III SA/Wa 3172/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Sędziowie Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędzia WSA Piotr Przybysz, po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.K. o wyłączenie składu orzekającego: Sędziego WSA Anety Trochim-Tuchorskiej, Sędziego WSA Elżbiety Olechniewicz, Sędziego WSA Ewy Radziszewskiej-Krupy w sprawie ze skargi M.K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 2923/13 postanawia: oddalić wniosek M.K. (zwany dalej: "Skarżącym") złożył w niniejszej sprawie skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 2923/13. Następnie w piśmie z dnia 22 października 2015 r. Skarżący działając za pośrednictwem swojego pełnomocnika, złożył wniosek o wyłączenie całego składu orzekającego w niniejszej sprawie, tj. Sędziego WSA Anety Trochim-Tuchorskiej, Sędziego WSA Elżbiety Olechniewicz, Sędziego WSA Ewy Radziszewskiej-Krupy. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku wskazano, że pełnomocnik Skarżącego w trakcie przeglądania akt niniejszej sprawy stwierdził nieprawidłowości dotyczące sposobu wyznaczania składu sędziowskiego na rozprawę w dniu 23 października 2015 r., które stanowią istotną przeszkodę natury formalnej skutkującą nieważnością postępowania oraz stwarzają istotną przeszkodę do zachowania bezstronności w niniejszym postępowaniu. Skarżący podniósł również, że z uwagi na oczywisty charakter stwierdzonych nieprawidłowości, odstępuje od opisania podnoszonych przez siebie nieprawidłowości, wskazując jedynie, że ich wynikiem było to, iż nowo wyznaczony sędzia sprawozdawca dopiero przed rozprawą mógł wydać zarządzenie o nadesłaniu akt administracyjnych sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek Skarżącego o wyłączenie składu orzekającego w niniejszej sprawie nie może zostać uwzględniony. Wskazać w tym miejscu należy, że instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez Sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Zgodnie z art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 z późn. zm.) – zwanej dalej: "p.p.s.a.", sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Natomiast przepis art. 19 p.p.s.a. zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia. Wskazuje mianowicie, że niezależnie od przyczyn wyłączenia wymienionych w art. 18 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego bezstronności w danej sprawie. Przepis art. 19 p.p.s.a., podobnie jak inne przepisy dotyczące wyłączenia sędziego, stanowi gwarancję procesową bezstronności sędziego i nie powinien być wykorzystywany do innych celów. Dlatego też stosowanie wykładni rozszerzającej przepisów tylko dla usunięcia pozorów braku bezstronności powinno być ostrożne, wyważone i racjonalne. Oznacza to, że o wniosku o wyłączenie sędziego można mówić wówczas, gdy odnosi się on do określonych sędziów i oparty jest na podstawach wskazujących na istnienie takich okoliczności, które wymagają oceny, czy wątpliwości co do bezstronności sędziego są uzasadnione. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, podkreślić należy, że z treści oświadczeń złożonych w dniu 23 października 2015 r. przez Sędziego WSA Anetę Trochim-Tuchorską oraz Sędziego WSA Elżbietę Olechniewicz, zaś w dniu 19 stycznia 2015 r. przez Sędziego WSA Ewę Radziszewską-Krupa wynika, iż nie zachodzą między nimi a Skarżącym przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 p.p.s.a., a także nie istnieją inne okoliczności, mogące dawać podstawę do podniesienia uzasadnionych zastrzeżeń, co do ich bezstronności przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy. Odnosząc się do przedmiotowego wniosku Skarżącego wskazać należy, że nie zawarł on w nim w istocie żadnych przesłanek wymienionych w powołanych powyżej przepisach, które adresowane byłyby do danego wskazanego konkretnie członka lub członków składu sędziowskiego orzekającego w niniejszej sprawie. Przy tym ponownie podkreślić należy, że wniosek o wyłączenie sędziego uzasadniają jedynie takie okoliczności, które obiektywnie mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności, takich zaś przyczyn nie ma w niniejszej sprawie. Nie zachodzą również przyczyny opisane w art. 18 p.p.s.a. powodujące wyłączenie składu orzekającego z mocy ustawy. Na marginesie zauważyć również należy, że Skarżący może kwestionować niekorzystne i błędne w jego ocenie decyzje procesowe Sądu w drodze zwyczajnych środków zaskarżenia. Instytucja wyłączenia sędziego służyć ma bowiem zapewnieniu rozpoznania sprawy przez osobę obiektywną, nie jest zaś dodatkowym środkiem zaskarżenia przysługującym stronie niezadowolonej z przebiegu postępowania, w którym bierze udział (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1248/13, LEX nr 1452202). Mając na względzie wskazane okoliczności faktyczne i prawne sprawy Sąd, działając na podstawie wskazanych wyżej przepisów i przy zastosowaniu art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.