III SA/Wa 311/04

WyrokWSA w Warszawie2004-06-03

Skład orzekający: Krystyna Chustecka, Jan Rudowski, Sylwester Golec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania dowodowego przez organ kontroli skarbowej, w tym brak powiadomienia podatnika o przesłuchaniu świadków i dokonaniu oględzin, miało istotny wpływ na wynik sprawy podatkowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że naruszenia przepisów postępowania dowodowego przez organ kontroli skarbowej, takie jak brak powiadomienia podatnika o przesłuchaniu świadków i dokonaniu oględzin, miały istotny wpływ na wynik sprawy. Ustalenia faktyczne dokonane przy zastosowaniu wadliwie przeprowadzonych dowodów nie mogły stanowić podstawy do rozstrzygnięcia. Ponadto, organy nie wyjaśniły w sposób dostateczny charakteru umów rent i zasadności stosowanych cen najmu, co również stanowiło naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Izby Skarbowej w W. z marca 2000 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. Organ kontroli skarbowej zakwestionował koszty uzyskania przychodów R. M. związane z remontem sklepu i zakupem sztucznych roślin, a także przychody A. M. z najmu lokalu. Podatnicy zarzucali organom naruszenie przepisów postępowania dowodowego, w tym brak powiadomienia o przesłuchaniach świadków i oględzinach. Izba Skarbowa uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i rozstrzygnęła sprawę we własnym zakresie, jednak podatnicy wnieśli skargę do NSA, a następnie sprawa trafiła do WSA. Sąd uwzględnił skargę, wskazując na istotne naruszenia przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej w W. i stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu w całości. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz skarżących kwotę 2700 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędzia NSA Jan Rudowski, Asesor sądowy WSA Sylwester Golec ( spr.), Protokolant Aneta Witkowska, po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi A. M., R. M. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2000 r., Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że decyzja ta nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz skarżących kwotę 2700 złotych ( słownie : dwa tysiące siedemset ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. III SA/ Wa 311/04 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] stycznia 2000 r. Inspektor Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej w W. określił małżonkom A. i R. M. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1998 w kwocie 28 375,60 zł zaległość w tym podatku w kwocie 16454,80 zł oraz odsetki od tej zaległości. W uzasadnieniu decyzji organ kontroli skarbowej stwierdził, że w wyniku kontroli skarbowej przeprowadzonej w zakresie działalności gospodarczej prowadzonej przez R. M. ustalono, że podatnik w prowadzonej podatkowej księdze przychodów i rozchodów wykazał wydatki, które określił jako wydatki przeznaczone na remont sklepu, w łącznej wysokości 35 898,70 zł. Według podatnika w czasie remontu sklepu w grudniu 1998 r. dokonano wymiany terakoty na podłodze, sufitu podwieszanego, stolarki okienno drzwiowej, przebudowano ściankę działową. W toku kontroli inspektor na podstawie zeznań świadków ustalił, że w sklepie podatnika w grudniu 1998 roku nie był prowadzony remont. W ocenie inspektora podatnik lokal sklepowy wyremontował w roku 1996 bezpośrednio po jego nabyciu. Przesłuchani przez inspektora świadkowie będący klientami sklepu zeznali, że podczas pobytu w sklepie podatnika w grudniu 1998 r. nie zauważyli ażeby w sklepie prowadzono prace remontowe. Ponadto inspektor stwierdził, że w sklepie podatnika zamontowane są okna i żaluzje o innych wymiarach niż podane na fakturach dokumentujących zakup materiałów przeznaczonych według oświadczenia podatnika, do remontu sklepu. Z tych względów w decyzji uznano, że wykazane w księdze wydatki na zakup materiałów i usług budowlanych nie zostały przeznaczone do remontu sklepu podatnika i w oparciu o art. 22 ust. 1 i art. 23 ust. 1 pkt 49 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 90, poz. 416 ze zm.)nie uznano ich za koszt uzyskania przychodów z działalności gospodarczej. Ponadto w decyzji Inspektor Kontroli Skarbowej nie uznał za koszt uzyskania przychodów z działalności gospodarczej wydatku na zakup sztucznych roślin. W ocenie inspektora wydatek ten poniesiony został na cele reprezentacji i nie mieścił się on w limicie zakreślonym dla tego rodzaju wydatków w przepisie art. 23 ust. 1 pkt 23 powołanej ustawy. Prowadzoną przez podatnika podatkową księgę przychodów i rozchodów na podstawie § 10 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. Nr 148, poz. 720) inspektor uznał za nierzetelną i na podstawie art. 193 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.)nie uznał jej za dowód w postępowaniu podatkowym. W oparciu o przepis art. 23 § 3 Ordynacji podatkowej organ kontroli skarbowej odstąpił od określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania i w celu określenia tej podstawy posłużył się danymi wynikającymi z księgi podatkowej uzupełnionymi dowodami zgromadzonymi w toku postępowania kontrolnego. Ponadto organ kontroli skarbowej stwierdził w uzasadnieniu decyzji, że w toku kontroli skarbowej dotyczącej działalności gospodarczej prowadzonej przez A. M. ustalono następujące nieprawidłowości w zakresie deklarowania podstawy opodatkowania podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych za rok 1998: - zaniżenie przychodów z działalności gospodarczej o kwotę 1300 zł czym naruszono przepis art. 14 ust. 1 powołanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o kwotę 2 373,28 zł poprzez zawyżenie odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych, czym naruszono przepis art. 22 ust. 8 powołanej ustawy w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 stycznia 1995 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, a także aktualizacji wyceny środków trwałych (Dz. U. Nr 7, poz. 34 ze zm.) - zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o kwotę 1 234,20 zł wydatkowaną na zakup części zamiennych oraz paliwa do samochodu, który nie był wykorzystywany przez podatniczkę w prowadzonej działalności gospodarczej, czym naruszono art. 22 ust. 1 powołanej ustawy - zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o kwotę 644,26 zł wydatkowaną na zakup części do samochodu wykorzystywanego przez podatniczkę dla celów osobistych, czym naruszono art. 23 ust. 1 pkt 49 powołanej ustawy - zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o kwotę 3 212,36 zł wydatkowaną na zakup sztucznych roślin; wydatek ten w ocenie organu poniesiony został na cele reprezentacji i nie mieścił się on w limicie zakreślonym dla tego rodzaju wydatków w przepisie art. 23 ust. 1 pkt 23 powołanej ustawy. Ponadto Inspektor Kontroli Skarbowej w decyzji uznał, że podatniczka pozostając w związku gospodarczym z innym podmiotem wynajmowała mu lokal po cenach rażąco niższych od cen stosowanych w tej samej miejscowości na te same usługi. Inspektor stwierdził, że podmiot wynajmujący pozostawał z podatniczką w związku gospodarczym tego rodzaju, że był on nabywcą znacznych ilości towarów sprzedawanych przez podatniczkę (sprzedaż dla najemcy stanowiła około 30 % wartości całej sprzedaży podatniczki w roku 1998). Z tych względów na podstawie art. 25 ust. 2 powołanej ustawy organ kontroli skarbowej określił podatniczce przychód z umowy najmu przy zastosowaniu porównywalnej ceny niekontrolowanej. Za cenę tę organ uznał ceny na usługi najmu stosowane przez inne podmioty wynajmujące lokale położone na tej samej ulicy, co lokal podatniczki. W oparciu o te ustalenia organ podwyższył przychody podatniczki o kwotę 2 400,00 zł. Ponadto organ kontroli skarbowej w decyzji nie uznał wykazanego przez podatników w zeznaniu podatkowym za rok 1998 odliczenia z tytułu dwóch umów renty, zawartych przez A. M. w łącznej kwocie 2 890,00 zł. Inspektor w oparciu o analizę treści umów reny oraz w oparciu o zeznania podatniczki w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że wypłacone przez podatniczkę świadczenia nie miały charakteru trwałych ciężarów, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy. Organ stwierdził ponadto, że wypłacone przez A. M. świadczenia nie miały cech świadczeń z umowy renty, lecz były darowiznami, które zgodnie z treścią art. 26 ust. 5 pkt 1 powołanej ustawy nie podlegały odliczeniu od dochodu. Od decyzji tej podatnicy wnieśli odwołanie do Izby Skarbowej. W odwołaniu podatnicy podnosili, że zaskarżoną decyzją organ kontroli skarbowej naruszył: - art. 22 ust. 1 powołanej ustawy poprzez bezzasadne przyjęcie, że R. M. nie dokonał remontu w prowadzonym przez siebie sklepie - naruszenie art. 122, 123, 187 § 1, 188 i 191 Ordynacji podatkowej, poprzez niewyjaśnieni wszystkich okoliczności faktycznych związanych z remontem sklepu podatnika, a w szczególności, poprzez nieprzesłuchanie na tę okoliczność świadków wskazanych przez podatnika - niepowiadomienie podatnika o miejscu i terminie przesłuchania świadka B. Z., który był wykonawcą remontu w sklepie podatnika, czym naruszony został przepis art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 1999 r. 54, poz. 572 ze zm.) - zawiadomienie podatnika o terminie przesłuchania świadków w dniu 24 i 25 listopada 1999 r. na dwa dni przed podjęciem tych czynności, co uniemożliwiło podatnikowi wzięcie udziału w tych czynnościach, oraz niewskazanie w zawiadomieniu o tych przesłuchaniach nazwisk i imion świadków, którzy będą przesłuchani. - niepowiadomienie podatnika o czynnościach sprawdzających przeprowadzonych w firmach "Z." i "S." w toku, których doszło do przesłuchania świadków, czym naruszono art. 19 ust. 2 powołanej ustawy o kontroli skarbowej - dokonanie przez inspektora oględzin lokalu sklepowego bez powiadomienia o tym podatnika i utrwalenie wyniku tych oględzin w protokole z badania dokumentów ewidencji; zdaniem podatnika na podstawie art. 19 ust. 2 powołanej ustawy o kontroli skarbowej inspektor miał obowiązek powiadomić go o tym dowodzie a jego przebieg utrwalić w odrębnym protokole - ponadto w odwołaniu podatnicy podnosili, że stan lokalu sklepowego wynajmowanego przez A. M. oraz rodzaj budynku – kontener z blachy, w którym ten lokal się znajdował uzasadniał stosowanie przez podatniczkę cen niższych niż ceny przyjęte w decyzji przez organ kontroli skarbowej. Podatnicy podnosili, że przyjęte do oszacowania przychodów podatniczki ceny usług najmu dotyczyły lokali znajdujących się w budynkach murowanych o wyższym standardzie niż budynek podatniczki. Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2000 r. Izba Skarbowa uchyliła zaskarżoną decyzję i rozstrzygnęła sprawę we własnym zakresie. W decyzji Izba Skarbowa uznała za koszt uzyskania przychodów z działalności gospodarczej wydatki poniesione przez podatników na zakup sztucznych roślin, stwierdzając że zakup ten był zakupem wyposażenia sklepów, a nie wydatkiem poniesionym na cele reprezentacji. Odnosząc się do zarzutów odwołania Izba Skarbowa stwierdziła, że R. M. został powiadomiony o dowodzie z przesłuchania świadków w sposób zgodny z treścią art. 19 ust. 2 powołanej ustawy o kontroli skarbowej. Izba stwierdziła, że powiadomienie podatnika o tym dowodzie nastąpiło z odpowiednim wyprzedzeniem w czasie a zatem spełniony został wymóg powiadomienia podatnika o dowodzie nie później niż przed podjęciem czynności w zakresie tego dowodu. Izba stwierdziła, że nie jest zasadny zarzut braku powiadomienia R. M. o przesłuchaniu B. Z., gdyż świadek ten stawił się w Urzędzie Kontroli Skarbowej razem z podatnikiem, który wniósł o jego przesłuchanie i był przy tym przesłuchaniu obecny. Zdaniem organu w tego rodzaju sytuacji inspektor nie miał obowiązku dokonać zawiadomienia, o którym mowa w art. 19 ust. 2 ustawy o kontroli skarbowej. Ponadto Izba Skarbowa stwierdziła, że oświadczenie kontrahenta złożone do protokołu z czynności sprawdzających, o których mowa w art. 20 ust. 2 ustawy o kontroli skarbowej nie stanowiły zeznań świadka. W ocenie organu oświadczenie to nie stanowiło zeznań świadka, gdyż dotyczyło informacji, które wystawca miał obowiązek wymienić w fakturze a których w fakturze nie wymienił. Izba Skarbowa Stwierdziła również, że organ kontroli nie miał obowiązku przesłuchiwać świadków wskazanych przez podatnika, gdyż okoliczności faktyczne, które miały być udowodnione przy pomocy dowodu ze świadków wskazanych przez podatnika zostały udowodnione w stopniu dostatecznym przy zastosowaniu dowodu ze świadków, których inspektor przesłuchał w toku kontroli. W zakresie ustaleń dotyczących umów reny organ odwoławczy stwierdził, że z zeznań podatniczki wynika, że umowy te nie miały przyczyny – causa właściwej dla tego rodzaju czynności prawnej, oraz że nie miały cech trwałego ciężaru i związku z tym wypłacone na ich podstawie świadczenia nie mogły być odliczone od dochodu na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W pozostałym zakresie Izba Skarbowa w pełni podzieliła stanowisko organu kontroli skarbowej. Na decyzje tę podatnicy wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze skarżący powtórzyli zarzuty zgłoszone wcześniej w odwołaniu od decyzji wydanej przez Inspektora Kontroli Skarbowej. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa powtórzyła argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji i wniosła o oddalenie skargi. Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 7 czerwca 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie sądowe z uwagi na toczące się przeciwko skarżącym postępowanie karne w związku z opisanymi naruszeniami przepisów prawa podatkowego, którego celem było ustalenie, czy skarżący dopuścili się czynów zabronionych w rozumieniu prawa karnego skarbowego. Na rozprawie skarżący przedłożyli opinię biegłego sądowego sporządzoną do sprawy karnej, z której wynikało, że lokal sklepowy R. M. został poddany remontowi około roku 1998. W dniu 3 czerwca 2004 r. na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie pełnomocnik skarżących złożył wyrok sądu Rejonowego w R. z dnia [...] marca 2002 r. sygn. akt [...] oraz utrzymujący go w mocy wyrok Sądu Okręgowego w R. z dnia [...] października 2002 r. sygn. akt [...]. Z orzeczeń tych wynikało, że Sąd w toku procesu karnego ustalił, że w roku 1998 skarżący R. M. w swoim sklepie przeprowadził prace remontowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest zasadna. W rozpoznanej sprawie znaczna część zarzutów skargi dotyczy naruszeń prawa przez organ kontroli skarbowej przy prowadzeniu postępowania dowodowego. W ocenie Sądu zasadny jest zarzut skarżących, że w toku czynności sprawdzających przeprowadzonych w przedsiębiorstwie Z. Inspektor Kontroli Skarbowej dokonał przesłuchania świadka – właściciela tego przedsiębiorstwa, w celu ustalenia faktów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd zauważa, że w okresie, którego dotyczy sprawa przepisy ustawy o kontroli skarbowej w sposób odrębny regulowały dowód z czynności sprawdzających u kontrahenta kontrolowanego podatnika oraz dowód z zeznań świadka. Dowód z czynności sprawdzających u kontrahenta kontrolowanego regulował przepis art. 20 ust. 2 ustawy o kontroli skarbowej. Z treści tego przepisu wynikało, wprost że dowód ten mógł być przeprowadzony tylko i wyłącznie u kontrahenta kontrolowanego podatnika, w zakresie dokumentów, w celu sprawdzenia ich prawidłowości i rzetelności. Dowód z zeznań świadka regulował przepis art. 18 ust. 1 pkt. 6 ustawy o kontroli skarbowej, który dowód ten wymieniał jako jedną z czynności, które organ kontroli skarbowej mógł podejmować w toku kontroli skarbowej. Do dowodu tego na podstawie art. 31 powołanej ustawy o kontroli skarbowej miały zastosowanie przepisy ordynacji podatkowej o dowodach a w szczególności art. 180, 195 i 196 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 19 ust. 2 powołanej ustawy o kontroli skarbowej kontrolowany powinien być powiadomiony o miejscu i terminie przeprowadzania dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin w sposób umożliwiający kontrolowanemu udział w przeprowadzeniu tych dowodów nie później niż przed podjęciem tych czynności. W rozpoznanej sprawie nie ulega wątpliwości, że organ kontroli skarbowej niejako przy okazji czynności sprawdzających, uzyskał informacje z osobowego źródła dowodowego, jakim jest świadek. Przy przeprowadzaniu tego dowodu doszło do naruszenia powoływanego art. 19 ust. 2 ustawy o kontroli skarbowej, gdyż podatnik nie został powiadomiony o miejscu i terminie przeprowadzenia tego dowodu. Dla oceny tej czynności dokonanej przez Inspektora Kontroli Skarbowej nie może mieć znaczenia podnoszony w toku postępowania fakt, że uzyskane od świadka informacje dotyczyły faktów, które powinny być opisane w dokumentach, które organ sprawdzał w trybie art. 20 ust. 2 powołanej ustawy. Przy ocenie tej czynności, zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym tę sprawę należało przede wszystkim uwzględnić źródło, z którego pozyskano ważne dla rozstrzygnięcia sprawy informacje, gdyż rodzaj tego źródła decyduje o charakterze przeprowadzanego dowodu. Ponadto Sąd zważył, że również zasadny jest zarzut skarżących dotyczący niewłaściwego przeprowadzenia dowodu z oględzin lokalu sklepowego, w którym podatnik prowadził działalność gospodarczą. Z akt sprawy wynika, że inspektor dokonał oględzin tego lokalu w trakcie, których ustalił między innymi wymiary okien i drzwi a także żaluzji zamontowanych w sklepie podatnika w celu porównania ich powierzchni z powierzchnią tychże elementów wymienioną na dowodach, które według twierdzeń podatnika dokumentowały ich zakup. Inspektor nie powiadomił o tym podatnika a wyniki oględzin udokumentował w ogólnym protokole z kontroli, który w głównej mierze dokumentował badanie dokumentów i ewidencji. Działaniem tym organ kontroli skarbowej naruszył przytaczany art. 19 ust. 2 ustawy o kontroli skarbowej, z którego tak jak w przypadku dowodu z przesłuchania świadka wynikał obowiązek powiadomienia podatnika o miejscu i terminie przeprowadzenie dowodu z oględzin. Na podstawie art. 21 ust. 2 pkt 4 powołanej ustawy o kontroli skarbowej Organ kontroli miał obowiązek z czynności tej sporządzić protokół, którego treść na podstawie art. 173 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 31 powołanej ustawy o kontroli skarbowej, powinna była wskazywać, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy nich obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne strony. Zdaniem Sądu sposób przeprowadzenia opisanych czynności kontrolnych w rozpoznanej sprawie doprowadził do ograniczenia prawa podatnika do czynnego udziału w postępowaniu, Przyjęty w sprawie przez organ kontroli skarbowej sposób prowadzenia opisanych czynności w ramach kontroli skarbowej naruszał zasadę ogólną postępowania podatkowego określoną w art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej, która na podstawie art. 31 ustawy o kontroli skarbowej ma zastosowanie również w postępowaniu kontrolnym. Należy podkreślić, że na podstawie art. 180 Ordynacji podatkowej jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z zapisu tego, zdaniem Sądu, w stosunku do organów prowadzących postępowanie wynika obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego zgodnie z przepisami prawa regulującymi to postępowanie, gdyż naruszenie tych przepisów skutkować będzie niemożnością uwzględnienia wadliwie przeprowadzonego dowodu przy rozstrzyganiu sprawy ( por. Barbara Adamiak w "Ordynacja podatkowa komentarz", Wrocław 2003, s. 612 i nast.). z tego względu w ocenie Sądu zaistniałe w sprawie naruszenia prawa procesowego miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowały one brakiem podstaw do dokonania oceny stanu faktycznego sprawy, ponieważ ustalenia stanu faktycznego sprawy dokonano przy zastosowaniu wadliwie przeprowadzonych dowodów. W rozpoznanej sprawie organy nie wyjaśniły w stopniu dostatecznym charakteru umów rent zawartych przez A. M. Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym tę sprawę Izba Skarbowa nie przedstawiła wystarczającej argumentacji pozwalającej na stwierdzenie, że świadczenia wypłacone w roku 1998 na podstawie tych umów nie miały charakteru trwałych ciężarów. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyrokach Sądu Najwyższego z 3 lutego 2000 r. sygn. akt III RN 193/99, OSNP 2000/8/297, III RN 192/99 i III RN 194/99. W związku z tym należało stwierdzić, że Izba Skarbowa zaskarżoną decyzją naruszyła art. 26 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie w jakim nie uznała odliczenia z tytułu świadczeń wypłaconych na podstawie umów rent zawartych przez A. M. Ponadto do oceny przyczyny umowy renty nie jest wystarczające przesłuchanie tylko osoby ustanawiającej umowę renty. W tym zakresie organy wyjaśniając causa umów zawartych przez podatniczkę powinny były uzyskać informacje od osób na rzecz, których ustanowiono renty. Z tego względu należał stwierdzić, że postępowanie dowodowe w rozpoznanej sprawie w zakresie umów rent zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Również postępowanie dowodowe w zakresie cen rynkowych stosowanych przy wynajmie lokali sklepowych w miejscowości, w której znajdował się sklep A. M. zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Argumenty zaprezentowane w tym zakresie w toku postępowania przed organem kontroli skarbowej oraz przed Izbą Skarbową przez skarżących dotyczące w szczególności rodzaju budynku, w którym znajdował się sklep A. M., uzasadniają stwierdzenie, że do wyjaśnienia kwestii zasadności stosowania przez skarżącą cen niższych niż ceny stosowane przez inne osoby wynajmujące lokale na tej samej ulicy, wymagane były wiadomości specjalne z zakresu wyceny nieruchomości oraz cen usług najmu lokali. W szczególności organy miały obowiązek w sposób obiektywny zweryfikować twierdzenia skarżącej dotyczące wpływu niskiego standardu jej lokalu na stosowane przez nią ceny najmu tego lokalu. W związku z tym organ kontroli skarbowej na podstawie art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej miał obowiązek powołać biegłego w celu uzyskania opinii, która mogłaby stanowić podstawę obiektywnej weryfikacji cen stosowanych przez skarżącą. Brak w aktach sprawy tego rodzaju opinii spowodował, że kwestia stanu technicznego lokalu skarżącej i ewentualnego wpływu na stosowane przez skarżącą ceny pozostała niewyjaśniona. Sąd rozpatrując niniejszą sprawę nie podzielił poglądu skarżących odnośnie naruszenia przez organ kontroli skarbowej przepisu art. 19 ust. 2 powołanej ustawy o kontroli skarbowej przy przesłuchaniu świadków w dniu 24 i 25 listopada 1999 r. oraz przy przesłuchaniu A. Z. W ocenie Sądu prezentowana w tym zakresie argumentacja organów jest prawidłowa. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy podatkowe powinny poddać ocenie nowe dowody zgromadzone w sprawie przez Sąd podczas prowadzenia procesu karnego przeciwko skarżącym w związku z naruszeniami przepisów prawa podatkowego, które były przedmiotem niniejszej sprawy. Z uwagi na powyższe należało stwierdzić, że w rozpoznanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego, które również miały wpływ na wynik sprawy. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło