III SA/Wa 323/12

Dnia 30 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodnicząca Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Sędzia WSA Sylwester Golec, po rozpoznaniu w dniu 30 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wyłączenie Sędziego WSA Katarzyny Golat od orzekania w sprawie ze skargi A. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną postanawia: oddalić wniosek Skarżący – A. B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] października 2011 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną. Skarżący w piśmie z dnia 11 października 2012 r. zawarł wniosek o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od orzekania w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że wnosi o wyłączenie Sędziego WSA Katarzyny Golat od orzekania w niniejszej sprawie z powodu braku obiektywizmu sędziego. Stwierdził, że z mocy przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej: "P.p.s.a.") oraz na mocy art. 49 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r., Nr 43, poz. 296, ze zm.), postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 1971 r. i z dnia 13 grudnia 1984 r. oraz wyroków Trybunału Konstytucyjnego z 2005 r. i z 2008 r. w sprawie wystąpiły podstawy do wyłączenia tego sędziego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 18 § 1 P.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki, 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia, 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron, 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą, 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator, 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 P.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, co wynika z treści art. 19 P.p.s.a. Należy więc wskazać, że powyższe oznacza, iż wyłączenie sędziego może być uzasadnione dwiema grupami przyczyn: 1) przesłankami skutkującymi wyłączeniem sędziego z mocy ustawy, 2) przesłankami uzasadniającymi wyłączenie sędziego na wniosek. Sąd zauważa, że przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy zostały wymienione w sposób enumeratywny, stanowią zamknięty katalog i nie można ich interpretować w sposób rozszerzający. Opierają się one na związkach sędziego z przedmiotem lub podmiotami postępowania. Powiązania te są tego rodzaju, że - niezależnie od subiektywnych odczuć osób występujących w sprawie - czynią prawdopodobnym przypuszczenie, iż rozpoznanie sprawy nie będzie odpowiadało wymaganiom bezstronności. Z kolei przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony lub na żądanie tego sędziego, którego dotyczą, nie są wymienione w ustawie w sposób wyczerpujący. Wobec powyższego zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób przeprowadzenia postępowania oraz na treść podejmowanego rozstrzygnięcia przez sędziego. Mogą to być więc okoliczności wynikające ze stosunku osobistego pomiędzy sędzią a jedną ze stron charakteryzujące się przede wszystkim istnieniem więzi emocjonalnej, której podstawą jest np. stosunek pokrewieństwa, przyjaźni, dłuższej znajomości, zależności służbowej, gospodarczej, społecznej, jak również wszelkie obiektywnie zaistniałe okoliczności, dające podstawę do powstania wątpliwości co do bezstronności sędziego. Podkreślić trzeba następnie, że art. 20 P.p.s.a. wskazuje na wymagania formalne wniosku o wyłączenie sędziego. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu strona zgłasza wniosek na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy. Wniosek ten powinien zawierać obok ogólnych warunków, którym powinno odpowiadać każde pismo strony, powołanie okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie przyczyny uzasadniającej wyłączenie sędziego. Nie ulega więc wątpliwości, że wnioskodawca składając ów wniosek powinien wskazać fakty, które mogłyby wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego. Niedopuszczalne jest formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy. Sąd, odnosząc powyższe do wniosku Skarżącego, stanął na stanowisku, że wniosek ten nie zasługiwał na uwzględnienie i nie może odnieść zamierzonego skutku. Skarżący nie podał bowiem jakiejkolwiek faktycznie istniejącej przyczyny – w nawiązaniu do okoliczności tej konkretnej sprawy, uzasadniającej wyłączenie sędziego. W żadnym stopniu nie odniósł się też do przesłanek zawartych w art. 18 i 19 P.p.s.a. Stwierdzić należy więc, że podniesione przez Skarżącego we wniosku okoliczności nie mogą stanowić podstawy uzasadniającej wyłączenie sędziego od orzekania w danej sprawie. W szczególności, sędzia nie podlega wyłączeniu z mocy ustawy z tej tylko przyczyny, że Skarżący ogólnie kwestionuje obiektywizm tego sędziego. Niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia sprawy czy też ze sposobu prowadzenia postępowania sądowego nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego, gdyż zarzuty te strona może podnosić w środkach odwoławczych od orzeczeń sądu pierwszej instancji (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2008 r., sygn. akt I OZ 665/08). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie pogląd taki w pełni podziela. W ocenie Sądu przyjęcie takiego stanowiska pozwala na wyeliminowanie niebezpieczeństwa przekształcenia instytucji wyłączenia sędziego w narzędzie służące paraliżowaniu postępowania sądowego. Instytucja ta ma bowiem zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowana, jako możliwość eliminowania sędziów, których strona uznaje za nie odpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. Zdaniem Sądu kwestionowanie zasadności rozstrzygnięć wydanych w toku postępowania, czy też kwestionowanie zasadności podejmowanych przez sędziego czynności nie jest przesłanką uzasadniającą żądanie wyłączenia sędziego. Wniosek o wyłączenie sędziego uzasadniają jedynie takie okoliczności, które obiektywnie wywołać mogą wątpliwości co do jego bezstronności, zaś takich przyczyn zdaniem Sądu, brak jest w sprawie rozpoznawanej. Z oświadczenia z dnia 24 października 2012 r., złożonego przez Sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Katarzynę Golat wynika, że nie łączą jej ze Skarżącym stosunki, o których mowa w przepisach art. 18 i 19 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 18, art. 19 oraz art. 22 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.