III SA/Wa 3212/16

WyrokWSA w Warszawie2017-05-26

Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Alojzy Skrodzki, Elżbieta Olechniewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym może obejmować zarzuty materialnoprawne, takie jak przedawnienie zobowiązania lub niedoręczenie decyzji nakładającej należność, a także zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego?
Ratio decidendi
Skarga na czynność egzekucyjną w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym służy wyłącznie kwestionowaniu zastrzeżeń formalnoprawnych dotyczących prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w zakresie sposobu i formy dokonania czynności egzekucyjnych. Nie jest ona środkiem do rozpatrywania kwestii materialnoprawnych, takich jak przedawnienie zobowiązania czy niedoręczenie decyzji, ani też nie może być traktowana jako uniwersalny środek zaskarżenia wszystkich aktów i działań organu egzekucyjnego. Zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego może być rozpatrzony, jednakże jego termin na wniesienie może rozpocząć bieg od momentu dowiedzenia się o zastosowaniu tego środka, a niekoniecznie od doręczenia tytułu wykonawczego.
Stan faktyczny
Skarżąca kwestionowała czynności egzekucyjne dotyczące zajęcia jej świadczeń emerytalnych, podnosząc zarzuty przedawnienia zobowiązania, niedoręczenia decyzji nakładającej należność oraz nadmiernej uciążliwości egzekucji. Organy egzekucyjne (Naczelnik Urzędu Skarbowego, Dyrektor Izby Skarbowej, Minister Finansów) oddalały jej skargi i zażalenia, wskazując, że skarga na czynność egzekucyjną nie jest właściwym trybem do rozpatrywania zarzutów materialnoprawnych. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia postanowień organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Alojzy Skrodzki, sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 maja 2017 r. sprawy ze skargi B. J. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę I. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. (zwany dalej: "NUS") prowadził postępowanie egzekucyjne wobec B. J. (zwana dalej: "Skarżącą") na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Ministra Finansów z [...] września 2013r. (nr [...]) obejmującego podatek akcyzowy od wyrobów tytoniowych (należność główna - 10.862 zł i odsetki za zwłokę) za październik 2007r. W celu wyegzekwowania należności NUS zajął prawo majątkowe stanowiące wierzytelność z rachunku bankowego w banku [...] S.A., na podstawie zawiadomienia z 4 listopada 2013r., które doręczono Skarżącej wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego - 8 listopada 2013r. (k. 7 akt administracyjnych). Skarżąca 14 listopada 2013r. wniosła o wstrzymanie egzekucji, wskazując, że emerytura stanowi jej jedyny dochód i dodatkowe zajęcie spowoduje brak środków do życia. 2. NUS kolejnej czynności egzekucyjnej dokonał zawiadomieniem z 4 grudnia 2014r. - zajmując świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w ZUS Oddział w L. Zawiadomienie o ww. zajęciu doręczono Skarżącej 12 grudnia 2014r., a ZUS 8 grudnia 2014r. ZUS [...] Oddział w W. w odpowiedzi na ww. zawiadomienie pismem z 12 grudnia 2014r. poinformował, że potrącenie ze świadczenia dokonywać będzie od stycznia 2015r. 3. Skarżąca w skardze z 16 grudnia 2014r. na ww. zajęcie świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty (data wpływu do urzędu 19 grudnia 2014r.) wniosła jednocześnie o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, wskazując, że ani tytuł wykonawczy, ani będąca jego podstawą decyzja, nie zostały jej doręczone, zaś egzekwowana zaległość przedawniła się zarówno na mocy przepisów czeskich jak i polskich, nie załatwiono też pierwszego z wniosków o wstrzymanie wykonania egzekucji, gdyż wierzyciel bezpodstawnie uchylał się od udzielenia informacji niezbędnej do rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Skarżąca wskazała też, że egzekucja pozbawi ją podstaw do utrzymania się i narazi ją, co najmniej na utratę zdrowia (z powodu ograniczenia możliwości nabywania leków), a egzekucja jest zbyt dotkliwa. Skarżąca wniosła ponadto o umorzenie postępowania egzekucyjnego albo ograniczenie egzekucji z należności z ZUS do sumy 50 zł miesięcznie. 4. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (zwany dalej: "DIS") postanowieniem z [...] stycznia 2015r. oddalił skargę na czynność egzekucyjną. DIS w uzasadnieniu po przedstawieniu stanu sprawy wskazał, że czynność egzekucyjna w postaci zajęcia świadczenia emerytalnego spełnia wymogi formalne przewidziane w obowiązujących przepisach prawa – art. 79, art. 67 § 1 i 2 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014r., poz. 1619 ze zm., zwana dalej: "u.p.e.a.") oraz dokonano jej na prawidłowym formularzu, którego wzór określa załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów z 16 maja 2014r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2014r., poz. 655, zwane dalej: "rozporządzeniem"). DIS wskazał też, że NUS jest organem właściwym do rozpatrzenia żądań Skarżącej o umorzenie postępowania egzekucyjnego (art. 59 u.p.e.a.) i zwolnienia spod zajęcia składnika majątkowego (art. 13 u.p.e.a.). Dodatkowo wniesienie skargi na czynność egzekucyjną nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego, a jego wstrzymanie jest możliwe w uzasadnionych przypadkach (art. 54 § 6 u.p.e.a.), ale w sprawie przesłanki te nie zaszły, gdyż działania organu egzekucyjnego nie naruszały przepisów prawa, a organ ten przy dokonywania zaskarżonej czynności nie dopuścił się jakichkolwiek błędów formalno-technicznych. 5. Skarżąca zażaleniem z 16 lutego 2015r., uzupełnionym 2 marca 2015r., zarzuciła uchylanie się DIS od rozpoznania zarzutów podniesionych w skardze z 16 grudnia 2014r., dotyczących niedoręczania decyzji nakładającej należność i przedawnienia zobowiązania oraz braku ustosunkowania się do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, którego kontynuacja pozbawi Skarżącą podstaw utrzymania i narazi na utratę zdrowia. Nie rozpoznano jej zarzutu, iż organ [...] nie udzielił odpowiedzi na wystąpienie NUS w sprawie wniosku Skarżącej o wstrzymanie egzekucji z przyczyn humanitarnych (pozostanie bez środków na leki) – co narusza art. 2 Konstytucji RP. Wniosła też o uchylenie zajęcia w zakresie, jakim przekracza 50 zł. Skarżąca w uzupełnieniu zażalenia przedłożyła dokumentację lekarską, świadczącą o jej złym stanie zdrowia. 5. Minister Finansów (zwany dalej: "Ministrem") postanowieniem z [...] stycznia 2016r. utrzymał w mocy ww. postanowienie DIS, podtrzymując jego podstawę faktyczną i prawną. Minister w uzasadnieniu zwrócił uwagę, że w ramach przysługującej Skarżącej skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego (art. 54 § 1 u.p.e.a.) można wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Zastosowany środek egzekucyjny – egzekucja ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego określono w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. i zastosowano go w sprawie, zgodnie z art. 79 u.p.e.a., gdyż zawiadomienie o ww. zajęciu doręczono Skarżącej 8 grudnia 2014r., a ZUS - 12 grudnia 2014r., wykorzystując druk zajęcia z ww. rozporządzenia. Dodatkowo odpis tytułu wykonawczego Skarżąca otrzymała 8 listopada 2013r. – przed dokonaniem w 2014r. ww. zajęcia – co było dopuszczalne, na mocy art. 7 u.p.e.a. Minister, mając powyższe na uwadze wskazał, iż zawiadomienie o zajęciu świadczenia emerytalnego doręczone organowi rentowemu 12 grudnia 2014r., a Skarżącej 8 grudnia 2014r. Do zajęcia wykorzystano druk "Zawiadomienie o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej", który na dzień dokonania ww. czynności egzekucyjnej, odpowiadał wzorowi określonemu dla druków tego rodzaju w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2014r,. poz. 655). Odpis tytułu wykonawczego z [...] września 2013r. doręczono Skarżącej 8 listopada 2013r. przed dokonaniem zajęcia, co jest dopuszczalne w świetle art. 79 u.p.e.a. Minister uznał, że podnoszone przez Skarżącą argumenty dotyczące przedawnienia zaległości i braku doręczenia decyzji, która była podstawą do wystawienia tytułu wykonawczego mieszczą się formalnie w granicach zarzutów z art. 66zf u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 20 listopada 2013r. Z akt sprawy wynika, że 13 listopada 2013r. Skarżącej doręczono zagraniczny tytuł wykonawczy z jego tłumaczeniem na język polski, który stanowił podstawę wystawienia tytułu wykonawczego Ministra Finansów z [...] września 2013r. Natomiast zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego mieści się w ramach zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. (zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego). Ww. zarzuty podnoszone przez Skarżącą nie mogą mieć wpływu na dokonaną w sprawie czynność egzekucyjną, bo w jej trybie nie podlegają rozpatrzeniu kwestie materialno-prawne stanowiące podstawę uruchomienia odrębnego postępowania administracyjnego - zarzutów. Skarżąca na każdym etapie postępowania egzekucyjnego posiada stosowną ochronę prawną, a postępowanie skargowe nie może być traktowane jako uniwersalny środek zaskarżenia, w ramach którego można podnosić kwestie podlegające rozpoznaniu w odrębnych trybach postępowania. Zagadnienia mające wpływ na prawidłowość postępowania egzekucyjnego są rozstrzygane w trybie art. 34 i art. 59 u.p.e.a. Skarżąca nie może więc oczekiwać, że w ramach postępowania instancyjnego dotyczącego skargi na czynność egzekucyjną zostaną zweryfikowane kwestie odnoszące się globalnie do podstaw prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w tym zagadnień związanych z istnieniem obowiązku. Z art. 19 k.p.a. wynika ogólna reguła przestrzegania przez organ administracyjny swojej właściwości miejscowej i rzeczowej, co wyklucza rozstrzyganie w szerszym zakresie niż przewidziany w danym trybie postępowania. Właściwy do rozpatrzenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego i zwolnienie spod egzekucji składnika majątkowego (świadczenia emerytalnego) do kwoty 50 zł miesięcznie był NUS. 6. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o: uchylenie zajęcia jej świadczeń emerytalnych w ZUS i ww. postanowienia Ministra oraz przekazanie Mu sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie ww. postanowienia Ministra i postanowienia DIS - albowiem prezentują one tożsame stanowisko w sprawie - i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania DIS, z uwagi na: a) błędne przyjęcie, że przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną i zażalenia - nie może być kwestia nadmiernej uciążliwości egzekucji i przedawnienia oraz błędne wskazanie, jakoby powyższe mogło być w jej przypadku przedmiotem wyłącznie zarzutów przeciwko tytułowi wykonawczemu lub innego środka, bliżej niesprecyzowanego (a więc wątpliwego), gdy - jak twierdzi organ - przy zajęciu świadczeń (12 grudnia 2014r.) nie doręczał jej tytułu wykonawczego, lecz miał go doręczyć znacznie wcześniej (8 listopada 2013r.) - dawniej niż rok wcześniej, zaś - przy doręczeniu tytułu wykonawczego - wywiedzenie przez Skarżącą zarzutów nadmiernej uciążliwości egzekucji i przedawnienia jeszcze nie było uzasadnione z powodu przedwczesności, i w konsekwencji nierozpoznanie ww. zarzutów skargi, a później zażalenia, przez co pozbawiono ją prawa skarżenia w tym przedmiocie; b) błędne przyjęcie, jakoby przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną nie mogła być kwestia niedoręczenia jej decyzji nakładającej należność, gdy ewidentnym jest, że wadliwa jest czynność egzekucyjna, gdy organ wykonawczy nie dysponuje dowodem doręczenia decyzji, ani konkretną informacją o jej doręczeniu (data, gdzie jest dowód doręczenia); c) nierozpoznanie zarzutu bezzasadnego zajęcia świadczenia emerytalnego dokonanego w okresie biegu postępowania o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, które do chwili obecnej nie może być zakończone z racji uchylania się wierzyciela od zajęcia stanowiska w sprawie; d) nieuwzględnienie czynnika humanitarnego - dramatycznej sytuacji, czyniącej Skarżącą niezdolną do spłaty zobowiązania, co wynika z jej niskich dochodów emerytalnych, bardzo złego stanu zdrowia, znacznej wysokości środków na lekarstwa i leczenie oraz konieczności przeznaczenia minimum środków na chociaż najniższy poziom egzystencji. Skarżąca, uzasadniając ww. zarzuty podniosła, iż w realiach sprawy istniała sytuacja wymagająca odstępstwa od zasady zgłoszenia zastrzeżeń w sprawie egzekucji przewidziana w trybie zarzutów z art. 33 u.p.e.a. W chwili doręczenia jej tytułu wykonawczego, nie dojrzały jeszcze okoliczności uzasadniające argumenty tamujące egzekucję zajęcia świadczenia emerytalnego. Uzasadnione było więc zgłoszenie skargi w ww. brzmieniu, bo była ona w danym momencie jedynym przysługującym jej środkiem. Nie ustosunkowano się do twierdzenia, jakoby Skarżącej nie doręczono decyzji nakładającej na nią należność będącą przedmiotem egzekucji. Organ egzekucyjny, nie mając informacji o doręczeniu decyzji nakładającej na Skarżącą należność, nie powinien dokonywać zajęcia ani innych czynności egzekucyjnych, a dodatkowo powinien wstrzymać ww. czynność egzekucyjna do czasu rozpatrzenia zasadności umorzenia postępowania egzekucyjnego. Dodatkowo skierowanie egzekucji do świadczenia emerytalnego pozbawi Skarżącą jedynego źródła utrzymania, więc obowiązkiem organu było zbadanie sprawy w sposób pogłębiony i dojście do wniosku, że zajęcie jej świadczenia emerytalnego w jakiejkolwiek części stanowi zbyt dotkliwy sposób egzekucji. 7. Minister w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. skarga nie ma uzasadnionych podstaw. 2. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014r., poz. 1647) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a.") sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) P.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksie postępowania administracyjnego lub w art. 247 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). 3. Sąd, rozpoznając sprawę we wskazanym wyżej zakresie, stwierdza, że nie zaszła w sprawie żadna z przesłanek wskazanych w ww. przepisach, a podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa nie uzasadniały uwzględnienia skargi. 4. Sąd na wstępie stwierdza, że w świetle art. 1a pkt 2 u.p.e.a., że ilekroć w ustawie jest mowa o czynności egzekucyjnej - rozumie się przez to wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, a więc środka wymienionego w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. Do czynności egzekucyjnych zalicza się więc wszelkie czynności zajęcia prawa majątkowego strony, takie jak np. zajęcie wynagrodzenia, renty, rachunku bankowego bądź innej wierzytelności pieniężnej, a także zajęcia ruchomości lub nieruchomości oraz dalsze czynności związane z realizacją tych środków egzekucyjnych takie jak np. odebranie zajętych ruchomości bądź ich licytacja. W postępowaniu wszczętym przez Skarżącą złożeniem skargi na czynność egzekucyjną w trybie art. 54 u.p.e.a. - stanowiącym w istocie fragment postępowania egzekucyjnego - ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W ramach skargi na czynności egzekucyjne, jak trafnie podkreślono w zaskarżonym postanowieniu, można podnosić wyłącznie kwestie formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. U.p.e.a. nie przewiduje więc możliwości zaliczania czynności o charakterze materialno-technicznym do kategorii czynności egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 2 u.p.e.a. Skarga na czynności egzekucyjne, składana w trybie art. 54 u.p.e.a. nie może więc być traktowana jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów prawnych i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora w toku całego postępowania egzekucyjnego (por. wyroki WSA w Warszawie z 9 listopada 2008r. sygn. akt III SA/Wa 644/08 i z 11 kwietnia 2008r. sygn. akt III SA/Wa 139/09, dostępne na www.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu w świetle ww. rozważań prawidłowe było uznanie przez organy nadzoru nad egzekucją administracyjną obu instancji - DIS i Ministra Finansów - że zawiadomienie z 4 grudnia 2014r. o zajęciu świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w ZUS, które doręczono Skarżącej 12 grudnia 2014r., a ZUS 8 grudnia 2014r. było prawidłowe. Organ egzekucyjny zastosował bowiem środek egzekucyjny, do którego upoważniał go art. 1a pkt 12 u.p.e.a. Zajęcia świadczeń dokonano również zgodnie z art. 79 u.p.e.a. przez przesłanie do właściwego organu rentowego zawiadomienia o zajęciu tej części świadczeń przysługujących zobowiązanej, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia przez Skarżącą w terminie należności i kosztów egzekucyjnych. Organy administracyjne wskazały również, że zarówno Skarżąca, jak i organ rentowy otrzymali zawiadomienia o dokonaniu czynności egzekucyjnej, a zobowiązaną – Skarżącą pouczono, że nie może odbierać świadczeń poza częścią wolną od zajęcia, ani rozporządzać nimi w żaden inny sposób. Przy dokonywaniu zawiadomienia Skarżącej o dokonaniu ww. czynności egzekucyjnej zastosowano również właściwy druk, o którym mowa ww. rozporządzeniu. Sąd zauważa ponadto, że DIS, jak i Minister Finansów prawidłowo wyjaśnili Skarżącej, że z uwagi na treść art. 79 u.p.e.a. – a konkretnie § 4 pkt 1 tego przepisu - nie było potrzeby powtórnego doręczania zobowiązanej – Skarżącej - odpisu tytułu wykonawczego przy kolejnej czynności egzekucyjnej – w postaci zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego, gdyż tytuł wykonawczy został doręczony Skarżącej już wcześniej, przy poprzednio dokonanej - w 2013r. - czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia rachunku bankowego, więc Skarżąca miała świadomość prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego, choć wówczas nie mogła przewidywać, że w związku z niewykonaniem ciążącego na niej zobowiązania obejmującego podatek akcyzowy od wyrobów tytoniowych (należność główna - 10.862 zł i odsetki za zwłokę) za październik 2007r. będą wobec niej stosowane kolejne środki egzekucyjne. Sąd wyjaśnia jednak, że stosownie do art. 7 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny oprócz tego, że ma obowiązek stosowania środków egzekucyjnych przewidzianych w ustawie, co miało miejsce w sprawie, powinien, stosownie do art. 7 § 2 e.p.e.a., stosować środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Organ egzekucyjny – jak wynika z akt sporawy próbował w odniesieniu do Skarżącej zastosować jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych – egzekucję z rachunku bankowego, ale bezskutecznie, w związku z tym kolejnym środkiem, który zastosował była egzekucja ze świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Warto w związku z tym wskazać, że możliwe było uznanie, że początkiem biegu 7-dniowego terminu na złożenie środka zaskarżenia w postaci zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego – zastosowania zbyt uciążliwego środka zaskarżenia, zgodnie z art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. w związku art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. - był dzień, w którym Skarżąca dowiedziała się o zastosowaniu wobec niej egzekucji ze świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, a nie dzień doręczenia jej tytułu wykonawczego – w 2013r. Tym niemniej Sąd wskazuje, że z akt sprawy wynika, że Skarżąca (k. 13 akt administracyjnych) po doręczeniu jej tytułu wykonawczego 8 listopada 2013r. podniosła w piśmie z 14 listopada 2013r. zarzut, że do jej emerytury skierowano kolejną egzekucję i że dodatkowe zajęcie jej emerytury (955,56 zł) spowoduje brak środków do życia. Tym samym organ egzekucyjny, jakkolwiek nie miał obowiązku w toku rozpoznawania skargi na czynność egzekucyjną rozpatrywać ww. zarzutu, powinien jednak kwestią tą zająć się już wcześniej, gdy zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego był przez Skarżącą sformułowany – czyli w 2013r. Sąd tym samym stwierdza, że skoro część zarzutów wymienionych w art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązany może podnieść już w momencie doręczenia mu tytułu wykonawczego (co najpóźniej powinno mieć miejsce w momencie przystąpienia przez organ do czynności egzekucyjnych - art. 32 u.p.e.a.) 7-dniowy termin na zgłoszenie zarzutów zazwyczaj rozpocznie swój bieg od momentu doręczenia tytułu wykonawczego - co nie musi odnosić się do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. W tym bowiem wypadku – gdy zobowiązany uznaje, że zastosowano wobec niego zbyt uciążliwy środek egzekucyjnego – ww. termin na wniesienie zarzutów rozpoczyna swój bieg z opóźnieniem, a to z uwagi na istnienie obiektywnej przeszkody w podniesieniu tego zarzutu wcześniej – przed dokonaniem kolejnej czynności egzekucyjnej. Takie stanowisko było już prezentowane w orzecznictwie Sądów administracyjnych (por. prawomocny wyrok WSA we Wrocławiu z 15 grudnia 2011r. sygn. akt I SA/Wr 1374/11 (dostępny na www.nsa.gov.pl). Z ww. orzeczenia wynika, a Sąd rozpoznający sprawę Skarżącej pogląd ten podziela, że żaden przepis u.p.e.a. nie precyzuje, że termin siedmiu dni na zgłoszenie do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego rozpoczyna swój bieg w momencie doręczenia tytułu wykonawczego zobowiązanemu. Skoro Skarżąca, formułując skargę na czynność egzekucyjną podniosła w niej zarzutu z art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. - zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego - choć rację miały organy nadzoru nad egzekucją administracyjną, że nie było podstaw do jego rozpatrzenia w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a., tym niemniej zarzut ten powinien być - mając na względzie poglądy prezentowane w orzecznictwie Sądów administracyjnych – we właściwym trybie rozpatrzony przez NUS i w tym zakresie Skarżącej przysługuje skarga na bezczynność tego organu. Nie oznacza to jednak, że organy nadzoru nad egzekucją administracyjną w sposób nieprawidłowy dokonały oceny skargi na czynność zajęcia świadczenia emerytalnego Skarżącej. Trafne było bowiem stanowisko organów obu instancji: Ministra Finansów i DIS, że dokonana w odniesieniu do Skarżącej czynności egzekucyjna, polegającej na zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, odpowiadała prawu, a w toku skargi na ww. czynność egzekucyjną nie jest możliwe rozpatrywanie kwestii materialno-prawnych – zarzutów z art. 33 § 1 u.p.e.a. Postępowanie w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. nie jest uniwersalnym środkiem zaskarżenia, w ramach, którego mogą być podnoszone kwestię, co do których możliwe jest uruchomienie odrębnych środków zaskarżenia. 5. W tym stanie rzeczy skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło