III SA/Wa 3081/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędziowie sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), sędzia WSA Dariusz Zalewski, Protokolant sekretarz sądowy Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2016 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wykreślenia z rejestru zastawów skarbowych 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz B. P. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. III SA/Wa 3081/15 Uzasadnienie Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] odmawiającą A. G. wykreślenia z Rejestru Zastawów Skarbowych, zastawu ustanowionego na koniu. Na podstawie akt sprawy Sąd przyjął następujący stan faktyczny za podstawę do wydania wyroku w niniejszej sprawie: Pismem z dnia 18 listopada 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych powołując się na art. 27 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. Z 2013 r., poz. 1442 ze zm.) zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. o wpisanie do rejestru zastawów skarbowych zastawu na koniu P. do kwoty 291 732,43 zł. Organ wskazał, że wskazany przez niego koń jest własnością B. P. W dniu 10 grudnia 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wpisał zastaw skarbowy na ww. koniu, o czym zawiadomił B. P. pismem z dnia 17 grudnia 2014 r. Pismem z dnia 5 stycznia 2014 r. A. G. na podstawie art. 42a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako O.p.) złożył do organu wniosek o wykreślenie wpisu do rejestru skarbowych, którego przedmiotem był koń P.. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest właścicielem tego konia. Koń ten był udostępniany B. P. w celu startu na nim w zawodach. Wskazał, że w roku 2013 na mocy oświadczeń woli jego i B. P., którego przedmiotem było odstąpienie od umowy, koń ten powrócił do gospodarstwa A. G.. We wniosku wskazano także na to, że A. G. figuruje jako właściciel tego konia w amerykańskim rejestrze A. . W rejestrze tym A. G. był wykazywany w roku 2013 i 2014 jako właściciel źrebaków koni urodzonych z krycia ogierem P.. A. G. wskazał, że paszport konia na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (j.t. Dz.U. z 2015 r., poz. 1172 ze zm.) nie służy do ustalenia właściciela konia lecz do stwierdzenia tożsamości konia. We wniosku wskazano także, że przedmiotowy koń miał wartość nieprzekraczająca 10 000 zł i z powodu tej okoliczności nie mógł być przedmiotem zastawu skarbowego. Pismem z dnia 5 stycznia 2014 r. B. P. wezwał Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. do usunięcia naruszenia prawa przez wykreślenie z Rejestru Zastawów Skarbowych zastawu ustanowionego na koniu P.. W uzasadnieniu wezwania stwierdził, że właścicielem konia jest A. G. oraz, że koń ma wartość nieprzekraczającą 12 400 zł. Przy piśmie z dnia 27 lutego 2015 r. A. G. złożył do akt sprawy certyfikat i wypisy z rejestru A. oraz umowę kupna sprzedaży z dnia 14 lipca 2013 r. na podstawie, której własność przedmiotowego konia od A. G. nabył B. P. a także oświadczenie o odstąpieniu od umowy z dnia 18 listopada 2013 r. na podstawie, którego strony odstąpiły od tej umowy. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. skierowaną do A. G. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. odmówił wykreślenia z Rejestru Zastawów Skarbowych wpisu zastawu skarbowego ustanowionego na koniu P.. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że w dniu ustanowienia zastawu skarbowego koń stanowił własność B. P. Organ wskazał, że okoliczność tę potwierdza pismo Polskiego Związku hodowców koni z dnia 1 kwietnia 2015 r., w którym stwierdzono, że w Centralnej Bazie Danych Koniowatych na dzień 10 grudnia 2014 r. jako właściciel przedmiotowego konia figuruje B. P.. Organ wskazał, że wszelkie zmiany w zakresie prawa własności konia powinny być zgłoszone do bazy w terminie 7 dni od daty nabycia konia. Od decyzji organu pierwszej instancji B. P. złożył odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w W. W odwołaniu zarzucił organowi pierwszej instancji pominięcie przy wydawaniu decyzji okoliczności odstąpienia A. G. i B. P. od umowy sprzedaży konia P. w wyniku czego własność tego konia, przed ustanowieniem zastawy skarbowego, powróciła do A. G.. W odwołaniu zarzucono naruszenie art. 41 § 1 O.p. przez ustanowienie zastawu na koniu, którego wartość nie przekraczała 12 400 zł. Art. 210 § 4 O.p. przez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji przyczyn, dla których organ nie dał wiary dowodom zgłoszonym przez stronę oraz powodów, dla których organ uznał, że za właściciela konia należy uznawać tylko osobę, która dopełniła obowiązku zgłoszenia faktu nabycia konia do Centralnej Bazy Danych Koniowatych. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji powołano taką samą argumentacje jak w decyzji organu pierwszej instancji. Organ stwierdził też, że z ogłoszeń zamieszczonych w Internecie wynika, że koń, którego dotyczy sprawa miał wartość wyższą niż 12 400 zł. Organ stwierdził też, że jeżeli strona kwestionuje tę wartość to powinna przedstawić wycenę konia sporządzona przez uprawniony podmiot. Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. B. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - art. 65 k.c. przez pominięcie przy wydawaniu decyzji zgodnego zamiaru stron przy zawarciu umowy sprzedaży konia P. oraz przy odstąpieniu od tej umowy; - art. 535, art. 560 w zw. z art. 491 i 494 § 1 k.c. przez nieuwzględnienie kwestii związanych z przeniesieniem własności konia oraz z odstąpieniem od umowy sprzedaży; - art. 41 § 1 O.p. przez ustanowienie zastawu na koniu, którego wartość nie przekraczała 12 400 zł.; - art. 180 § 1 i 2, art. 181 i art. 188 O.p. przez nieprzeprowadzenie dowodu z treści złożonych przez skarżącego wydruków z A. ; - art. 120 i art. 121 § 1 O.p. przez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie do organów podatkowych; - art. 122 O.p. przez niewyjaśnienie w toku postępowania stanu faktycznego sprawy, w szczególności przez pominięcie rejestru A. w, którym A. G. figurował, jako właściciel konia; pominięcie występujących w Internecie ogłoszeń o sprzedaży konia, które organ dopuścił w innym postępowaniu, wskazujących rzeczywistą wartość konia; - art. 187 § 3 i 191 O.p. przez niepowiadomienie podatnika o tym, że organ uznał wartość konia 25 000 za fakt znany z urzędu przy braku dowodów na tę okoliczność. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, jednakże nie z powodu zarzutów w niej podniesionych. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. w dalszej części uzasadnienia powoływanej, jako P.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Stosownie do art. 134 § 2 P.p.s.a. sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Oceniając zgodność zaskarżonej decyzji z prawem Sąd miał na względzie treść art. 42a. § 1 O.p., który stanowi, że wykreślenie wpisu z rejestru zastawów skarbowych następuje, jeżeli rzecz lub prawo obciążone zastawem skarbowym w dniu jego ustanowienia nie stanowiły własności podatnika, płatnika, inkasenta, następcy prawnego lub osoby trzeciej odpowiadającej za zaległości podatkowe. Wniosek o wykreślenie wpisu składa się w terminie 7 dni od dnia, w którym osoba powołująca się na swoje prawo własności powzięła wiadomość o ustanowieniu zastawu. Z brzmienia zdania drugiego art. 42a § 1 O.p. wynika, że podmiotem, któremu przysługuje ustanowione tym przepisem uprawnienie do żądania wykreślenia wpisu z rejestru zastawów skarbowych jest osoba będąca właścicielem rzeczy będącej przedmiotem zastawu lub, której przysługuje prawo będące przedmiotem zastawu, niebędąca podatnikiem, płatnikiem, inkasentem, następca prawnym lub osobą trzecią odpowiadającą za zaległości podatkowe, których rzeczy ruchome lub prawa majątkowe na podstawie art. 41 § 1 i 3 O.p. mogą być przedmiotem zastawu skarbowego. Oznacza to, że na podstawie powołanego przepisu tylko właściciel rzeczy objętej zastawem lub osoba, której przysługuje prawo będące przedmiotem zastawu ma interes prawny w postępowaniu prowadzonym na podstawie tego przepisu. Podatnik, którego zobowiązanie podatkowe zastaw skarbowy ma zabezpieczać nie ma takiego interesu i nie może być stroną w postępowaniu prowadzonym na podstawie wniosku o wykreślenie zastawu skarbowego złożonego na podstawie art. 42a § 1 O.p. przez właściciela rzeczy ruchomej na, której ustanowiono zastaw skarbowy. Nie może on także skutecznie złożyć wniosku o wykreślenie z rejestru zastawów skarbowych na podstawie art. 42a § 1 O.p. W świetle tych wniosków należało stwierdzić, że B. P. w rozpoznanej sprawie nie mógł być uznany za stronę postępowania z uwagi na brak interesu prawnego. Postępowanie prowadzone w niniejszej sprawie zainicjowane zostało wnioskiem A. G. złożonym na podstawie art. 42a § 1 O.p. w uzasadnieniu, którego stwierdził on, że jest właścicielem konia objętego zastawem skarbowym. Decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] została skierowana do A. G.. Świadczy o tym wskazanie go, jako adresata w osnowie tej decyzji. Także z uzasadnienia tej decyzji wynika, że organ jako stronę postępowania, w którym decyzja ta została wydana, traktował wyłącznie A. G.. Z uzasadnienia tej decyzji wynika bowiem, że decyzją tą organ odmówił wyłącznie A. G. uwzględnienia jego wniosku z dnia 5 stycznia 2014 r., złożonego na podstawie art. 42a § 1 O.p. W rozpoznanej sprawie organ pierwszej instancji doręczył A. G. decyzję skierowaną do A. G.. B. P. nie nabył przymiotu strony postępowania przez fakt doręczenia mu decyzji organu pierwszej instancji. Zdaniem Sądu błędne doręczenie decyzji innemu podmiotowi niż podmiot, o którego uprawnieniach i obowiązkach decyzja ta rozstrzyga nie powoduje nabycia przez podmiot, któremu decyzję doręczono, statusu strony postępowania. W tym stanie rzeczy należało uznać, że B. P., jako osoba niebędąca stroną postępowania zakończonego decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] nie był uprawniony do wniesienia odwołania od tej decyzji. Dlatego organ drugiej instancji po otrzymaniu odwołania wniesionego przez B. P. od wymienionej decyzji obowiązany był na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 O.p. wydać postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania. W rozpoznanej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej wydał zaskarżoną decyzję, którą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...]. Decyzja ta została skierowana do B. P. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została skierowana do podmiotu niebędącego stroną postępowania. Skierowanie decyzji do podmiotu niebędącego stroną postępowania zgodnie z treścią art. 247 § 1 pkt 5 O.p. skutkuje nieważnością decyzji. Z uwagi na występującą w niniejszej sprawie nieważność zaskarżonej decyzji niecelowe było rozpatrywanie zarzutów podniesionych w skardze. Dyrektor Izby Skarbowej rozpoznając odwołanie B. P., po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, będzie obowiązany uwzględnić ocenę prawna zawartą w niniejszym wyroku i na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 O.p. stwierdzić niedopuszczalność tego odwołania. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 200 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Zasądzony zwrot kosztów postępowania stanowił wpis od skargi w wysokości 200 zł, pobrany od skarżącego na podstawie § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).