III SA/Wa 3196/15

Dnia 6 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik, po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2015 r., nr [...] [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. postanawia: oddalić wniosek. Wyrokiem z dnia 9 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2015 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. W dniu 23 stycznia 2017 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Do wniosku dołączony został wniosek o sporządzenie uzasadnienia. We wniosku pełnomocnik wskazał, że powodem uchybienia terminu był jego zły stan zdrowia od 16 do 20 stycznia 2017 r., co potwierdza załączone zaświadczenia lekarza rodzinnego. Zdaniem pełnomocnika niezłożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku spowodowane było przyczynami niezależnymi od strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej: "P.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 1 ww. ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 ww. ustawy). Z przywołanych przepisów wynika, że Sąd może przywrócić termin kiedy spełnione zostaną łącznie cztery przesłanki: uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi; wniesienie wniosku o przywrócenie terminu; dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu oraz dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin. W rozpoznawanej sprawie strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Choroba pełnomocnika trwała od 16 do 20 stycznia 2017 r., natomiast w dniu 23 stycznia 2017 r. złożony został przedmiotowy wniosek i dokonano uchybionej czynności. Ustawodawca nie zdefiniował bliżej pojęcia braku winy - w orzecznictwie sądowym, przyjmuje się, że o braku winy można mówić wówczas, gdy pomimo podjęcia działań ze starannością, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o własne interesy, strona nie była w stanie dokonać czynności procesowej w terminie z przyczyn od siebie niezależnych. Przeszkodą w zachowaniu terminu może być zdarzenie nagłe, nieprzewidywalne przez stronę. Nie budzi wątpliwości w orzecznictwie, że za błędy i zaniechania pełnomocnika odpowiedzialność ponosi jego mocodawca. W stosunku do profesjonalnych pełnomocników podwyższone są standardy rzetelności. Tym samym pełnomocnik czy to działając samodzielnie, czy to posługując się osobami trzecimi winien dołożyć należytej staranności przy podejmowaniu wszelkich działań na rzecz mocodawcy. Pełnomocnik winien tak zorganizować pracę kancelarii, by zabezpieczyć interesy mandanta, także na wypadek jakiś nadzwyczajnych wydarzeń, czy to za pośrednictwem pracowników, czy pełnomocników substytucyjnych. Z ugruntowanego już stanowiska orzecznictwa wynika, że sama choroba nawet poświadczona zaświadczeniem lekarskim nie jest wystarczającą przyczyną dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W przypadku choroby odpowiednim zaświadczeniem lekarskim wykazać trzeba, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności, a także zlecenia jej innej osobie. Oceniając zasadność żądania przywrócenia terminu należało ustosunkować się do wskazanych we wniosku okoliczności i dołączonych do niego dokumentów. W ocenie Sądu we wniosku nie uprawdopodobniono braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Nie złożono zaświadczenia, które wskazywałoby na to, że choroba pełnomocnika Skarżącego rzeczywiście uniemożliwiła mu dokonanie spóźnionej czynności w terminie. Z przedstawionego zaświadczenia lekarskiego wynika, że pełnomocnik mógł chodzić (liczba 2 w pkt 15 ww. zaświadczenia). Pełnomocnik skarżącego nie wykazał niemożności ustanowienia w tej sprawie pełnomocnika substytucyjnego dla dokonania uchybionej czynności albo posłużenia się osobą trzecią. Ugruntowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że samo zaświadczenie lekarskie czy też zwolnienie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Choroba usprawiedliwia opóźnienie jedynie wówczas, gdy nastąpiła nagle i wymagała leżenia w łóżku, a strona wykazała, że nie miała możliwości wyręczenia się osobą trzecią. W niniejszej sprawie występujący w sprawie adwokat będący profesjonalistą nie powinien dopuszczać do sytuacji, w której interesy strony mogłyby być nienależycie reprezentowane, szczególnie w sytuacji, gdy miał świadomość, że rozprawa została wyznaczona na dzień 9 stycznia 2017 r., co wiąże się z wysokim prawdopodobieństwem zapadnięcia wyroku. Profesjonalny pełnomocnik powinien tak zorganizować swoją pracę, ażeby w nagłych niezaplanowanych sytuacjach nie powodować sytuacji, w których ten interes strony byłby być zagrożony. Przy wypełnianiu obowiązków związanych ze świadczoną obsługą lub pomocą prawną, od której zależy dalszy bieg powierzonej pełnomocnikowi sprawy zasadne jest wymaganie od niego maksimum staranności przy jej wykonywaniu. (por. postanowienie NSA z dnia 16 września 2015 r. I GZ 640/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie sposób przyjąć, aby napisanie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, które w większości wypadków składa się z prostego zdania, wymagało jakiegoś nadzwyczajnego wkładu pracy. Ponadto z przedstawionych okoliczności nie wynika, że pełnomocnik skarżącego podjął jakikolwiek wysiłek w celu terminowego złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, np. aby skontaktował się chociażby z samym skarżącym, który mógł złożyć wniosek osobiście lub z innym prawnikiem. W świetle okoliczności sprawy oraz wyjaśnień pełnomocnika skarżącego powoływanych na poparcie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia uznać należy, że nie wykazano braku winy ustanowionego w sprawie pełnomocnika procesowego w uchybieniu terminu do przedmiotowej czynności sądowej. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.