III SA/Wa 3083/11

Dnia 10 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus, po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2007 r. postanawia: przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata C. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: Spółka) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 lipca 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 3083/12 oddalił skargę Spółki. Spółka, w dniu 22 sierpnia 2012 r. złożyła, na urzędowym formularzu PPPr, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia na jej rzecz adwokata z urzędu. Uzasadniając ww. wniosek Spółka podniosła, że w wyniku decyzji podatkowych zmuszona była zaprzestać wykonywania swej zasadniczej działalności (sprzedaż [...]) i ze zmiennym szczęściem podjęła próby sprzedaży innych towarów. Spółka wyjaśniła, że funkcjonowała do października 2011 r., a potem zmuszona była zwolnić wszystkich pracowników, zamknąć swoje oddziały terenowe, zrezygnować z prowadzenia księgowości przez firmę zewnętrzną oraz wyeliminować wszelkie koszty. Wskazała także, iż wysokość kapitału zakładowego wynosi [...] zł, zaś wartość środków trwałych [...] zł, jednakże środki te dotyczą pomieszczeń biura i nie mogą być łatwo wymienione na gotówkę. Na jednym z rachunków bankowych Spółki widnieje saldo debetowe w wysokości 718,26 zł, na drugim zaś stan środków wynosi 0 zł. Spółka przedstawiła bilans oraz rachunek zysków i strat. Ponadto w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy Spółka wyjaśniła, że z uwagi na przebywanie jedynej zatrudnionej osoby na urlopie wychowawczym prawo nie przewiduje formalnie możliwości czasowego zawieszenia działalności Spółki. Taki jednak jest stan faktyczny, gdyż Spółka nie dokonała ani jednego zakupu towarów. Zakupy dotyczą jedynie usług typu telefon, energia, zaś sprzedaż pochodzi bądź z podnajmu powierzchni magazynowej, bądź ze sprzedaży towaru z posiadanych zapasów na zasadzie kompensaty za zobowiązania. Spółka wyjaśniła także, iż zanim powstał spór z organami podatkowymi nigdy nie miała zaległości płatniczych, ponadto w toku postępowania podatkowego wydała na adwokatów i opinie prawne ponad sto tysięcy złotych. Oprócz tego Spółka przedstawiła zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach i w opłacaniu składek, potwierdzenie przelewu z rachunku osobistego S. D. opłaty sądowej w sprawie III SA/Wa 3083/11 (w sprawie III SA/Wa 3084/11 wpłaty dokonała A. I.), wyciągi bankowe, druki ZUS dotyczące wyrejestrowania z ubezpieczeń, zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego wraz z wnioskiem o zdjęcie tego zajęcia, decyzję w sprawie ulgi podatkowej, postanowienie o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego, zestawienie zobowiązań i wierzytelności, deklaracje VAT, postanowienie w sprawie zaliczenia zwrotu, rejestr zakupów i sprzedaży, rachunki zysków i strat, bilanse, zeznania podatkowe. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, postanowieniem z dnia 3 października 2012 r. odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Spółka złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Podniosła, że wybiórcza interpretacja faktów pozbawiła ją możności obrony swych praw, podczas gdy interpretacja faktów powinna odnosić się do sytuacji firmy w chwili obecnej, ponieważ Spółka domaga się pomocy prawnej, która ma polegać na wniesieniu odwołania poprzez ustanowionego adwokata do Naczelnego Sądu Administracyjnego na wyroki, których uzasadnienie Spółka otrzymała w dniu 26 września 2012 r. W ocenie Spółki faktu, iż firma posiadała środki na opłacenie zobowiązań w przeszłości nie można przenieść drogą interpolacji na chwilę obecną. Wyjaśniła, że ma na chwilę obecną nieuregulowane należności w stosunku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Urzędu Skarbowego. Wskazała ponadto, że musiała czasowo zaprzestać funkcjonowania ze względu na brak możliwości prowadzenia działalności gospodarczej. Podniosła, iż fakt, że prowadziła zakup energii i opłacała koszt telefonu dotyczył przeszłości, gdyż w chwili obecnej Spółka nie opłaca już tych mediów, co wynika z dostarczonego zestawienia zakupu. Na chwilę obecną Spółka nie posiada też dochodu z podnajmu magazynu, gdyż umowa ta została wypowiedziana z końcem lipca, ani innych dochodów, na potwierdzenie czego załączyła deklarację VAT za III kwartał 2012 r. Spółka wyjaśniła także, iż sprzedaż, jakiej dokonywała, polegała na przekazaniu towaru kontrahentowi, któremu Spółka była winna pieniądze w zamian za kompensatę - anulowanie zobowiązania. Spółka nie uzyskała w wyniku tych działań ani złotówki, a wręcz przeciwnie - musi odprowadzić podatek od towarów i usług do Urzędu Skarbowego. Zdaniem Spółki fakt, iż firma nie zatrudnia nikogo aktywnie pracującego na poczet firmy świadczy o tym, że nie ma ona możliwości pozyskania środków. Wyjaśniła, że wszystkie środki jakie wpływają do Spółki kierowane są na konto Urzędu Skarbowego na spłatę zaległości, przy czym większość tych zaległości to zaległości z tytułu decyzji wydanych, w opinii Spółki, niezgodnie z prawem, od których Spółka nie może się odwołać, ponieważ jej na to nie stać. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: "P.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, jeżeli nie został on odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie zaś do art. 245 § 1 P.p.s.a. stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a). Zgodnie natomiast z art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie całkowitym następuje tylko i wyłącznie, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wstępie wyjaśnić należy, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania. Jednocześnie przyznanie prawa pomocy, będące przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2012 r. sygn. akt II FZ 853/11 oraz z dnia 7 marca 2012 r. sygn. akt II FZ 154/12 i II FZ 155/12). Spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Stwierdzić trzeba więc, że Spółka wskazała okoliczności i przedstawiła szereg dokumentów, z których wynika, że jej sytuacja finansowa jest bardzo trudna. Spółka zaprzestała wykonywania swej zasadniczej działalności, funkcjonowała do października 2011 r., a potem zmuszona była zwolnić wszystkich pracowników, zamknąć swoje oddziały terenowe, zrezygnować z prowadzenia księgowości przez firmę zewnętrzną oraz wyeliminować wszelkie koszty. Na jednym z rachunków bankowych Spółki widnieje saldo debetowe w wysokości 718,26 zł, na drugim zaś stan środków wynosi 0 zł. Ponadto Spółka ma na chwilę obecną nieuregulowane należności w stosunku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Urzędu Skarbowego, a wszystkie środki jakie wpływają do Spółki kierowane są na konto Urzędu Skarbowego na spłatę zaległości. Z zeznania podatkowego o wysokości osiągniętego dochodu/poniesionej straty za 2011 r. wynika, że Spółka poniosła stratę w wysokości 75.738,74 zł, natomiast z deklaracji VAT-7K dla podatku od towarów i usług za 3 kwartał 2012 r. wynika, iż Spółka dokonała dostawy towarów w minimalnym zakresie tj. na kwotę 313 zł. Zdaniem Sądu podniesione przez Spółkę okoliczności uprawniają do stwierdzenia, że Spółka nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym kosztów zatrudnienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Stanowisko takie znajduje również oparcie w przedstawionych przez Spółkę, w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, dokumentach. Zasadne jest zatem przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Takie rozstrzygnięcie podyktowane jest przede wszystkim koniecznością realizacji gwarantowanego, w myśl art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, prawa do sądu. Z uwagi na powyższe Sąd, na podstawie art. 243, art. 245 § 2, art. 246 § 2 pkt 1 i art. 259 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.