III SA/Wa 3090/14

PostanowienieWSA w Warszawie2015-05-13

Skład orzekający: Grażyna Nasierowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka jawna, która funkcjonuje w obrocie gospodarczym i wykazała zysk netto za poprzedni rok obrotowy, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.?
Ratio decidendi
Spółka jawna nie może zostać zwolniona z kosztów sądowych, jeśli nie wykaże obiektywnie zaistniałych przesłanek wskazujących na brak dostatecznych środków na ich pokrycie. Sama argumentacja o trudnościach finansowych, bez przedstawienia dowodów na ryzyko utraty płynności finansowej, nie jest wystarczająca, zwłaszcza gdy dokumenty finansowe za poprzedni rok obrotowy świadczą o dobrej kondycji spółki.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka jawna złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi kasacyjnej. Spółka argumentowała, że nie posiada środków na uiszczenie opłaty. Sąd wezwał spółkę do złożenia wniosku na urzędowym formularzu i przedstawienia dokumentów dotyczących jej sytuacji finansowej. Spółka przedstawiła bilans i rachunek zysków i strat za 2014 r., z których wynikał zysk netto i znaczne przychody.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. spółka jawna o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. spółka jawna na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za maj i lipiec 2012 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy - W skardze kasacyjnej od postawienia WSA w Warszawie z 27 lutego 2015 r., skarżąca – R. spółka jawna, reprezentowana przez pełnomocnika, zawarła wniosek o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej wskazując, że nie posiada środków na uiszczenie tej opłaty. W dniu 14 kwietnia 2015 r. skarżąca została wezwana do złożenia wniosku na urzędowym formularzu oraz do nadesłania dokumentów oraz informacji dotyczącej jej sytuacji finansowej. Wykonując wezwanie Sądu, skarżąca nadesłała wypełniony formularz PPPr wskazując, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca szerzej nie uzasadniła wniosku. Z oświadczeń przez nią złożonych wynika, że: wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi [...] zł, wartość środków trwałych [...] , stan konta wg bilansu na 31.12.2014 r. wynosił 43.329,85 zł. W załączeniu skarżąca nadesłała bilans i rachunek zysków i strat za 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm. – dalej "P.p.s.a.") zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego, które są dochodami budżetu państwa (zob. art. 212 § 2 P.p.s.a.). Jest to zatem swoista forma dotowania strony przez państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w tym postępowaniu. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Oceniając wniosek skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki Sąd uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Odnosząc się do bardzo lakonicznej argumentacji spółki, że nie posiada ona środków na uiszczenie opłaty, nie ma również majątku oraz dochodów, z których mogłaby te opłaty pokryć, zauważyć należy, że w orzecznictwie zwraca się uwagę na fakt, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r. I OZ 208/08). Zauważyć również należy, że z powołanego przepisu art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. jednoznacznie wynika, że o ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). W niniejszej sprawie spółka, mimo wezwania, nie przedłożyła żadnych dowodów na ryzyko utraty płynności finansowej. Z kolei dokumenty dotyczące 2014 r. świadczą o dobrej kondycji finansowej spółki. Z nadesłanych przez spółkę dokumentów tj. bilansu oraz rachunku zysków i strat wynika bowiem, że na dzień 31 grudnia 2014 r. przychód netto spółki ze sprzedaży wyniósł 8.320.110,15 zł. Ostateczny wynik finansowy za ten rok to zysk netto w wysokości 222.886,37 zł. Aktywa trwałe spółki wynoszą [...] zł, a aktywa obrotowe (w tym należności krótkoterminowe) [...] zł. Środki pieniężne na rachunku bankowym spółki wynoszą, zgodnie z bilansem 43.329,85 zł. Tym samym skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania – na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem sądowym jest wpis od skargi kasacyjnej, który wynosi 735 zł. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło