III SA/Wa 3083/12

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 listopada 2012 r. po rozpoznaniu wniosku G. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. p o s t a n a w i a odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy 1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona, obejmuje natomiast zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. 2) G. T. , dalej jako skarżący lub strona, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w formularzu PPF z 2 października 2012 r. W uzasadnieniu wniosku wskazał na bardzo trudną sytuację finansową. Poinformował, że: - nie uzyskuje żadnych dochodów; - posiadane działki zostały zajęte przez Urząd Skarbowy i Urząd Celny; - prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i trójką dzieci; - posiada działki o pow 0,5 ha i 0,2 ha; Wykonując wezwanie referendarza sądowego z 12 listopada 2012 r. o zestawienie ponoszonych wydatków i dochodów, nadesłanie zeznań podatkowych za 2010 i 2011 r., wskazanie kalkulacji kosztów życia, oznaczenie wszystkich źródeł utrzymania w ciągu ostatnich trzech miesięcy ze wskazaniem wysokości i rodzaju świadczenia oraz terminu jego uzyskania, aktualne zestawienie ponoszonych przez trzy miesiące wydatków i uzyskiwanych dochodów – skarżący, pismem z 19 listopada 2012 r., poinformował o tym, że ani on, ani jego rodzina nie posiadają żadnego majątku podlegającego sprzedaży. Wszystko, co posiadają zostało zajęte w trakcie licznych postępowań administracyjnych, które toczą się z wniosków organów podatkowych i celnych. 3) Referendarz sądowy wskazuje, że skarżący ani nie przedstawił żadnych dokumentów z których wynikałaby jego sytuacja finansowa, ani nie złożył – pomimo wezwania - stosownych deklaracji w tym zakresie. Zadeklarowany fakt nieuzyskiwania przez stronę dochodów nie oznacza niemożności sporządzenia kalkulacji kosztów życia, do czego przydatne może być tak oznaczenie wydatków, jak uzyskiwanych świadczeń. Niewyjaśnione pozostały okoliczności zaspokajania przez skarżącego potrzeb wieloosobowej rodziny przy braku osiągania przez niego jakichkolwiek dochodów. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego akcentuje się, że to na stronie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (zob. postanowienia NSA: z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05; z dnia 18 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1510/04; z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04; z dnia 31 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 146/04 – nie publikowane. Niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009 r. I OZ 744/09, Lex 552404). Skarżący, chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinien bowiem liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jego sytuacji materialnej oraz członków jego rodziny, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku okoliczności. Referendarz sądowy wskazuje, że o prawo pomocy można wystąpić na każdym etapie postępowania, a odmowa uwzględnienia wniosku – z uwagi na braki w dokumentacji – nie wyklucza prawa strony do wystąpienia ponownie ze stosownym wnioskiem – i uzupełnienia braków, w ten sposób, by z rzetelnie składanych oświadczeń wynikała sytuacja majątkowa strony. 4) Wobec niewyjaśnienia wątpliwości w zakresie kondycji majątkowej strony, referendarz sądowy był zobowiązany, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 2, art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a., zadecydować jak w sentencji