III SA/Wa 332/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2011 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący R.K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy, powołując się na takie okoliczności jak: konieczność utrzymania sześcioosobowej rodziny, niski dochód z emerytury ([...] zł) i wynajmu lokalu (274,50 zł), znaczne wydatki przewyższające kwotę dochodów. Do majątku zaliczył udziały w spółkach, zaś do majątku żony dom. Skarżący przedstawił zestawienie wydatków. W związku z tym pismem z 2 maja 2018 r. wezwano Skarżącego do nadesłania dodatkowych informacji na temat sytuacji finansowej. Na wezwanie to jednak nie odpowiedział. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od tej reguły, w związku z tym należy ją stosować wyjątkowo. Wprowadzona została bowiem jako realizacja konstytucyjnego prawa do Sądu dla osób, które rzeczywiście nie posiadają żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie prezentowano pogląd, że ochrona prawa do Sądu przysługuje tym wnioskodawcom, którzy wykażą istnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. poprzez wyczerpujące i rzetelne przedstawienie swojej sytuacji materialnej (por. postanowienie NSA z 13 maja 2015 r., II FZ 292/15). To strona zatem ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Powinna więc należycie uzasadnić i udokumentować okoliczności, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w treści art. 252 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym wniosek taki powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym i dochodach. Co istotne przy rozpatrywaniu wniosku Sąd nie jest ograniczony do analizy złożonego formularza, lecz jest uprawniony do zobowiązania wnioskodawcy do złożenia na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Stanowi o tym art. 255 P.p.s.a. W niniejszej sprawie referendarz sądowy wykorzystał prawo nadane mu tym przepisem i wezwał Skarżącego do nadesłania dodatkowych informacji, a także wskazał jakie to mają być informacje. Wezwania tego jednak nie wykonał. W efekcie referendarz sądowy ma do dyspozycji jedynie - zawarte w formularzu PPF – oświadczenia Skarżącego i dokumenty złożone w toku uprzednio prowadzonego postępowania o przyznanie prawa pomocy. To z kolei jest niewystarczające aby podjąć obiektywne i niepozostawiające wątpliwości rozstrzygnięcie o przyznaniu mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Wspomniane dokumenty obrazują bowiem sytuację finansową Skarżącego sprzed roku, a zatem utraciły już swoją aktualność (por. wydane wobec Skarżącego postanowienie WSA w Warszawie z 10 lipca 2018 r. w sprawie III SA/Wa 334/17). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.