III SA/Wa 3179/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (sprawozdawca), sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Protokolant specjalista Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2014 r. sprawy ze skargi I. J. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. prowadzi postępowanie egzekucyjne w stosunku do I. J. (dalej jako "Skarżąca") na podstawie własnego tytułu wykonawczego o nr [...] obejmującego podatek dochodowy z papierów wartościowych i instrumentów finansowych za 2009 r. Organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 23 maja 2011 r. dokonał zajęcia rachunku bankowego zobowiązanej w [...] . Zawiadomienie zostało doręczone do dłużnika zajętej wierzytelności (banku) dnia 30 maja 2011 r., zaś zobowiązanej wraz z odpisem tytułu wykonawczego dnia [...] czerwca 2011 r. Skarżąca pismem z dnia 24 czerwca 2011 r. wniosła do organu egzekucyjnego pismo zatytułowane skarga, w którym podniosła szereg zarzutów, dotyczących nieprawidłowości działania organu podatkowego oraz spółdzielni mieszkaniowej. Dyrektor Izby Skarbowej w K. w wyniku sprecyzowania pisma ustalił, że Skarżąca wniosła skargę na czynności egzekucyjne Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. wraz z wnioskiem o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia skargi. Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Skarżąca pismem z dnia 31 sierpnia 2011 r. wniosła do Ministra Finansów zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości. Powyższemu rozstrzygnięciu zarzuciła nienależyte przeprowadzenie postępowań oraz wykonywanie zadań przez właściwe organy i ich pracowników, naruszających praworządność w tym Konstytucję RP. Jednocześnie Skarżąca podniosła szereg zarzutów odnoszących się do jej sfery życia prywatnego, działalności spółdzielni mieszkaniowej, postępowań pełnomocników procesowych, którzy reprezentowali jej przeciwników procesowych w sprawach sądowych, działalności sądów powszechnych oraz braku odpowiedzi na wnoszone przez nią różnego rodzaju wnioski do urzędów skarbowych w B. . Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. stwierdził niedopuszczalność wniesionego zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniesionej przez Stronę skargi, wyrokiem z dnia 8 stycznia 2013 r., uchylił postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2012 r. W uzasadnieniu zwrócił uwagę, że w sytuacji, gdy Skarżąca przedłożyła organowi kserokopię pełnomocnictwa, należało ją wezwać do dołączenia do akt oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu tego dokumentu. Tym samym w ocenie Sądu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy koniecznym jest wezwanie Skarżącej do przedłożenia pełnomocnictwa udzielonego przez nią R. J.. Minister Finansów zgodnie ze wskazaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismem z dnia 10 lipca 2013 r. wezwał Skarżącą do przedstawienia oryginału lub urzędowo potwierdzonego odpisu pełnomocnictwa udzielonego R.J.. Skarżąca w odpowiedzi na powyższe wezwanie pismem z dnia 30 lipca 2013 r. wskazała, że zgodnie z art. 47 Konstytucji RP ustala swojego pełnomocnika jako osoba wolna i korzystająca z przyrodzonych praw i godności. Do powyższego pisma załączyła kserokopię skróconego aktu małżeństwa. Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] sierpnia 2011 r. Na wstępie organ podniósł, iż skoro z nadesłanego przez Skarżącą pisma wynikało, iż jej wolą było, aby R.J. uczestniczył w postępowaniu przed Ministrem Finansów w sprawie zażalenia na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] sierpnia 2011 r., należało uznać je jako pełnomocnictwo do reprezentowania Skarżącej w niniejszym postępowaniu. W dalszej części uzasadnienia wskazał na art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako "K.p.a."), zgodnie z którym w sprawach nieuregulowanych do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Wyjaśnił, że art. 134 K.p.a. będzie miał też zastosowanie do zażaleń, wniesionych na postanowienia organów administracji. W jego ocenie art. 134 K.p.a. nakłada na organ odwoławczy obowiązek stwierdzenia w drodze postanowienia niedopuszczalności odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania; postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Ustawodawca nie sprecyzował co należy rozumieć pod pojęciem niedopuszczalności. Minister Finansów zgodził się z wyrokiem NSA z dnia 16 listopada 2000 r., sygn. akt V SA 235/00, iż niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również podmiotowym. Wyjaśnił przy tym, że przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Zdaniem organu odwołanie nie służy od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego lub gdy czynność organu administracji państwowej nie jest decyzją administracyjną, a stanowi np. czynność materialno-techniczną; niedopuszczalne jest odwołanie od decyzji wydanej w postępowaniu jednoinstancyjnym, w trybach szczególnych przewidzianych przepisami prawa. W przekonaniu organu, zanim w postępowaniu odwoławczym organ administracji przystąpi do oceny merytorycznej wniesionego środka zaskarżenia, winien on w fazie wstępnej tego postępowania ocenić, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. W związku z powyższym za niedopuszczalne uznał wniesienie zażalenia z uwagi na brak legitymacji ustawowej do takiego działania. W przekonaniu organu brak jest przepisu, który zezwalałby na wniesienie zażalenia od postanowienia odmawiającego wstrzymania postępowania egzekucyjnego wydanego w trybie art. 54 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.; dalej jako "u.p.e.a."). Jego zdaniem powyższa ustawa w sposób niepozostawiający żadnych wątpliwości w art. 17 wprowadza zasadę, iż zażalenie na postanowienie przysługuje tylko wówczas jeżeli niniejsza ustawa lub K.p.a. tak stanowi. Minister Finansów ponadto stanął na stanowisku, że art. 54 § 6 u.p.e.a. stanowi, iż wniesienie skargi nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub organ nadzoru może jednak w drodze postanowienia wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Organ wskazał, że w powołanym powyżej przepisie ustawodawca nie nadał legitymacji stronie do wniesienia zażalenia na takie postanowienie i zwrócił uwagę, że nie zmienia tego faktu nawet błędne pouczenie, zawarte w zaskarżonym postanowieniu. W związku z powyższym za niedopuszczalne uznał wniesienie zażalenia na postanowienie dotyczące odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego wydanego w oparciu o art. 54 § 6 u.p.e.a., w przypadku, gdy ww. ustawa nie daje Skarżącej takiego uprawnienia. Ponadto w jego ocenie, biorąc pod uwagę, że rozstrzygnięcie sprawy ma charakter czysto proceduralny, niedopuszczalne jest merytoryczne rozpatrzenie stawianych przez Skarżącą zarzutów, a także zamieszczanie w jego uzasadnieniu treści dotyczącej uzasadnienia kwestionowanej przez Skarżącą decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca podniosła zarzuty nie odnoszące się do wydanego przez Ministra Finansów rozstrzygnięcia. W dalszej części skargi Skarżąca podniosła szereg zarzutów do prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego, kwestionując prowadzenie postępowań oraz wykonywanie zadań przez właściwe organy i ich pracowników, a także odnoszących się do sfery życia publicznego, politycznego i prywatnego. Następnie Skarżąca zarzuciła wydanym postanowieniom kłamstwa i krętactwo. Ponadto zarzuciła czyny przestępcze organom podległym Ministrowi Finansów. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów, wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Pełnomocnik Skarżącej pismem z dnia 29 kwietnia 2014 r. zarzucił Ministrowi Finansów nieprawidłowe zastosowanie przepisów u.p.e.a. poprzez pomięcie regulacji art. 23 § 1 i 8 ww. ustawy. W jego ocenie Skarżąca została pozbawiona prawa do złożenia zażalenia na postanowienie organu nadzoru nad egzekucją administracyjną. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia celem ponownego rozpatrzenia uwzględniając przepisy prawne w zakresie nadzoru nad egzekucją administracyjną, które zostały pominięte przez organ odwoławczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przedmiotem skargi w sprawie niniejszej jest postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2012 r., w którym organ ten stwierdził niedopuszczalność zażalenia wniesionego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] sierpnia 2011 r. o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Przepis art. 54 § 1 u.p.e.a. stanowi, że zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z § 6 tego przepisu, wniesienie skargi, o której mowa w § 1, nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub organ nadzoru może jednak, w drodze postanowienia, wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Na podstawie analizy zacytowanych przepisów Sąd stwierdza, że odmowa wstrzymania prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie może zostać zaskarżona, ponieważ obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości wniesienia środka zaskarżenia na postanowienie tej treści. W związku z powyższą sytuacją prawną, organy miały obowiązek zastosować art. 18 u.p.e.a., w myśl którego jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W konsekwencji zastosowanie w sprawie znalazł art. 134 k.p.a. Na podstawie art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W myśl wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2013 r. (II OSK 2719/11, Legalis), zażalenie przysługuje tylko w razie, gdy tak stanowi przepis prawa. Jeżeli w wyniku zmiany przepisów prawa nie przyznano zażalenia na daną czynność procesową, to wniesienie zażalenia jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 134 KPA w związku z art. 144 KPA jest to podstawa do stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. Mając na uwadze cytowane wyżej przepisy prawa oraz stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd ocenił, iż zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. Organ miał obowiązek stwierdzenia niedopuszczalności odwołania i przedmiotowe postanowienie wydał. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosując się do zacytowanego przepisu Sąd stwierdza, że w sprawie niniejszej, mimo iż wnioski i zarzuty skargi nie odnoszą się wprost do postanowienia, wskazanego jako przedmiot zaskarżenia, Sąd miał obowiązek rozstrzygać w granicach sprawy i skontrolować zarówno wydane w sprawie postanowienie, jak i prowadzące do jego wydania postępowanie. Na tej podstawie Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienia jest prawidłowe, a postępowanie, w którym zostało wydane, nie jest dotknięte wadami ani uchybieniami, które mogłyby doprowadzić do wyeliminowania postanowienia z porządku prawnego. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.