III SA/Wa 3133/16
WyrokWSA w Warszawie2017-10-06
Skład orzekający: Waldemar Śledzik, Katarzyna Owsiak, Radosław Teresiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy błędna informacja uzyskana od pracownika organu podatkowego dotycząca limitu przychodów uprawniającego do opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych może stanowić podstawę do odstąpienia od określenia zobowiązania podatkowego na zasadach ogólnych, jeśli podatnik nie przedstawił dowodów potwierdzających udzielenie takiej informacji?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że chociaż organ podatkowy ma obowiązek udzielania prawidłowych informacji, a podatnik nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji błędnych informacji, to jednak na podatniku spoczywa ciężar udowodnienia, że został wprowadzony w błąd przez pracownika organu. W niniejszej sprawie skarżący nie przedstawił dowodów potwierdzających udzielenie mu błędnej informacji, co uniemożliwiło sądowi uwzględnienie tego zarzutu jako podstawy do uchylenia zobowiązania podatkowego.Stan faktyczny
Skarżący, P.S., prowadzący działalność gospodarczą, opodatkował swoje przychody za 2011 r. ryczałtem ewidencjonowanym. Organ kontroli skarbowej ustalił, że skarżący utracił prawo do tej formy opodatkowania w 2011 r., ponieważ w roku poprzednim (2010 r.) jego przychody przekroczyły ustawowy limit. W konsekwencji organ określił zobowiązanie podatkowe na zasadach ogólnych ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Skarżący zarzucił, że został wprowadzony w błąd przez urzędnika Urzędu Skarbowego co do limitu przychodów, co skutkowało utratą prawa do ryczałtu i niemożnością wyboru podatku liniowego. Skarżący wniósł o umorzenie zobowiązania podatkowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Owsiak, sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), Protokolant specjalista Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2017 r. sprawy ze skargi P.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...]sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. oddala skargę
Z akt sprawy wynika, że w złożonym dniu 31 stycznia 2012 r. zeznaniu o wysokości osiągniętego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za 2011 r. (P1T-28) P. S. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Firma Ogólnobudowlana P. S. (dalej: "Skarżący", "Strona") zadeklarował przychody z prowadzonej działalności gospodarczej opodatkowane ryczałtem ewidencjonowanym według stawki 5,5 % w kwocie 455.409,94 zł.
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w R. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. wszczął postępowanie podatkowe wobec P. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma Ogólnobudowlana P. S. (dalej: "Skarżący", "Strona") w zakresie postępowanie kontrolne w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania wpłacania podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r.
W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych, decyzją z dnia [...] września 2015 r., Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w R. określił Skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. w wysokości 138.031 zł.
Zdaniem organu, Skarżący utracił prawo do opodatkowania uzyskanych przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej zryczałtowanym podatkiem dochodowym, gdyż w 2010 r. osiągnął przychody z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 621.057 zł. Natomiast w 2011 r. z opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych na podstawie ustawy z dnia 20.11.1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. z 1998 r. Nr 144, poz. 930 z późn. zm., dalej u.z.p.d.o.f.) mogli korzystać podatnicy, u których przychody z prowadzonej działalności gospodarczej za 2010 r. nie przekroczyły kwoty 591.975 zł.
W konsekwencji uznano, że uzyskane przez Skarżącego przychody z prowadzonej działalności gospodarczej podlegały opodatkowaniu na zasadach określonych w ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm., dalej u.p.d.o.f.). Ponadto stwierdzono obowiązek prowadzenia ewidencji rachunkowej umożliwiającej określenie dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej w postaci podatkowej księgi przychodów i rozchodów, o której mowa w art. 24a ust. 1 u.p.d.o.f.
Organ odwoławczy wskazał, iż z analizy zapisów w przedłożonej przez podatnika w toku postępowania kontrolnego ewidencji przychodów Skarżącego wynikał przychód w poszczególnych miesiącach 2011 r. w łącznej kwocie 455.409,94 zł. W toku postępowania ustalono natomiast, że Skarżący zaniżył przychody z tytułu prowadzonej samodzielnie działalności gospodarczej o kwotę netto 52.073,50 zł. W przychodach wykazanych nie uwzględniono bowiem przychodów wynikających z faktur z dnia 9 sierpnia 2011 r. nr 08/08/2011 w kwocie brutto 31.025,16 zł (kwota netto 28.727 zł, podatek VAT 2.298,16 zł) wystawionej dla finny K. S.A. oraz z dnia 31 sierpnia 2011 r. nr 08/2011 w kwocie brutto 25.214,22 zł (kwota netto 23.346,50 zł, podatek VAT 1.867,72 zł) wystawionej dla finny C. Sp. z o.o.
Ponadto na podstawie przedłożonych przez Skarżącego dowodów potwierdzających poniesienie wydatków ustalono wielkość kosztów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą w łącznej kwocie 28.609,20 zł, w tym z tytułu: zapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne i składek na fundusz pracy i fundusz gwarantowanych świadczeń pracowniczych w łącznej kwocie: 5.730,37 zł, zapłaconych składek na ubezpieczenia społeczne: emerytalne, rentowe i wypadkowe, zdrowotne oraz fundusz pracy od wynagrodzeń zatrudnionych pracowników w łącznej wysokości 3.322,78 zł, zakupu materiałów budowlanych ogółem na kwotę netto 1.626,85 zł, wykorzystania samochodu osobowego do celów służbowych na kwotę netto 5.567,73 zł, czynszu z tytułu najmu lokalu i opłat eksploatacyjnych ogółem na kwotę netto 5.831,43 zł oraz wynagrodzenia za miesiąc sierpień dla sześciu pracowników.
Skarżący w odwołaniu od powyższej decyzji organu pierwszej instancji, zarzucił, że będąc opodatkowany w formie ryczałtu ewidencjonowanego w 2010 r. został wprowadzony w błąd przez urzędnika Urzędu Skarbowego w M. w zakresie limitu przychodów za ten rok, od którego uzależniony był wybór formy opodatkowania w 2011 r. Na skutek powyższego przekroczył limit przychodów uzyskanych w 2010 r. i utracił prawo do opodatkowania przychodów 2011 r. w formie ryczałtu, a także została pozbawiony możliwości wyboru opodatkowania podatkiem liniowym w tym okresie.
Zakwestionował zaniżenie przychodów o kwotę 52.073.50 zł przez nieujęcie w dokonanym rozliczeniu dwóch faktur. Wyjaśnił, iż w przychodach zostały ujęta kwotę 50.527,76 zł, na co początkowo wystawiono , a po szczegółowym kosztorysie faktura na C. opiewała na kwotę 23.346.50 zł netto. Ponadto drugą fakturę wystawiono na K. S.A. w wysokości 28.727 zł netto. Zdaniem Strony różnica w przychodach wynosi 1.545,75 zł i może wynikać ze szczegółowego kosztorysu prac.
Dyrektor Izby Skarbowej w W., decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu wskazano na konieczność ustalenia wielkości faktycznie uzyskanego przychodu w ramach prowadzonej działalności gospodarczej oraz zgromadzenia dowodów zapłaty kwot wynikających z faktur dotyczących wydatków za Internet.
W związku z wystąpieniem do Skarżącego i jego kontrahentów o udzielenie stosownych wyjaśnień, K. S.A. w odpowiedzi udzielonej pismem z dnia 14.03.2016 r. poinformowała, iż faktura z dnia 09.08.2011 r. nr 8/08/2011 wystawiona na podstawie protokołu rzeczowo - finansowego z dnia 09.08.2011 r. przez Firmę Ogólnobudowlaną P. S. na kwotę netto 28.727 zł, dotyczyła robót ciesielskich wykonanych na inwestycji "Zespół budynków biurowych pn. M. TP" przy Al. J. [...] w W.. Faktura została zapłacona w dniu 15.09.2011 r. i odzwierciedla wykonaną usługę przez ww. firmę. Do przedmiotowej faktury nie otrzymano faktur korygujących. W załączeniu przekazano deklaracje VAT za sierpień 2011 r. wraz z zestawieniem rejestrów oraz rejestrem zakupu, gdzie ujęta została faktura [...].
Z kolei w piśmie z dnia 16 marca 2016 r. C. Sp. z o.o. poinformowała, że Firma Ogólnobudowlana P. S. wykonywała prace budowlane na budowie w W. przy ul. B.. W księgach widnieją dwie faktury od ww. firmy: z dnia 31.08.2011 r. nr [...] na kwotę brutto 25.214,22 zł oraz z dnia 23.09.2011 r. nr [...] na kwotę 17.316,91 zł. Faktury te zostały opłacone z rachunku bankowego po uprzednim potrąceniu kaucji gwarancyjnych. Jednocześnie Spółka poinformowała, iż w jej księgach brak jest faktury z dnia 31.08.2011 r. nr [...] na kwotę brutto 54.569,92 zł. W załączeniu przekazano kserokopie ww. faktur z dnia 31.08.2011 r. nr 08/2011 i z dnia 23.09.2011 r. nr 9/2011 oraz historię operacji bankowych I. S.A.
Na podstawie informacji U. Sp. z o.o. zawartych w piśmie z dnia 17 marca 2016 r. organ pierwszej instancji stwierdził, że w 2011 r. Skarżący zaniżył przychody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej o kwotę 1.545,74 zł, zaś na podstawie przedłożonych przez Skarżącego dowodów potwierdzających poniesienie wydatków ustalono wielkość kosztów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą w łącznej kwocie 28.609,20 zł.
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w R. decyzją z dnia [...] maja 2015 r., określił Skarżącemu zobowiązanie podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. w wysokości 121.882 zł.
Skarżący w odwołaniu z dnia 12 czerwca 2016 r. ponownie zarzucił, że będąc opodatkowany w formie ryczałtu ewidencjonowanego w 2010 r. został wprowadzony w błąd przez urzędnika Urzędu Skarbowego w M. w zakresie limitu przychodów za ten rok, od którego uzależniony był wybór formy opodatkowania w 2011 r. na skutek czego przekroczył limit przychodów uzyskanych w 2010 r. i utracił prawo do opodatkowania przychodów 2011 r. w formie ryczałtu, a także został pozbawiony możliwości wyboru opodatkowania podatkiem liniowym w tym okresie.
Dodatkowo wskazał na swoją trudną sytuację życiową i wniósł o umorzenie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. w wysokości 121.882 zł.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w W. (zwany dalej: "organem odwoławczym") decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przytaczając treść normy art. 6 ust. 1 u.p.d.o.f. wskazał, iż w 2011 r. z opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych mogli korzystać podatnicy, u których przychody z prowadzonej działalności gospodarczej za 2010 r. nie przekroczyły kwoty 591.975 zł, natomiast w 2010 r. Skarżący osiągnął przychody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej na własne nazwisko w wysokości 621.057 zł, co skutkowało utratą prawa do opodatkowania uzyskanych przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej zryczałtowanym podatkiem dochodowym i konieczność rozliczania się w 2011 r. na zasadach określonych w u.p.d.o.f. oraz prowadzenia ewidencji rachunkowej umożliwiającej określenie dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej w postaci podatkowej księgi przychodów i rozchodów, o której mowa w art. 24a ust. 1 ww. ustawy.
Potwierdzając zasadność rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji co do ustaleń dotyczących prawa do opodatkowania uzyskanych przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej zryczałtowanym podatkiem dochodowym w 2011 r., wysokości przychodu osiągniętego przez Skarżącego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, jak i w zakresie ustalonych kosztów uzyskania przychodów potwierdził zaniżenie przychodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej o kwotę 1.545,74 zł.
Organ odwoławczy na podstawie przedłożonych przez Skarżącego dowodów potwierdzających poniesienie wydatków za prawidłowe uznał wyliczenie wysokości kosztów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą w łącznej kwocie 28.609,20 zł. W oparciu o dowody przekazane przez U. Sp. z o.o. przy piśmie z dnia 17.03.2016 r., zasadnie określono wydatki poniesione przez Stronę z tytułu użytkowania sieci Internet w kwocie 476,45 zł, co nie było kwestionowane przez Stronę.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o umorzenie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. w wysokości 121.882 zł.
W uzasadnieniu zarzucił, że będąc opodatkowany w formie ryczałtu ewidencjonowanego w 2010 r. został wprowadzony w błąd przez urzędnika Urzędu Skarbowego w M. w zakresie limitu przychodów za ten rok, od którego uzależniony był wybór formy opodatkowania w 2011 r. Ponowił twierdzenia, że poprzez złe informacje uzyskane w Urzędzie Skarbowym w M. i W. przekroczył limit przychodów uzyskanych w 2010 r. i utracił prawo do opodatkowania przychodów 2011 r. w formie ryczałtu, a także został pozbawiony możliwości wyboru opodatkowania podatkiem liniowym w tym okresie. Skarżący wskazał, że od 2012 r. nie osiąga żadnych przychodów z działalności gospodarczej prowadzonej na własne nazwisko, gdyż stan zdrowia nie pozwala na kontynuowanie prac zarobkowych. Pozostaje na utrzymaniu żony K. M., na której spoczywa również obowiązek utrzymania dwóch córek.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie oraz uznając zarzuty skargi za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Istota sprawy sprowadza się do ustalenia, czy błędna informacja uzyskana zdaniem Skarżącego w organie podatkowym a dotycząca wysokości kwoty limitu przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej prowadzonej wyłącznie samodzielnie uprawniającej do opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych stanowi przesłankę do odstąpienia od określenia wysokości zobowiązania podatkowego na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W sprawie bezsporna jest okoliczność, iż Skarżący utracił prawo do opodatkowania uzyskanych przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej zryczałtowanym podatkiem dochodowym, gdyż w 2010 r. osiągnął przychody z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 621.057 zł. Natomiast w 2011 r. z opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych mogli korzystać podatnicy, u których przychody z prowadzonej działalności gospodarczej za 2010 r. nie przekroczyły kwoty 591.975 zł.
Bezsporne jest również okoliczność, że pomimo utraty prawa do opodatkowania uzyskanych przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej w 2011 r. zryczałtowanym podatkiem dochodowym, Skarżący nie zmienił zasad opodatkowania, tj. nie rozliczył się na zasadach określonych w u.p.d.o.f. oraz nie rozpoczął prowadzenia ewidencji rachunkowej umożliwiającej określenie dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej w postaci podatkowej księgi przychodów i rozchodów.
Biorą więc po uwagę wskazane i bezsporne okoliczności w ocenie sądu Organy zasadnie określiły Skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Skarżący w skardze zwraca się o "uchylenie nałożonego zobowiązania podatkowego", gdyż został wprowadzony w błąd przez pracowników organów podatkowych. Ponadto Skarżący podnosi, jego wątpliwości wynikały "z różnej interpretacji daty kursu euro właściwego dla wyliczenia ryczałtu na dany rok".
Skarżący nie przedstawił jednak, żadnych dowodów na okoliczności podnoszone w skardze. W szczególności na okoliczność wprowadzenia w błąd przez pracowników organów podatkowych. Skarżący nie podał informacji umożliwiających weryfikację okoliczności wprowadzenia go w błąd przez pracowników organów podatkowych takich jak choćby dane osobowe ww. pracowników.
Okoliczność zatem wprowadzenia w błąd Skarżącego przez pracowników organów podatkowych co do wysokości kwoty limitu przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej prowadzonej wyłącznie samodzielnie uprawniającej do opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych nie została wykazana przez Skarżącego. W związku z powyższym Sąd nie miał podstaw do rozważania kwestii wpływu błędnej informacji uzyskanej od pracowników organów podatkowych na naruszenie przez Skarżącego przepisów ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.
Sąd podkreśla, że na podatniku ciąży obowiązek znajomości przepisów prawa podatkowego mających zastosowanie w jego sprawie zatem to podatnik musi udowodnić, że miał wątpliwości w zakresie stosowania ww. przepisów prawa podatkowego i wątpliwości te błędnie zostały wyjaśnione przez pracownika organów podatkowych.
Jednocześnie Sąd wskazuje, że nie podziela stanowiska Organu zawartego w skarżonej decyzji, że "jakkolwiek udzielanie niepełnych lub błędnych informacji przez pracowników organów podatkowych jest niedopuszczalne, choć takie sytuacje mogą występować (najczęściej w wyniku niezrozumienia lub nieporozumienia), jednakże jak wskazuje orzecznictwo sądowe, podatnik nie może skutecznie tłumaczyć swego zachowania nieznajomością przepisów prawa, które zostały należycie ogłoszone i wprowadzone w życie". Sąd wskazuje, że kwestia znajomości przepisów prawa przez podatnika nie jest związana z kwestią wprowadzenia w błąd podatnika przez pracownika organu podatkowego. Podatnik musi oczywiście znać przepisy prawa podatkowego mające zastosowanie w jego sprawie jak wskazał już Sąd, co nie oznacz, że podatnik nie może mieć wątpliwości co do ich treści lub subsumpcji.
W przedmiotowej sprawie podatnik znał przepisy prawa tj. wiedział, że dla skorzystanie z ryczałtowej formy opodatkowania konieczne jest nie przekroczenie określonej w przepisach wysokości kwoty limitu przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej prowadzonej wyłącznie samodzielnie. Powziął jednak wątpliwości co wysokości ww. kwoty w związku z wyrażeniem jej przez ustawodawcę w walucie EUR przeliczanej według kursu na określony dzień.
Podatnik nie może jednak ponosić niekorzystnych konsekwencji w związku z udzieloną przez organ informacją. Dotyczy to w szczególności uzyskania w urzędzie informacji nieprawidłowej, wprowadzającej w błąd. Organ podatkowy dopuszcza się obrazy zasad postępowania podatkowego, który skutki nieznajomości prawa przez podległych mu pracowników lub niedopełnienia przez nich obowiązków służbowych przerzuca na obywateli. Udzielanie informacji jest bowiem kategorią obowiązku organu administracji.
Zatem błędnie wnioskuje w skarżonej decyzji Organ, że okoliczność wprowadzenia w błąd Skarżącego przez pracowników organu podatkowego nie miała istotnego znaczenia dla sprawy.
Biorąc jednak po uwagę, że Skarżący nie przedstawił dowodów świadczących o wprowadzeniu w błąd przez pracowników organów podatkowych Sąd orzekł jak w sentencji.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło