III SA/Wa 3281/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, , po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. O. na działania Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej w przedmiocie odmowy wglądu do akt postępowania postanawia: - odrzucić skargę - Minister Finansów decyzją z [...] kwietnia 2008r. utrzymał w mocy własną decyzję z [...] grudnia 2007r. skierowaną do W. O. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z [...] marca 2004r. nr [...]. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że ww. decyzję doręczono 23 kwietnia 2008r., na adres pełnomocnika strony, co pokwitował upoważniony pracownik – M. J.. Pełnomocnik strony 28 lipca 2008r. wniósł do organu ponaglenie na niezałatwienie wniosku strony z 2 stycznia 2008r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej (dalej "GIKS") z [...] grudnia 2007r. Wskazał, że nie doręczono mu decyzji w sprawie ww. wniosku i nie wyznaczono nowego terminu rozpatrzenia sprawy oraz naruszenie art. 140 ustawy z 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej zwana "O.p."). Pismem z 20 sierpnia 2008r. GIKS uznał ponaglenie strony za nieuzasadnione. Podał, że decyzję doręczono 23 kwietnia 2008r. Skoro organ wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy i wskazał przyczyny niezałatwienia sprawy w terminie oraz wydał decyzje kończąca postępowanie w terminie, zgodnie z art. 141 O.p., stronie nie przysługiwało ponaglenie. Pełnomocnik strony pismem z 10 września 2008r. zwrócił się z prośbą o umożliwienie zapoznania się z aktami sprawy, w tym z wyjaśnieniami Poczty Polskiej oraz potwierdzeniem odbioru decyzji. W odpowiedzi na ww. pismo GIKS 18 września 2008r. wyjaśnił, że brak jest podstaw prawnych do wyrażenia zgody na udostępnię akt pełnomocnikowi strony. Stosownie do art. 34c ustawy z 28 września 1991r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2004r. Nr 8, poz. 65 ze zm.) w związku z 178 § 1 O.p. strona miała możliwość przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów, tylko w trakcie postępowania. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zakończyło się decyzją GIKS z [...] kwietnia 2008r. Natomiast postępowanie w sprawie niezałatwienia sprawy w terminie zakończono pismem GIKS z [...] sierpnia 2008r. Organ wskazał, ze przepisy prawne nie regulują kwestii możliwości udostępnienia informacji stanowiących tajemnica skarbową po zakończeniu postępowania oraz nie można stosować interpretacji rozszerzającej do przepisów dotyczących przekazywania informacji stanowiących tajemnice skarbowa, nie wyrażono zgody na udostępnienie żądanych akt. Pismo doręczono pełnomocnikowi strony skarżącej 24 września 2008r. Pełnomocnik strony pismem z 29 września 2008r. na podstawie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), wezwał organ do doręczenia decyzji ostatecznej w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora UKS w L. z [...]marca 2004r. Pismem z 24 października 2008r. pełnomocnik strony wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie skargę na "działania" GIKS w zakresie odmowy wglądu do akt postępowania, czym naruszono art. 120, art. 121, art. 123 oraz art. 178 O.p. W odpowiedzi na skargę GIKS wniósł o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie m.in. decyzji i postanowień określonych w pkt 1-3 oraz aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, wymienionych w pkt 4. W związku ze skargą strony Sąd zobowiązany był zastanowić się czy pismo GIKS 18 września 2008r., w którym wyjaśniono, że brak jest podstaw prawnych do wyrażenia zgody na udostępnię akt pełnomocnikowi strony - stosownie do art. 34c ustawy z 28 września 1991r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2004r. Nr 8, poz. 65 ze zm.) w związku z 178 § 1 O.p., na mocy którego strona miała możliwość przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów, tylko w trakcie postępowania - stanowi jeden z aktów lub czynność wskazanych w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a. Zdaniem Sadu strona powinna mieć prawo do przeglądania akt także po zakończeniu postępowania i gdy są to dokumenty już archiwalne. Z dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że ww. uprawnienie strony nie powinno być traktowane w kategoriach uprawnień procesowych, lecz w kategoriach dostępu do informacji publicznej oraz zasobów danych osobowych (wyrok WSA w Warszawie z 26 lipca 2006r. sprawa o sygn. akt II SA/Wa 776/06). Z powyższego wynika, że odpowiedź, organu, który uznał że niemożliwe jest przeglądanie przez stronę akt na mocy art. 178 O.p., winna przyjąć formę prawem przewidzianą (decyzji), a nie formę pisma. W decyzji tej należało również pouczyć stronę o prawie do złożenia środków zaskarżenia. NSA w wyroku z 20 lipca 1981r., sygn. akt SA 1163/81 (OSR 1982/9/169) stwierdził, że pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 k.p.a., jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych dla zakwalifikowania ich jako decyzji. Do niezbędny elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji. Sąd, odnosząc ww. tezę do wydawanego w sprawie rozstrzygnięcia uznał, że pismo skierowane do strony, mimo że nie zawiera określenia "decyzja" ma jej podstawowe elementy i należy je uznawać za decyzję, którą odmówiono stronie reprezentowanej przez pełnomocnika wglądu do akt sprawy. Decyzja ta jest zaskarżalna w toku instancji (art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej – Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę do Sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi Prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Na mocy natomiast art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeśli z innych przyczyn wniesienie jej jest niedopuszczalna. Użyte w tym przepisie sformułowanie "inne przyczyny" oznacza inne niż wymienione w przepisach 58 § 1 pkt 1-5 P.p.s.a. przesłanki negatywne wniesienia skargi. Do tych przesłanek zgodnie z treścią art. 52 § 1 P.p.s.a. zalicza się brak wyczerpania administracyjnego toku instancji. Z akt sprawy wynika, że decyzja GIKS nie zawiera pouczenia o możliwości wniesienia środka zaskarżenia. W judykaturze wątpliwości nie budzi, że brak pouczenia, lub błędne pouczenie nie może stronie szkodzić. Strona reprezentowana przez doradcę podatkowego winna rozważyć możliwość wystąpienia do organu właściwego do rozpoznania odwołania z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W sprawie odpowiednie zastosowanie znajdą przepisy k.p.a. Skoro w sprawie nie wyczerpano środków zaskarżenia, skarga nie mogła być merytorycznie rozpoznawana. Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 P.p.s.a. oraz art. 58 § 3 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.