III SA/Wa 3317/16
WyrokWSA w Warszawie2017-09-25
Skład orzekający: Anna Sękowska, Ewa Izabela Fiedorowicz, Piotr Przybysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik VAT ma prawo do odliczenia podatku naliczonego od kosztów transakcyjnych związanych ze zbyciem udziałów, które to zbycie jest zwolnione z VAT, a wpływy z niego mogą być przeznaczone na cele inwestycyjne lub pokrycie bieżących zobowiązań?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną, uznając, że organ interpretacyjny nieprawidłowo ocenił zastosowanie przepisów prawa materialnego. Organ pominął jeden z wariantów zdarzenia przyszłego przedstawionych przez wnioskodawcę, dotyczący przeznaczenia środków ze zbycia udziałów na nabycie innych udziałów, co mogło mieć wpływ na prawo do odliczenia VAT. Ponadto, organ nie uzasadnił wystarczająco swojej oceny stanowiska wnioskodawcy, naruszając tym samym zasady postępowania.Stan faktyczny
Spółka R. sp. z o.o. złożyła wniosek o interpretację indywidualną dotyczącą prawa do odliczenia VAT naliczonego od kosztów transakcyjnych poniesionych w związku z planowanym zbyciem udziałów. Zbycie to miało być zwolnione z VAT, a wpływy miały pokryć bieżące zobowiązania lub, w przypadku nadwyżki, zostać przeznaczone na cele inwestycyjne, w tym nabycie innych udziałów. Minister Finansów uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, twierdząc, że koszty transakcyjne są ściśle związane ze zwolnioną z VAT transakcją zbycia udziałów i nie stanowią kosztów ogólnych działalności. Spółka wniosła skargę, zarzucając błędną wykładnię przepisów materialnego prawa podatkowego oraz naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną i zasądzono od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz R. sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Sękowska, Sędziowie sędzia del. SO Ewa Izabela Fiedorowicz, sędzia WSA Piotr Przybysz (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2017 r. sprawy ze skargi R. sp. z o.o. z siedzibą w W. (poprzednio S. sp. z o.o.) na interpretację indywidualną Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 25 lipca 2016 r. nr IPPP2/4512-330/16-3/MMa w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) zasądza od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz R. sp. z o.o. z siedzibą w W. (poprzednio S. sp. z o.o.) kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
R. sp. z o.o. z siedzibą w W. (poprzednio S. sp. z o.o. - dalej jako "Skarżąca" lub "Wnioskodawca") złożyła wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu poniesionych kosztów transakcyjnych.
We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe:
Wnioskodawca jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku VAT, prowadzi działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług doradczych i zarządzania. Posiada obecnie udziały w kilku spółkach z siedzibą w Polsce (dalej: "Spółki"), a także spółkach z siedzibą za granicą. Wnioskodawca bierze aktywny udział w zarządzaniu wszystkimi Spółkami, w których posiada udziały, świadcząc na ich rzecz za wynagrodzeniem usługi opodatkowane VAT w zakresie m.in. doradztwa dotyczącego rozwoju działalności, zwiększenia prezencji na rynkach lokalnych, rozwoju obecności Spółek w Internecie, rozwoju sieci franczyzowej, kontrolingu finansowego, a także doradztwa prawnego.
Oprócz świadczenia usług opodatkowanych VAT, Skarżąca świadczy na rzecz innych spółek z grupy kapitałowej usługi udzielania gwarancji finansowych podlegające zwolnieniu z VAT oraz dokonuje refaktury usług medycznych. Ponadto, w przyszłości istnieje potencjalna możliwość świadczenia przez Wnioskodawcę także innych usług finansowych (udzielanie pożyczek) na rzecz innych spółek z grupy
W związku z przyjętą koncepcją biznesową, Wnioskodawca planuje przeprowadzenie restrukturyzacji prowadzonej działalności, w związku z czym planowane jest dokonanie zbycia udziałów Spółek (dalej: "Transakcje"). Transakcje będą podlegały zwolnieniu na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy o VAT, Wpływy ze zbycia udziałów zostaną przeznaczone na pokrycie bieżących zobowiązań, niemniej jednak po dokonaniu restrukturyzacji grupy przewiduje się, iż w przypadku powstania nadwyżki może być ona przeznaczona na cele inwestycyjne, w tym nabycie udziałów w innych spółkach.
Dla potrzeb przeprowadzenia planowanych Transakcji, Wnioskodawca poniósł koszty nabycia usług podlegających opodatkowaniu VAT (dalej: "Usługi") w szczególności takich, jak:
1. Kompleksowe usługi bankowości inwestycyjnej, zawierające zarówno elementy doradztwa, jak również pośrednictwa w planowanych Transakcjach;
2. Usługi typu due diligence, tj. badania aktualnej sytuacji przedsiębiorstwa oraz określenia istniejącego i potencjalnego ryzyka związanego z planowaną transakcją;
3. Usługi prawne, takie, jak przygotowanie projektu umów sprzedaży udziałów;
4. Usługi doradztwa podatkowego związanego z planowanymi Transakcjami;
5. Usługi sporządzania wycen na potrzeby Transakcji;
6. Usługi doradcze obejmujące udział konsultantów (doradców) w spotkaniach, negocjacjach i w przygotowywaniu dokumentacji związanej z Transakcjami (w tym opłaty za sukces);
7. Kompleksowe usługi doradztwa biznesowego w obszarach strategicznym, finansowym i operacyjnym związane z poprawą ekspozycji Spółek na rynku;
8. Inne usługi pomocnicze związane z Transakcjami, np. usługi utrzymania tzw. data roomu.
W celu uniknięcia wątpliwości Wnioskodawca podkreślił, że przedmiotem wniosku nie jest prawo do odliczenia VAT naliczonego od usług noclegowych i gastronomicznych, ani żadnych innych wyłączonych z możliwości skorzystania z prawa do odliczenia wskazanych w art. 88 ustawy o VAT.
Faktury VAT, dokumentujące koszty nabywanych Usług (dalej: "Koszty transakcyjne"), są lub będą wystawiane na Wnioskodawcę. Przedmiotem niniejszego zapytania są wyłącznie faktury, dotyczące czynności opodatkowanych VAT, niekorzystających ze zwolnienia z VAT. Poniesione Koszty transakcyjne są lub będą konieczne w celu prawidłowego przygotowania i przeprowadzenia Transakcji, dotyczących udziałów w Spółkach, na rzecz których Wnioskodawca świadczy usługi podlegające opodatkowaniu VAT.
Wnioskodawca podkreślił, iż koszt nabycia Usług nie będzie odzwierciedlony w cenie sprzedawanych przez Skarżącą udziałów.
W związku z powyższym opisem Skarżąca zadała pytanie:
Czy Wnioskodawca jest uprawniony do odliczenia VAT w związku z poniesionymi Kosztami transakcyjnymi na podstawie art. 86 ust. 1 oraz art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 710 z późn. zm.), dalej jako "ustawa o VAT", lub do otrzymania zwrotu nadwyżki VAT naliczonego na podstawie art. 87 ust. 1 ustawy o VAT ?
Zdaniem Skarżącej jest ona uprawniona do odliczenia VAT w związku z poniesionymi Kosztami transakcyjnymi na podstawie art. 86 ust. 1 oraz art. 90 ust. 1 ustawy o VAT lub do otrzymania zwrotu nadwyżki VAT naliczonego na podstawie art. 87 ust. 1 ustawy o VAT.
Według Skarżącej uzasadnione jest przyjęcie, że poniesione koszty transakcyjne formują część kosztów ogólnych prowadzenia działalności gospodarczej Skarżącej w takim kształcie, w jakim jest ona prowadzona obecnie, w tym w szczególności polegającej na świadczeniu szeregu zróżnicowanych usług o charakterze doradczym. Ponadto podniosła, iż na obecnym etapie nie jest wykluczone, iż usługi w tym zakresie będą w dalszym ciągu realizowane na rzecz innych podmiotów powiązanych, w przypadku, w którym dojdzie do nabycia kolejnych akcji/udziałów w innych spółkach. W opinii Wnioskodawcy, ze względu na brak związku realizowanych Usług bezpośrednio ze sprzedażą udziałów (gdyż nie przekładają się one na cenę udziałów, których sprzedaży dokona Wnioskodawca) oraz na możliwość powiązania ich z działalnością gospodarczą Skarżącej w zakresie świadczenia usług doradczych. Koszty transakcyjne z nimi związane powinny zostać uznane za część kosztów ogólnych tej konkretnej części działalności Wnioskodawcy. W konsekwencji Skarżącej powinno przysługiwać prawo do odliczenia VAT naliczonego z tego tytułu przy zastosowaniu współczynnika struktury sprzedaży, o którym mowa w art. 90 ustawy o VAT.
W ocenie Skarżącej, z uwagi na ugruntowaną linię orzeczniczą oraz interpretacyjną w przedmiotowej kwestii przesłanki wystąpienia związku kosztów z działalnością opodatkowaną zostały spełnione w analizowanym stanie faktycznym.
Zdaniem Wnioskodawcy, po dokonaniu oceny istoty kosztów transakcyjnych w oparciu o wskazane rozumienie związku z działalnością opodatkowaną, o którym mowa w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, wynikające także z orzecznictwa TSUE, w powyższej sytuacji Skarżącej będzie przysługiwało prawo do odliczenia VAT wynikającego z poniesionych Kosztów transakcyjnych przy uwzględnieniu art. 90 ustawy o VAT.
Natomiast jeśli w poszczególnych okresach rozliczeniowych kwota podatku naliczonego byłaby dla Skarżącej wyższa od kwoty podatku należnego, ma ona prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy, zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o VAT.
Skarżąca argumentowała, iż ma prawo uzyskania powyższego zwrotu po złożeniu wraz z deklaracją odpowiedniego wniosku. W związku z powyższym powinna otrzymywać zwrot podatku w terminie określonym w przepisach art. 87 ustawy o VAT.
Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z dnia 25 lipca 2016r. uznał stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe. W uzasadnieniu Organ wskazał, iż z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że poniesione koszty transakcyjne są ściśle związane z transakcją zbycia udziałów, które to usługi podlegają zwolnieniu od podatku VAT. Organ zauważył, iż Wnioskodawca wskazał w stanie faktycznym wniosku, że Spółka poniosła ww. koszty w celu przeprowadzenia Transakcji, tj. dokonania zbycia udziałów Spółki, a zbycie to będzie podlegało zwolnieniu z podatku VAT.
Organ nie zgodził się z Wnioskodawcą, że nabywane usługi dotyczą kosztów ogólnych działalności Wnioskodawcy, ponieważ poniesione koszty transakcyjne są ściśle związane z transakcją zbycia udziałów, które to usługi podlegają zwolnieniu od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy o VAT. W konsekwencji stwierdził, iż nie została spełniona podstawowa przesłanka zawarta w art. 86 ust. 1 warunkująca prawo do odliczenia podatku naliczonego - albowiem poniesione koszty transakcyjne mają związek z transakcją zbycia udziałów, która to transakcja jest zwolniona od podatku. Tym samym Wnioskodawcy nie przysługuje ani prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z kosztów poniesionych w związku z opisaną we wniosku transakcją sprzedaży udziałów, ani do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad podatkiem należnym na podstawie art. 87 ust. 1 ustawy o VAT.
Zdaniem Ministra Finansów w okolicznościach niniejszej sprawy nie można twierdzić, że ponoszone Koszty transakcyjne mają charakter kosztów pośrednich i związane są z ogólną działalnością Wnioskodawcy. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do obrotu osiąganego przez podatnika, np. poprzez odsprzedaż, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości.
Według organu interpretacyjnego w sytuacji wskazanej przez Stronę ponoszone koszty są związane bezpośrednio z transakcją zbycia udziałów, nie mogą więc stanowić kosztów pośrednich związanych z ogólnym funkcjonowaniem przedsiębiorstwa.
Tym samym stanowisko Wnioskodawcy w zakresie prawa do odliczenia od poniesionych kosztów transakcyjnych organ interpretacyjny uznał za nieprawidłowe.
Organ zwrócił uwagę, iż Wnioskodawca na potwierdzenie własnego stanowiska powołał we wniosku m.in. interpretacje indywidualne nr ITPP1/443-590/14/BK, IPPP2/443-1089/13-2/KOM oraz IBPP2/443-944/13/IK. Stwierdził, że wskazane interpretacje nie mogły stanowić podstawy przy rozstrzygnięciu dokonanym w analizowanej sprawie. Zaznaczył, iż interpretacje te wydane zostały na podstawie odmiennych od przedstawionego przez Wnioskodawcy stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego.
W zakresie powołanego we wniosku wyroku TSUE z dnia 29 października 2009r. C-29/08 stwierdził, że z okoliczności sprawy wynikało, że celem Spółki, która zbywała 100% udziałów: w jednej ze spółek zależnych oraz 26,5% udziałów w innej spółce było zgromadzenie środków na finansowanie innych rodzajów działalności grupy. W tym celu nabywała usługi polegające na wycenie wkładów, pośrednictwie w negocjacjach oraz wyspecjalizowanym doradztwie prawnym w związku z przygotowaniem umów. Organ stwierdził, iż stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem rozstrzygnięcia nie był tożsamy z okolicznościami przestawionymi przez Wnioskodawcę w rozpatrywanym wniosku. Podniósł, iż Wnioskodawca wskazał, że tylko ewentualne nadwyżki (po pokryciu bieżących zobowiązań) mogą zostać przeznaczone na cele inwestycyjne. Ponadto organ interpretacyjny zwrócił uwagę na pkt pkt 57, pkt 58 oraz pkt 59 ww. wyroku TSUE. Organ zauważył, że w wyroku tym nie udzielono precyzyjnej informacji, czy Spółka ma prawo do odliczenia podatku od wydatków bezpośrednio związanych z transakcją zbycia udziałów. W wyroku tym wskazano jedynie, że "do Sądu Krajowego należy ustalenie, z uwzględnieniem ogółu okoliczności, w jakich przebiegają transakcje będące przedmiotem toczącego się przed nim postępowania, czy poczynione wydatki mogą być włączone w cenę sprzedanych akcji, czy też stanowią one jedynie elementy cenotwórcze transakcji objętych działalnością gospodarczą podatnika". W związku z powyższym Organ stwierdził, że powołany wyrok nie znajduje zastosowania w analizowanej sprawie.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej.
W skardze na powyższą interpretację indywidualną Skarżąca wniosła o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej interpretacji zarzuciła naruszenie:
prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 86 ust. 1 w zw. z art. 87. art. 90 ust. 1 oraz art. 90 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r, poz. 710 ze zm., dalej: ustawa o VAT) - polegające na przyjęciu, że Skarżącej nie będzie przysługiwać prawo do odliczenia podatku VAT na podstawie art. 86 ust. 1 oraz 90 ust. 1 ustawy o VAT lub do otrzymania zwrotu nadwyżki podatku VAT naliczonego na podstawie art. 87 ust. 1 ustawy o VAT w związku z poniesionymi przez nią kosztami transakcyjnymi, gdyż pozostają one w bezpośrednim związku z transakcją zbycia udziałów, która na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy o VAT podlega zwolnieniu od opodatkowania VAT, podczas gdy koszty te stanowią część kosztów ogólnych działalności Skarżącej, a tym samym w odniesieniu do nich powinno Skarżącej przysługiwać prawo do odliczenia VAT naliczonego z tego tytułu (przy zastosowaniu współczynnika struktury sprzedaży) lub do otrzymania zwrotu nadwyżki VAT naliczonego - które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.
przepisów postępowania, tj. art. 14c § 1 i § 2 w zw. z art. 121 § 1 wzw.zart.14h Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2015r., poz. 613 ze zm.; dalej: Ordynacja podatkowa).- poprzez brak prawidłowego uzasadnienia prawnego oceny stanowiska wyrażonego przez Skarżącą, tj. brak uwzględnienia przywołanego przez Skarżącą orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: "TSUE" lub Trybunał") oraz polskich sądów administracyjnych i organów podatkowych, a tym samym naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych - co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu Skarżąca zarzuciła, iż wydana interpretacja oparta została na niepełnej analizie tez orzecznictwa polskich sądów administracyjnych oraz TSUE, w szczególności organ interpretacyjny pominął istotne dla sprawy tezy zawarte w polskim oraz europejskim orzecznictwie, które przemawiały za prawidłowością stanowiska przedstawionego we wniosku o wydanie Interpretacji. Skarżąca zwróciła uwagę na optykę, jaka została przyjęta przez organ interpretacyjny przy omawianiu kluczowego w przedmiocie niniejszej sprawy wyroku TSUE w sprawie C 29/08, AB SKF. Skarżąca zaznaczyła, iż z uwagi na przynależność Polski do Unii Europejskiej, orzecznictwo TSUE ma kluczowe znaczenie w procesie interpretacji przepisów prawa podlegających harmonizacji (w tym przepisów dotyczących podatku VAT) oraz powinno być brane pod uwagę przez organy podatkowe przy rozstrzyganiu spraw na poziomie krajowym. W powyższym zakresie Spółka stwierdziła, że z racji na analogiczny, jak w sprawie C-29/08, AB SKF, cel prowadzonej restrukturyzacji działalności, tj. pozyskanie środków na sfinansowanie innych rodzajów działalności Grupy S., stanowisko wyrażone przez TSUE w przedmiotowym wyroku powinno mieć zastosowanie w realiach niniejszej sprawy, a Organ powinien odnieść się do przesłanek sformułowanych przez TSUE w tym wyroku.
Minister Finansów w odpowiedzi na skargę, podtrzymując swoje stanowisko, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kognicję sądu administracyjnego wyznaczają przepisy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 1066 ze zm.) stanowiąc, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
Postępowanie interpretacyjne jest postępowaniem autonomicznym unormowanym w Ordynacji podatkowej. Celem tego postępowania jest ocena stanu faktycznego i proponowanego we wniosku rozstrzygnięcia, a nie rozstrzyganie sytuacji prawnopodatkowej strony składającej wniosek. Stosownie do postanowień art. 14b § 1 O.p. – minister właściwy do spraw finansów publicznych, zaś od dnia 1 marca 2017r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Zgodnie zaś z art. 14b § 3 O.p. – składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Stosownie do art. 14c § 1 O.p. interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie.
Specyfika postępowania interpretacyjnego polega na tym, że w jego ramach nie jest dopuszczalne ustalenie przez organ podatkowy faktów istotnych dla zastosowania wskazanych we wniosku o wydanie interpretacji przepisów materialnego prawa podatkowego. Zgodnie bowiem z postanowieniami przytoczonego powyżej art. 14b § 3 O.p. to na składającym wniosek o wydanie interpretacji spoczywa ciężar wyczerpującego opisania stanu faktycznego lub też przedstawienia opisu zdarzenia przyszłego. Rola organu interpretacyjnego sprowadza się do dokonania wykładni wskazanych przez wnioskodawcę przepisów prawa oraz odniesienia wynikających z nich norm do stanowiska zawartego we wniosku o wydanie interpretacji, a przez to w konsekwencji dokonanie oceny, czy stanowisko występującego z wnioskiem znajduje oparcie w normach prawa podatkowego. Powyższa konstatacja znajduje również potwierdzenie w przepisie art. 14h O.p., zgodnie z którym w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 120, art. 121 § 1, art. 125, art. 126, art. 129, art. 130, art. 135-137, art. 140, art. 143, art. 165 § 3b, art. 165a, art. 168, art. 169 § 1-2, art. 170 i art. 171 oraz przepisy rozdziału 5, 6, 10 i 23 działu IV. W kontekście przytoczonego przepisu należy wskazać, że w toku postępowania interpretacyjnego nie znajdują zastosowania postanowienia zawarte w art. 188 – 200 O.p., znajdujące się w rozdziale 11 zatytułowanym "dowody" znajdującym się w dziale IV noszącym tytuł "postępowanie podatkowe". Zatem istotą wydawania interpretacji indywidualnych jest dokonywanie wykładni konkretnych przepisów prawa podatkowego w powiązaniu z dokładnie określonym stanem faktycznym lub zdarzeniem przyszłym poprzez ocenę przedstawionego we wniosku stanowiska wnioskodawcy w kontekście zadanego pytania. W ramach postępowania określonego w Rozdziale 1a O.p. organ podatkowy nie dokonuje analizy stanu faktycznego pod kątem prawdopodobności jego zaistnienia, przyjmując, że stan faktyczny jest przedstawiony w sposób rzetelny – zwłaszcza mając do czynienia z pełnomocnikiem profesjonalnym. Podkreślić należy, że organ jest związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (przyszłym) (art. 14b § 1 i 3 oraz art. 14c § 1 i 2 O.p.).
W myśl z art. 57a p.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisów prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że Skarżąca we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wskazała, że wpływy ze zbycia udziałów zostaną przeznaczone na pokrycie bieżących zobowiązań, jednakże jeżeli powstanie nadwyżka, to może być ona przeznaczona na cele inwestycyjne, w tym nabycie udziałów w innych spółkach. Skarżąca wskazała zatem dwa warianty zdarzenia przyszłego. W jednym wariancie wpływy ze zbycia udziałów zostaną w całości przeznaczone na pokrycie bieżących zobowiązań, natomiast w drugim wariancie wpływy te zostaną przeznaczone w części na pokrycie bieżących zobowiązań, a w części na nabycie udziałów w innych spółkach. Z kolei w zaskarżonej interpretacji wskazano, że koszty mają być poniesione przez Skarżącą w celu dokonania zbycia udziałów, pomijając przy tym wariant zdarzenia przyszłego, w którym wpływy ze zbycia udziałów zostaną przeznaczone na nabycie udziałów w innych spółkach. W pominiętym przez organ interpretacyjny wariancie zdarzenia przyszłego celem zbycia udziałów byłoby wówczas nie tyle samo ich zbycie, ale uzyskanie środków finansowych na nabycie udziałów w innych spółkach – w związku z planowaną restrukturyzacją działalności.
Skoro zadaniem organu interpretacyjnego jest dokonanie wykładni konkretnych przepisów prawa podatkowego w powiązaniu ze zdarzeniem przyszłym poprzez ocenę przedstawionego we wniosku stanowiska wnioskodawcy w kontekście zadanego pytania, to nie można uznać za prawidłową interpretacji przepisów prawa podatkowego odnoszącej się jedynie do jednego z dwóch wariantów zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. W ocenie Sądu takiej interpretacji można zasadnie zarzucić niewłaściwą ocenę co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Skoro bowiem wnioskodawca wskazuje dwa warianty przyszłego zdarzenia i stwierdza, że w jego ocenie istnieje mająca znaczenie prawne różnica pomiędzy tymi wariantami zdarzenia przyszłego, to zadaniem organu interpretacyjnego jest zająć stanowisko w tej kwestii, to jest albo wskazać, że stanowisko wnioskodawcy co do wystąpienia istotnej różnicy prawnej pomiędzy tymi wariantami zdarzenia przyszłego jest nieprawidłowe, albo uznając za prawidłowe stanowisko wnioskodawcy co do doniosłości różnicy prawnej pomiędzy tymi wariantami zdarzenia przyszłego dokonać wykładni przepisów prawa podatkowego w odniesieniu do obu wariantów zdarzenia przyszłego.
Powyższej powinności organ interpretacyjny w rozpoznawanej sprawie nie dopełnił, postrzegając zdarzenie przyszłe przedstawione przez Skarżącą jako jednowariantowe i dokonując wykładni przepisów prawa materialnego w odniesieniu do tak rozumianego zdarzenia przyszłego. Zasadny jest zatem zarzut niewłaściwej oceny co do zastosowania art. 86 ust. 1 w zw. z art. 87, art. 90 ust. 1 oraz art. 90 ust. 2 ustawy o VAT.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 14c § 1 i § 2 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. i4h Ordynacji podatkowej należy zauważyć, że naruszeniem art. 14c § 1 i 2 o.p. jest nie tylko brak konkretnego odniesienia się organu interpretacyjnego do stanowiska wnioskodawcy, ale także lakoniczne i niewyczerpujące przedstawienie uzasadnienia prawnego przedstawionego stanowiska organu interpretacyjnego, w sytuacji gdy - zdaniem organu interpretacyjnego - stanowisko wnioskodawcy jest nieprawidłowe. Brak wyjaśnienia, dlaczego w konkretnej sprawie nie mogą być zaakceptowane poglądy wnioskodawcy, może być oceniony jako naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Skoro Skarżąca prezentowała we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej swoje stanowisko co do sposobu wykładni przepisów prawa materialnego, obszernie przywołując przy tym orzecznictwo TSUE zwłaszcza w odniesieniu do wariantu zdarzenia przyszłego związanego z kupnem udziałów, to powinnością organu interpretacyjnego było – wobec uznania stanowiska Skarżącej za nieprawidłowe – wykazanie nieprawidłowości stanowiska Skarżącej przywołując równie obszernie orzecznictwo TSUE. Z tego punktu widzenia zawarta w zaskarżonej interpretacji indywidualnej argumentacja organu interpretacyjnego musi być oceniona jako nadmiernie lakoniczna i niedostateczna.
W tym stanie rzeczy zarzuty postawione w skardze należy uznać za zasadne.
Rozpoznając ponownie sprawę organ udzielający interpretacji dokona oceny stanowiska wnioskodawcy z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w niniejszym wyroku.
Ponieważ, w ocenie Sądu, zaskarżona interpretacja narusza prawo w sposób opisany w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) w związku z art. 146 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku.
Na wniosek Skarżącej, Sąd zasądził na jej rzecz koszty postępowania sądowego zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a. w kwocie równej uiszczonemu wpisowi, opłacie skarbowej od pełnomocnictwa oraz kosztom zastępstwa procesowego w wysokości określonej w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. z 2011r., Nr 31, poz. 153).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło