III SA/Wa 3079/11

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 grudnia 2011 r. po rozpoznaniu wniosku A.A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2011 r. Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych p o s t a n a w i a 1. zwolnić stronę od wpisu od skargi 2. odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie 1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym, o które strona wnioskuje w tym postrepowaniu, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Wyjątki od tej zasady mogą mieć charakter ustawowy albo znajdować zastosowanie w instytucji przyznania prawa pomocy, która jest uregulowana w art. 243 i n. u.p.p.s.a. (por. postanowienie z 1 kwietnia 2005 r sygn. II OZ 209/05). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy, powinien wykazać okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego. 2) A. A. dalej jako strona, podatnik lub skarżąca, pismem 2 grudnia 2011 r. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Strona, wykonując wezwanie referendarza sądowego z 5 grudnia 2011 r, nadesłała wypełniony formularz PPF i zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Nadto przekazała zaświadczenie z US z 27 września 2011 r. o wysokości dochodu do 29 kwietnia 2011 r. (611,- zł) , wysokości przychodu za 2011 r., wysokości dochodu A.M. do 3 czerwca 2011 r. (7474,10 zł), wyciąg z rachunku bankowego (debet), decyzję ZUS z 12 sierpnia 2011 r. o ponownym ustaleniu renty z powodu częściowej Sygn. akt III SA/Wa 3079/11 niezdolności do pracy A. M., orzeczenie o niepełnosprawności A.M. z [...] września 2011 r., majątkowa umowę przedmałżeńską strony (rozdzielność majątkowa), deklarację podatkową za 2009 r. i 2010 r., informację o wysokości dochodu/straty z pozarolniczej działalności gospodarczej strony za 2009 r. i 2010 r., podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za 1 styczeń 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. . W uzasadnieniu wniosku strona poinformowała o pogarszającym się jej stanie majątkowym w ciągu ostatnich dwóch lat. Ma na to wpływ przedłużająca się kontrola organów podatkowych oraz choroba męża (A.M.). Strona ma na utrzymaniu syna i córkę (ur. [...] i [...] r.). Posiada współwłasność nieruchomości - ok. 23 m.kw. oraz ok. 20 m.kw. 3) Referendarz sądowy wskazuje, że jedynym kosztem sądowym wymaganym w sprawie jest 480zł, należne z tytułu wpisu od skargi do sądu i do tej sumy należy odnieść zdolność wygospodarowania środków z posiadanych przez skarżącego środków. Referendarz sądowy daje wiarę oświadczeniom skarżącej łożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej, niezależnie już od tego, że informacje te mają potwierdzenie w nadesłanych dokumentach (wyciągu z rachunku bankowego, orzeczeniu o niepełnosprawności męża). Referendarz sądowy wskazuje jednakże, że skarżąca nie wykonała w pełni wezwania, tj. nie nadesłała zestawienia comiesięcznych wydatków i dochodów ze wskazaniem źródła, daty i wysokości. Stąd nie była możliwa dokładna analiza jej sytuacji finansowej i inne orzeczenie o zakresie prawa pomocy. Przydając prymat realizacji postulatu dostępności strony do Sądu referendarz stwierdza, że niepełne wykazanie sytuacji majątkowej nie będzie przyczyną oddalenia wniosku strony w całości. Przede wszystkim dlatego, ze z informacji zawartych na stronie Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych (http://www.ipiss.com.pl/www_ms_2010_sr.pdf) wynika, że wysokość minimum socjalnego w gospodarstwie domowym wynosiło w 2010 r. 700 – 800 zł na osobę. Oznacza to, że z zadeklarowanych dochodów skarżąca nie jest w stanie uiścić należnych kosztów sądowych. Referendarz sądowy zwraca uwagę, że w koszyku dóbr rozważanych przez Instytut brak było wydatków na spory sądowe, zaś wysokość uzyskiwanego dochodu na głowę w Sygn. akt III SA/Wa 3079/11 gospodarstwie domowym skarżącej jest niższa od kwoty minimum socjalnego. Stąd poczynienie nakładów na spory sądowe ze środków mniejszych niż wymaganych do zabezpieczenia minimum socjalnego należy traktować jako zagrażające utrzymaniu koniecznemu skarżącego i jego rodziny. Odmawiając ustanowienia pełnomocnika z urzędu, referendarz wyważył trzy okoliczności: niepełne wykazanie sytuacji majątkowej strony, brak konieczności udziału profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym na tym etapie z uwagi na obowiązki informacyjne sądu względem strony oraz – ostatnią - brak przymusu stawiennictwa strony i zapewniony w sentencji tego postanowienia - bezpłatny dostęp do sądu. Z uwagi na zestawienie tych trzech wartości należało uznać, że w sprawie, poprzez zwolnienie od wymagalnych kosztów sądowych, zostanie zrealizowane prawo strony do Sądu. 4) Mając na uwadze powyższe referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1 , § 2, § 3art. 246 § 1 pkt 1 i 2 u.p.p.s.a., uznał, jak w sentencji.