ze znajdującego się w aktach sprawy III SA/Wa 3075/13 bilansu wynika, ze na 31 grudnia 2012 r. Skarżąca posiadała, środki pieniężne w kasie i na rachunkach w wysokości 63.644,90 zł. Odnosząc się natomiast do argumentacji Skarżącej, że za ostatni rok obrotowy poniosła stratę z działalności, należy stwierdzić, że nie jest to okoliczność z powodu której należy przyznać Skarżącej prawo pomocy. Jak bowiem zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 24 czerwca 2008 r. (I FZ 260/08) strata jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami i nie oznacza braku środków finansowych (zob. też postanowienie NSA z 1 sierpnia 2013 r., I FZ 327/13). To przede wszystkim przychody obrazują rozmiar prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej i jego zdolność finansową. Z nadesłanych natomiast dokumentów wynika, że Skarżąca nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, wręcz przeciwnie uzyskuje z tego tytułu przychody. Z przedstawionego rachunku zysków i strat wynika bowiem, że za 2012 r. Skarżąca osiągnęła przychód w kwocie 3.437.228,40 zł. natomiast w formularzu PPPr Skarżąca wskazała, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży mebli biurowych. Stwierdzić zatem należy, że Skarżąca nie odpowiadając na wezwanie o przedstawienie dokumentów źródłowych nie dała możliwości oceny w jakiej faktycznie sytuacji finansowej się znajduje. Zatem nie spełniła przesłanek z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 P.p.s.a. , które wymagają wykazania braku środków. Samo bowiem subiektywne przeświadczenie Strony o braku środków nie może stanowić podstawy do przyznania prawa pomocy. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.