III SA/Wa 3128/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn postanawia: – oddalić wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika - K. P. (dalej "skarżący" lub "strona") w dniu 14 listopada 2006 roku wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2007 roku, sygn. akt III SA/Wa 3128/06 Sąd zwolnił skarżącego od opłat sądowych i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W dniu 15 czerwca 2007 roku skarżący złożył następny wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie doradcy podatkowego. Postanowieniem z dnia 4 lipca 2007 roku sygn. akt III SA/Wa 3128/06, referendarz sądowy pozytywnie rozpoznał wniosek i ustanowił skarżącemu doradcę podatkowego. Krajowa Rada Doradców Podatkowych na pełnomocnika wyznaczyła M. K. - pismo KRDP z dnia 24 lipca 2007 r. (wpływ do Sądu w dniu 2 sierpnia 2007 r.). Skarżący w dniu 27 września 2007 roku udzielił doradcy podatkowemu pełnomocnictwa do uzyskania dostępu do dokumentów w Urzędzie Skarbowym W., Izbie Skarbowej w W., w Urzędzie Prezydenta W. oraz w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie w celu sporządzenia w imieniu skarżącego skargi kasacyjnej w sprawie o sygnaturze akt III SA/Wa 3128/06 pod warunkiem wcześniejszego przedstawienia skarżącemu tekstu skargi przed złożeniem jej w Sądzie. W dniu 21 listopada 2007 roku (data stempla pocztowego) ustanowiony w sprawie pełnomocnik wniósł skargę kasacyjną od wyroku z dnia 20 kwietnia 2007 roku oddalającego skargę K. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. oraz wniosek o przywrócenie terminu do jej złożenia. Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2007 roku sygn. akt III SA/Wa 3128/06 Sąd odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący złożył zażalenie od powyższego postanowienia wnosząc o jego zmianę i przywrócenie terminu dla skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej. Jednocześnie skarżący złożył na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. We wniosku wskazał, iż wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów jedynie nieznacznie przekracza wysokość podstawowych, miesięcznych wydatków. Ze względu na kończenie studiów dziennych oraz kłopoty zdrowotne, jego jedynym źródłem utrzymania jest wynajem mieszkania. Dodał, że jego sytuacja finansowa nie zmieniła się od czasu pozytywnie rozpoznanego przez Sąd poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca oświadczył, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Do swojego majątku zaliczył lokal przy ul. [...] w W. o pow. 37,71 m. kw. Wskazał, że najbardziej wartościowe przedmioty, które posiada to: podstawowe meble, książki filozoficzne, literatura piękna, rower górski i telefon komórkowy. Oświadczył, iż jego miesięczne niezbędne wydatki wynoszą 800-900 złotych. Dochód z tytułu wynajmu mieszkania wyniósł za rok 2006 – 1100 złotych miesięcznie (ale skarżący opłacał czynsz w kwocie 300 złotych). W 2007 roku miesięczne wpływy z mieszkania wzrosły do 1300 złotych, a w związku ze zmianą lokatora skarżący uzyskał dochód z tytułu kaucji. Do formularza PPF załączył zeznanie podatkowe za 2007 roku oraz wyciągi bankowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie z art. 244 § 1 i § 2 p.p.s.a. prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a ustanowienie pełnomocnika stanowi uprawnienie strony do udzielenia wyznaczonemu adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu - pełnomocnictwa bez ponoszenia przez nią wynagrodzenia i wydatków adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Zauważyć należy, że rozpoznawany przez Sąd wniosek o przyznanie prawa pomocy jest kolejnym takim wnioskiem skarżącego złożonym w niniejszym postępowaniu. Rozpoznając poprzednie, Sąd uznał za zasadne ich uwzględnienie i zwolnił skarżącego z obowiązku ponoszenia opłat sądowych oraz ustanowił doradcę podatkowego. W najnowszym wniosku skarżący ponownie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika, tym razem – radcy prawnego. Konfrontując zakres tego żądania z przyznanymi skarżącemu w poprzednich postępowaniach w przedmiocie prawa pomocy zwolnieniami stwierdzić należy, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Celem instytucji prawa pomocy jest bowiem zapewnienie stronie realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. W niniejszym postępowaniu Sąd zapewnił skarżącemu to prawo, ponieważ zwolnił go z obowiązku ponoszenia opłat sądowych oraz ustanowił profesjonalnego pełnomocnika, którym został zgodnie z wolą skarżącego doradca podatkowy. Ponadto podkreślić należy, że w powołanym przepisie art. 245 p.p.s.a. ustawodawca, wskazał, że wnioskującemu o przyznanie prawa pomocy przysługuje prawo do ustanowienia pełnomocnika. Oznacza to, że w ramach prawa pomocy Sąd może przyznać skarżącemu prawo do reprezentacji przez jednego profesjonalnego pełnomocnika. Przypomnieć więc należy, że postanowieniem z dnia 4 lipca 2007 roku referendarz sądowy ustanowił skarżącemu doradcę podatkowego i wypełnił tym samym zakres powołanego przepisu. Ustanowienie pełnomocnika ma na celu profesjonalną i bezstronną ocenę sprawy przez pełnomocnika. Ponadto, jego zadaniem jest wyjaśnienie skarżącemu stanu sprawy - także tej, w której Sąd badał dopuszczalność zażalenia strony na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną oraz zażalenia na postanowienie odrzucające zażalenie na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną. Przyznanie prawa pomocy skarżącemu obejmuje bowiem całe postępowanie sądowe, zatem aż do wyczerpania procedury odwoławczej. Należy zauważyć, że w sytuacji, kiedy skarżącemu zostało już przyznane prawo pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika, ponowny wniosek o jego ustanowienie jest bezzasadny, ponieważ skarżący dysponuje już prawem do pełnomocnika i może domagać się od niego podjęcia dalszych działań w niniejszej sprawie. Przypomnieć jedynie należy, że stosownie do art. 244 § 3 p.p.s.a. ustanowienie pełnomocnika stanowi uprawnienie strony do udzielenia umocowania wyznaczonemu pełnomocnikowi. Odnosząc się do wniosku skarżącego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Sąd zauważa, że postanowieniem z dnia 26 stycznia 2007 roku skarżącemu przyznano prawo pomocy poprzez zwolnienie z opłat sądowych. Podjęcie takiego rozstrzygnięcia oznacza, że w niniejszym postępowaniu skarżący został zwolniony z obowiązku uiszczania wpisów oraz opłat kancelaryjnych, które zgodnie z art. 212 p.p.s.a. wyczerpują zakres przedmiotowy pojęcia "opłaty sądowe". Zauważyć również należy, że w niniejszym postępowaniu nie pojawiły się wydatki, do których stosownie do art. 213 p.p.s.a. zalicza się w szczególności należności tłumaczy i kuratorów ustanowionych w danej sprawie, koszty ogłoszeń oraz diety i koszty podróży należne sędziom i pracownikom sądowym z powodu wykonania czynności sądowych poza budynkiem sądowym. Reasumując skarżący został zwolniony z opłat sądowych (w tym również zwolniony od wpisu od zażalenia: patrz art. 230 p.p.s.a.) oraz przyznano mu prawo do doradcy podatkowego z urzędu, a w konsekwencji brak podstaw do rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy pod kątem wskazanych w przepisie art. 246 p.p.s.a. przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 243 § 1 i § 2, art. 244§ 1 i § 2, art. 245 § 1, § 2 i § 3 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.