III SA/Wa 3146/14

PostanowienieWSA w Warszawie2015-09-14

Skład orzekający: Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która osiągnęła znaczące przychody w okresie poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, może zostać uznana za osobę znajdującą się w trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która osiągnęła znaczące przychody w okresie poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie może być uznana za osobę znajdującą się w trudnej sytuacji materialnej, uzasadniającej zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania i powinna być stosowana wyjątkowo, z uwzględnieniem zasady proporcjonalności oraz aktualnej sytuacji finansowej strony.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka z o.o. złożyła wniosek o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej, argumentując trudną sytuacją finansową, brakiem płynnych środków, prowadzoną egzekucją administracyjną oraz pokryciem strat z lat ubiegłych przez bieżący zysk. Spółka przedstawiła dokumenty finansowe, w tym rachunek zysków i strat, bilans, deklaracje VAT oraz dokumenty dotyczące egzekucji. Wcześniej spółka uzyskała już częściowe zwolnienie od wpisu od skargi.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 14 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi "B." sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w podatku od towarów i usług za grudzień 2012 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżąca B. sp. z o.o. zwróciła się o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej, wskazując, iż w 2014 r. osiągnęła wprawdzie zysk, ale pokrył on częściowo straty lat ubiegłych. Aktualnie brak jest płynnych środków finansowych pozwalających na opłacenie wspomnianej skargi. Organy skarbowe wstrzymały należne świadczenia, jednocześnie prowadzona jest egzekucja z rachunków bankowych oraz nieruchomości. Skarżąca przedstawiła rachunek zysków i strat, bilans, dokumenty dotyczące prowadzonej egzekucji, pisma banków w sprawie obciążenia rachunków zajęciami egzekucyjnymi. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca przesłała wypełniony formularz PPPr, w którym podała, że kapitał zakładowy wynosi [...] zł. Wartość środków trwałych określiła na kwotę [...] zł, zaś stan rachunku bankowego na 16 zł. Wyjaśniła, że nie posiada udziałów w innych spółkach. Wynagrodzenie na rzecz pełnomocnika nie zostało jeszcze wypłacone. Skarżąca przedłożyła dokumenty dotyczące prowadzonej egzekucji, wyciągi bankowe, zestawienie zaległości płatniczych, zestawienie obrotów, protokół zgromadzenia wspólników wraz z załącznikami, deklaracje VAT. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od tej reguły, w związku z tym należy ją stosować wyjątkowo. Wprowadzona została bowiem jako realizacja konstytucyjnego prawa do sądu dla osób (w tym osób prawnych), które rzeczywiście nie posiadają żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Udzielenie prawa pomocy w konkretnej sprawie uzależnione jest od spełnienia ustawowo określonych przesłanek takich jak: brak środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Stanowi o tym art. 246 § 2 pkt 1 i 2 P.p.s.a. W niniejszej sprawie Skarżąca ubiega się o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. Wpis ten wynosi 2.359 zł. W tym miejscu przypomnieć należy, że w sprawie tej uzyskała już ona pomoc od państwa w postaci zwolnienia od wpisu od skargi ponad 2.000 zł. Pomoc ta nie może mieć jednak charakteru stałego i permanentnego, a jej udzielanie powinno następować przy zachowaniu dyrektyw wynikających z zasady proporcjonalności. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 9 października 2012 r. (I OZ 761/12) stosowanie tych proporcji przez sądy uwidacznia się m.in. w pomocniczym odwoływaniu się do orzeczeń sądowych w ten sposób, że mając na względzie ocenę sytuacji strony (przy pomocniczym uwzględnieniu nawet innych orzeczeń, w których przyznano jej prawo pomocy), uwzględnia się proporcje, zadając sobie pytanie czy strona w świetle uzyskanej już pomocy od państwa i jej aktualnej sytuacji finansowej, zasługuje na jeszcze większą pomoc. W ocenie referendarza sądowego brak jest w niniejszej sprawie takiego właśnie uzasadnienia dla udzielenia Skarżącej dalszej pomocy w ponoszeniu kosztów sądowych. Z nadesłanych materiałów wynika bowiem, że przychody Skarżącej kształtują się na znacznym poziomie. I tak w okresie styczeń-lipiec 2015 r. sprzedaż wyniosła ponad 1.235.000 zł, przy kosztach wynoszących ponad 1.577.000 zł. Skalę działalności Skarżącej obrazują także deklaracje VAT-7. Wynika z nich, że w okresie od stycznia do czerwca 2015 r. dokonała ona dostaw towarów o wartości odpowiednio 80.289 zł, 120.929 zł, 413.657 zł, 176.197 zł, 159.044 zł, 206.250 zł. Już tylko te dane dyskwalifikują Skarżącą jako osobę wymagającą przyznania prawa pomocy. Uzyskanie przychodu w takiej wysokości przeczy bowiem założeniu, że wniosek złożyła osoba znajdująca się w trudnej sytuacji materialnej, a do takich właśnie osób skierowana jest instytucja prawa pomocy. W tej sytuacji przy ocenie wniosku Skarżącej nie może mieć decydującego znaczenia akcentowany przezeń fakt toczącego się postępowania egzekucyjnego. Fakt ten został już zresztą uwzględniony przy rozpoznawaniu wcześniejszego jej wniosku obok takich okoliczności jak "utrudnienia w płynnym prowadzeniu działalności spółki wskutek zajęcia rachunku bankowego", "zwłoka w realizacji zobowiązań na rzecz organów podatkowych i ZUS", "trudności w zgromadzeniu i przeznaczeniu (w terminie 7 dni) środków na poczet wpisu", "postulat realizacji szybkości postępowania". Powyższe nie pozwala więc uznać, iż Skarżąca znajduje się w sytuacji umożliwiającej stwierdzenie wystąpienia przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Tym samym jej wniosek o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej należało załatwić odmownie na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło