III SA/Wa 319/14

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu (radcy prawnego) w sprawie ze skargi S.N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku od spadków i darowizn p o s t a n a w i a odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie I. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym, o który wnioskujący ubiega się, obejmuje zwolnienie od opłat sądowych, czyli wpisu i opłaty kancelaryjnej oraz zwrot wydatków i ustanowienie pełnomocnika z urzędu (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt u.p.p.s.a.). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy powinien uprawdopodobnić okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość zastosowania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia, a przede wszystkim - doświadczenia życiowego. II. S.N. , dalej jako strona lub skarżący, pismem z 17 marca 2014 r., a następnie na urzędowym formularzu PPF z 16 kwietnia 2014 r zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu (radcy prawnego). W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy strona powołała się na: - bardzo zły stan zdrowia oraz wysokie koszty leczenia; - wielotysięczne zadłużenie; - brak wystarczających środków na leczeni grozi wcześniejszą ciężką chorobą lub śmiercią. Skarżący z żoną posiada rozdzielność majątkową. W skład swojego majątku Skarżący zaliczył dom o powierzchni 90 m² (współwłasność z żoną) oraz mieszkanie o powierzchni 42,5 m². Z tytułu emerytury otrzymuje miesięcznie 3793 zł brutto. Ponosi wydatki na utrzymanie odziedziczonego mieszkania w kwocie 6 tys zł rocznie. Powołał się na to, ze Sąd przyznawał mu w innych sprawach prawo pomocy. Wskazał, że posiada długi. Ponosi wysokie koszty leczenia prywatnego. Domaga się do WSA/NSA pomocy materialnej, by móc "przeprowadzić remont generalny odziedziczonego mieszkania i mieć możliwość czerpania z jego wynajmowania korzyści (...)". Z ożoną posiada rozdzielność majątkową. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego strona przesłała: - PIT – 37 za 2012 r; wyciąg z rachunku bankowego; zestawienie operacji wraz ze wskazaniem limitu kredytowego (5000) i wolnych środków (3504 na marzec 2014). III. Referendarz zadecydował o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu uwzględniając zestawienie rzeczywistych kosztów działania pełnomocnika z urzędu wynikających tak z zapisów z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. o opłatach .... (Dz.U. z 2013, poz461 tj.), jak z cen profesjonalnej obsługi prawnej stosowanych w praktyce, z możliwościami majątkowymi skarżącego. Na stopień zdolności płatniczych skarżącego wskazuje zarówno rozmiar posiadanego przez niego majątku (dwie nieruchomości o znacznej wartości), jak wysokość aktualnie uzyskiwanych przez niego stałych dochodów oraz zdolność kredytowa wynikająca ze złożonych dokumentów bankowych. Zdaniem referendarza sądowego, nieuzasadnione jest oczekiwanie skarżącego, by organy podatkowe ponosiły koszty realizacji jego celów związanych z gospodarowaniem jednym z mieszkań, tj koszty remontu generalnego,.co wynika rubryki 5 formularza PPF. Tym samym źródłem bezpośredniego finansowania wydatków związanych ze sporami sądowymi, w sytuacji, kiedy strona posiada płynność płatniczą, nie powinna być pomoc państwa. Referendarz sądowy zauważa, że skarżący, pomimo wezwania, nie złożył dokumentów, z których wynika kalkulacja kosztów życia strony, struktura wydatków czy precyzyjne wydatki na poratowanie zdrowia. Strona nie uwzględniła też w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, jak też w możliwości ponoszenia kosztów postępowań, pomocy żony, która, jak wynika z akt sprawy, dysponuje samodzielnym a stałym źródłem dochodu. Fakt prowadzenia odrębnych gospodarstw domowych oraz ponoszenia kosztów utrzymania nieruchomości oraz lokalu mieszkalnego wynika z samodzielnej decyzji skarżącego i jego żony – niezależnie od uzasadnienia takiego wyboru. Istnienie zaś między małżonkami rozdzielności majątkowej nie uchyla zasady wynikającej z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), w myśl której małżonkowie są obowiązani do wspólnego pożycia, wzajemnej pomocy oraz współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Jak wskazał skarżącemu Naczelny Sąd Administracyjny, badający kilkukrotnie już sytuację majątkową skarżącego i zdolność poczynienia nakładów na postępowanie sądowe, przy ocenie sytuacji materialnej skarżącego należy uwzględnić również okoliczność uzyskiwania stałych dochodów przez żonę skarżącego. IV. Z tych powodów referendarz sądowy podziela ocenę sytuacji majątkowej dokonaną przez Sąd w uprzednio prowadzonych postępowaniach i – niezależnie od tego, ze skarżący nie wykazał znaczących zmian w jego kondycji życiowej - uznał, na podstawie art.243 § 1, art. 245 § 1, § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a., jak w sentencji.