III SA/Wa 3310/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy - W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł skarżący – K. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na podstawie zarządzenia z 23 listopada 2017 r. wezwano skarżącego do złożenia w Sądzie wypełnionego i podpisanego wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF, w terminie 7 dni, od dnia doręczenia niniejszego pisma, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Ponadto, wezwano skarżącego do nadesłania zeznań podatkowych skarżącego oraz osób prowadzących ze skarżącym wspólne gospodarstwo domowe za 2016 r., wskazania i udokumentowania wszystkich aktualnych źródeł utrzymania skarżącego oraz osób prowadzących ze skarżącym wspólne gospodarstwo domowe (wynagrodzenie za pracę, renta, zasiłki, inne świadczenia), nadesłania wyciągów z rachunków bankowych skarżącego oraz osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe za ostatnie trzy miesiące, przedstawienia zestawienia wysokości miesięcznych dochodów i wydatków składających się na bieżące utrzymanie skarżącego i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, wskazania i udokumentowania innych okoliczności, które uniemożliwiają skarżącemu poniesienie kosztów sądowych – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Powyższe wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 7 grudnia 2017 r., zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru. W odpowiedzi skarżący nadesłał jedynie formularz PPF, w którym wypełnił tylko pierwszą stronę i złożył podpis. Do dnia dzisiejszego skarżący nie nadesłał dokumentów i oświadczeń, o których złożenie był wzywany. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej – "P.p.s.a."), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże (podkreślenie własne), iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. Referendarz sądowy zauważa, że skarżący odebrał wezwanie do nadesłania wypełnionego i podpisanego formularza PPF oraz do nadesłania dokumentów źródłowych w dniu 7 grudnia 2017 r. Mimo upływu od tej daty trzech tygodni, skarżący nie złożył żądanych dokumentów ani wyjaśnień. Ponadto, skarżący nie wypełnił w formularzu PPF żadnych rubryk, które odnoszą się do jego sytuacji finansowej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie prezentowano pogląd, że ochrona prawa do Sądu przysługuje tym wnioskodawcom, którzy wykażą istnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. poprzez wyczerpujące i rzetelne przedstawienie swojej sytuacji materialnej (por. postanowienie NSA z 13 maja 2015 r., II FZ 292/15). To strona zatem ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Powinna więc należycie uzasadnić i udokumentować okoliczności, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w treści art. 252 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym wniosek taki powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym i dochodach. Co istotne przy rozpatrywaniu wniosku Sąd nie jest ograniczony do analizy złożonego formularza, lecz jest uprawniony – w przypadku uznania tychże oświadczeń za niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego strony, a także w przypadku, gdy oświadczenia te budzą wątpliwości – do zobowiązania wnioskodawcy do złożenia na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Stanowi o tym art. 255 P.p.s.a. W niniejszej sprawie referendarz sądowy wezwał skarżącego do złożenia wypełnionego formularza PPF oraz do nadesłania dodatkowych informacji, a także wskazał jakie to mają być informacje. Wykonanie tego wezwania Skarżący ograniczył do przesłania formularza PPF, którego wypełnienie sprowadza się jedynie do wskazania zakresu żądania, miejsca i daty jego wypełnienia oraz jego podpisania. Skarżący nie podał jakichkolwiek szczegółów na temat aktualnego źródła utrzymania, wysokości ponoszonych wydatków, stanu rodzinnego, czy majątku. Ponadto, skarżący mimo inicjatywy podjętej w tym zakresie przez referendarza sądowego, nie odpowiedział na wezwanie do przesłania stosownych dokumentów i złożenia oświadczeń. Nie sposób więc przyjąć, że wykazał okoliczności przemawiające za pozytywnym rozpoznaniem wniosku. W tej sytuacji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.