III SA/Wa 3209/17

Dnia 25 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, , po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku O. sp. z o.o. z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi O. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 2016 r. postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Postanowieniem z dnia 28 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wstrzymał wykonanie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej) z dnia [...] lipca 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 2016 r., skierowanej do O. sp. z o.o. z siedzibą w W. (zwana dalej: Spółką bądź Skarżącą). W zażaleniu na powyższe postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zarzucił naruszenie: 1) art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: "p.p.s.a."), poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że w niniejszej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków; 2) art. 133 par. 1, art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a., poprzez dokonanie oceny stanu faktycznego sprawy jedynie w oparciu o wniosek Spółki oraz 3) art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a., poprzez brak wskazania w wydanym postanowieniu, które okoliczności w niniejszej sprawie uzasadniają uznanie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, a które okoliczności stanowią niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając na uwadze powyższe organ wniósł o: - na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. przeprowadzenie dowodu z dokumentów: 1) decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] października 2017 r. oraz 2) pisma Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] października 2017 r. - uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji; - rozważenie przez Sąd na podstawie art. 165 p.p.s.a. zmiany zaskarżonego postanowienia; - zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na zażalenie Skarżąca wniosła o oddalenie zażalenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. W uzasadnieniu przedstawiła argumentację wskazująca na prawidłowość zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z dnia 16 maja 2018 r., sygn. akt I FZ 30/18, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarte w sentencji zaskarżonego postanowienia rozstrzygnięcie o wstrzymaniu wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nie znalazło dostatecznego potwierdzenia w motywach tego orzeczenia. W treści postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że: "Dokonując oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd wziął pod uwagę przede wszystkim wysokość zobowiązania podatkowego, do którego odnosi się zaskarżona decyzja [...]". Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny, z akt sprawy wynika natomiast, że kwota zobowiązania podatkowego w niniejszej sprawie określona decyzją Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. wynosi 61.337 zł, a stan konta skarżącej na dzień składania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wielokrotnie przewyższa wskazaną kwotę. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że, we wniosku skarżącej spółki pojawia się również kwota 40.917.069 zł, która nie jest kwotą zobowiązania podatkowego, ale kwotą nienależnego zwrotu podatku (zaległości podatkowej). I o ile z punktu widzenia instytucji sądowego wstrzymania wykonania decyzji przez sąd administracyjny – to kwestia wykonalności decyzji, w tym wypadku związana z obowiązkiem zapłaty określonej kwoty pieniężnej ma znaczenie przy ocenie spełnienia warunków dla wstrzymania wykonania decyzji, a nie to czy na gruncie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U z 2012 r., poz. 749 ze zm.) jest określana mianem zobowiązania, czy też zaległości podatkowej, o tyle z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie można wywnioskować, które elementy stanu faktycznego (kwotę zobowiązania podatkowego, czy kwotę zaległości podatkowej) tak naprawdę Sąd wziął pod uwagę rozpoznając wniosek Skarżącej. Powyższe uwagi, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prowadzą do wniosku, że zaskarżone postanowienie nie spełnia wymogów wynikających z art. 141 § 4 p.p.s.a. Jego treść jest bowiem niejasna, lakoniczna i nieczytelna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu skargi sądowi o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności orzeka ten sąd. Postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym, o czym stanowi art. 61 § 5 p.p.s.a. Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu sąd ocenia czy w sprawie zaszły przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Powyższe oznacza, że o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Zgodnie z orzeczeniem Naczelnego Sadu Administracyjnego (postanowienie z dnia 16 maja 2018 r., sygn. akt I FZ 30/18), postanowienie w przedmiocie wstrzymania bądź odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji musi spełniać wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a., zatem musi w sposób jasny, wyczerpujący i czytelny wyjaśnić motywy rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie kluczowe jest rozróżnienie dwóch kwot które pojawiają się w motywach rozstrzygnięcia uchylonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 28 września 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 3209/17. W ocenie Sądu, przy ocenie zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji za kluczową należy przyjąć kwotę zaległości podatkowej w wysokości 40.917.069 zł (które stanowi sumę zobowiązania podatkowego w wysokości 61.337 zł oraz kwotę 40.855.732 zł stanowiącą nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu którą Skarżąca wskazała w deklaracji podatku VAT-7). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, stan konta skarżącej na dzień składania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wielokrotnie przewyższa kwotę zobowiązania podatkowego. Sytuacja przedstawia się inaczej przy przyjęciu za oś rozważań całej kwoty zaległości podatkowej, która stanowi wartość przedmiotu sporu w niniejszej sprawie (uwagi zamieszczone w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału III z dnia 25 września 2017 r.), na podstawie której wyliczono wpis stosunkowy od skargi (100.000 zł). Niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody majątkowej jest nierozerwalnie związane z wysokością świadczenia, którego wyegzekwowanie jest skutkiem wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca w załączniku nr 6 do skargi z dnia 24 sierpnia 2017 r. wnikliwie i gruntownie uzasadniła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uzupełniając wywód szeregiem dokumentów potwierdzających sytuację majątkową spółki. Całkowita kwota zaległości podatkowych (40.917.069 zł) w porównaniu ze stanem kont na dzień składania wniosku (ok. 2.800.000 zł) wskazuje na wysokie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci utraty płynności finansowej, co w konsekwencji może doprowadzić do upadłości i likwidacji Skarżącej. Na uwagę zasługuje fakt, iż Skarżąca nie może zadośćuczynić swoim zobowiązaniom przez upłynnienie środków trwałych w postaci własnej nieruchomości wraz z infrastrukturą, ponieważ stanowi ona jej główne źródło dochodu i w całości stanowi zabezpieczenie spłaty kredytu inwestycyjnego zaciągniętego na zakup tej nieruchomości. Mając na uwadze powyższe, Sąd podzielił pogląd Skarżącej, że natychmiastowe wykonanie zaskarżonej decyzji może narazić ją na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i wyrządzić jej poważną szkodę. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.