III SA/Wa 3125/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Płusa, Asesor WSA Sylwester Golec (spr.), Asesor WSA Dariusz Turek, Protokolant Marcin Bącal, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2006 r. sprawy ze skargi T. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. oddala skargę Pismem z dnia 24 marca 2000 r. T. J. zwróciła się do drugiego Urzędu Skarbowego – W. z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. z tytułu dochodu uzyskanego ze sprzedaży tzw. akcji pracowniczych Banku Handlowego w W. S.A., które podatniczka nabyła w roku 1997. Podatniczka we wniosku o stwierdzenie nadpłaty stwierdziła, że jej zdaniem dochód uzyskany ze sprzedaży tych akcji podlega zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych. Drugi Urząd Skarbowy W. decyzją z dnia [...] maja 2000 r. odmówił stwierdzenia wykazanej we wniosku nadpłaty. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że nabycie akcji nie nastąpiło w ramach obrotu publicznego i tym samym dochód uzyskany ze sprzedaży akcji nie podlega zwolnieniu na podstawie art. 52 pkt 1 lit a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 90, poz. 416 ze zm. w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako u.p.d.o.f.) Od decyzji organu pierwszej instancji T. J. wniosła odwołanie do Izby Skarbowej w W.. Izba Skarbowa decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Na decyzję organu drugiej instancji podatniczka wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 marca 2002 r. sygn. akt III SA 2632/00 oddalił skargę stwierdzając, iż akcje Banku Handlowego w W. S.A. nabyte przez T. J. w procesie prywatyzacji banku w 1997 r. jako tzw. akcje pracownicze nie spełniały określonych w art. 52 pkt 1 lit a u.p.d.o.f. przesłanek do zwolnienia dochodu ze sprzedaży tych akcji z podatku dochodowego. Pismem z dnia 27 kwietnia 2005 r. skarżąca zwróciła się do [...] Urzędu Skarbowego W. z ponownym żądaniem stwierdzenia nadpłaty w podatku od osób fizycznych z tytułu dochodu uzyskanego ze sprzedaży akcji pracowniczych Banku Handlowego w W. S.A., nabytych przez nią w roku 1997 podnosząc, iż ponownie występuje do organów w tej samej sprawie, ponieważ podane przez organy oraz Naczelny Sąd Administracyjny argumenty nie w pełni ją przekonały. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 r. działając na podstawie art. 165a § 1 w związku z art. 212 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako O.p.) odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym za 1999 r. Zdaniem organu spór w tej sprawie został rozstrzygnięty wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2002 r. sygn. akt III SA 2632/00, którym oddalono skargę na ostateczną decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2000 r. W związku z tym decyzja ta nie może być zmieniona w normalnym toku postępowania podatkowego. Zdaniem organu wydanie w sprawie już rozstrzygniętej decyzją ostateczna kolejnej decyzji, skutkowałoby na podstawie art. 247 § 1 pkt 4 O.p. nieważnością tej nowej decyzji. T. J. złożyła zażalenie na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. Postanowieniem z dnia [...] września 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał zaskarżone postanowienie podzielając w pełni stanowisko zajęte w sprawie przez organ pierwszej instancji. Pismem z dnia 16 października 2005 r. T. J. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie i wniosła o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie prawa procesowego poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i niewłaściwą interpretację przepisów prawa. Skarżąca ponadto wniosła o wyrażenie zgody na rozliczenie sprzedanych akcji pracowniczych Banku Handlowego po kursie z pierwszego notowania ich na Giełdzie Papierów Wartościowych oraz dokonanie stosownych korekt w zeznaniu rocznym za 1999 r. oraz zasądzenie stosownych odsetek tytułem odszkodowania. Przedstawiając swe racje podkreśliła, że nie można inaczej traktować pracowników Banku Handlowego sprzedających akcje pracownicze po 2 latach zakazu ich zbywania, niż innych uczestników giełdy, którzy nabyte akcje banku mogli sprzedać od razu, gdyż byłoby to niezgodne z Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. powtórzył argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), powoływanej dalej jako u.p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 u.p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Ponadto przepis art. 134 § 1 u.p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 u.p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w tym zakresie należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 165 § 1 O.P. postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Na podstawie z art. 165a § 1 o.p. gdy żądanie wszczęcia postępowania podatkowego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Natomiast zgodnie art. 247 § 1 pkt 4 o.p. organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Przedstawiony zatem w skardze problem prawny został już rozstrzygnięty ostateczną decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2000 r., którą utrzymano w mocy decyzję [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] maja 2000 r. odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku od osób fizycznych. Skarżąca nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w wyroku z dnia 13 marca 2002 r. o sygn. akt III SA 2632/00 skargę tę oddalił. Zdaniem Sądu Dyrektor Izby Skarbowej w W. słusznie utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] czerwca 2005 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym za 1999 r. W tym miejscu należy podkreślić, że postępowanie podatkowe w trybie zwykłym ma na celu rozstrzygnięcie w przedmiocie praw i obowiązków strony postępowania określonych w przepisach prawa materialnego. Z tego względu w przypadku stwierdzenia przez organ na etapie badania wniosku o wszczęcie postępowania w trybie zwykłym, że w sprawie nie może zostać wydana decyzja w trybie zwykłym rozstrzygająca w zakresie uprawnień i obowiązków materialnowprawnych, których dotyczy wniosek o wszczęcie postępowania, organ ma prawo uznać, że postępowanie w niniejszej sprawie jest niedopuszczalne i wydać postanowienie na podstawie art. 165a § 1 O.p. W rozpoznanej sprawie wystąpiła taka właśnie sytuacja, gdyż w zakresie wnioskowanego przez skarżącą prawa do nadpłaty podatku została już wydana decyzja ostateczna, a zatem każda kolejna decyzja rozstrzygająca w przedmiocie tego uprawnienia dotknięta byłaby wadą nieważności na podstawie art. 247 § 1 pkt 4 O.p. Skarżąca w skardze podnosi, że stan faktyczny i prawny sprawy nie uległ zmianie od dnia wydania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu (błędnie określonemu w skardze jako decyzja) jednak zarzuciła naruszenie prawa procesowego poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych i niewłaściwą interpretacje przepisów prawa. Zdaniem skarżącej należy traktować ją na równi z innymi uczestnikami obrotu rynku kapitałowego, którzy w sposób swobodny mogą decydować o najkorzystniejszym, w ich przekonaniu, momencie sprzedaży swoich akcji nie płacąc z tego tytułu podatku. Ponadto skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz wyrażenie zgody na rozliczenie sprzedanych akcji pracowniczych Banku Handlowego po kursie z pierwszego dnia ich wejścia na giełdę tj. 37,90 PLN oraz dokonanie stosownych korekt w zeznaniu rocznym. Zdaniem Sądu postępowanie wyjaśniające poprzedzające wydanie postanowienia ona podstawie art. 165a § 1 O.p. może dotyczyć wyłącznie kwestii formalnych. W postępowaniu tym nie mogły być badane przesłanki do stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym, gdyż ta kwestia mogła być rozstrzygnięta dopiero po wszczęciu postępowania w decyzji kończącej to postępowanie. Skoro w rozpoznanej sprawie postępowanie w zakresie nadpłaty podatku nie mogło się toczyć to organy nie miały prawa badać tych okoliczności, gdyż w wyniku tego i tak nie mogłaby zostać wydana decyzja określająca materialnoprawne uprawnienia i obowiązki skarżącej w zakresie podatku dochodowego za rok 1999. W związku z tym zarzut niewyjaśnienia przez organy wszystkich okoliczności faktycznych i niewłaściwej interpretacje przepisów prawa należało uznać za nieuzasadniony. Przedstawiony na wstępie uzasadnienia zakres kompetencji Sądu w zakresie kontroli aktów administracyjnych nie daje Sądowi prawa do wyrażenia zgody na rozliczenie przez skarżącą sprzedaży akcji w sposób opisany w skardze. Przepisy art. 145-150 u.p.p.s.a. nie przewidują możliwości wydania przez Sąd orzeczenia o treści wnioskowanej przez skarżącą. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 u.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.