III SA/Wa 3323/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędzia WSA Aneta Lemiesz (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi K. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia oddala skargę Skarżąca – K. sp. z o.o. sp. K. z siedzibą w W., wnioskiem z dnia 20 kwietnia 2012r. zwróciła się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych w łącznej kwocie 400.099,54 zł. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 100.323,18 zł z tytułu podwyższenia kapitału zakładowego Spółki w dniu [...] grudnia 2005r. Stwierdził, że z dniem 31 grudnia 2010r. zobowiązanie wygasło na skutek przedawnienia. Na postanowienie to Skarżąca wniosła zażalenie z 16 sierpnia 2012r. domagając się jego uchylenia oraz rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Wyjaśnił, że stosownie do art. 236 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r., poz. 749) - dalej "O.p." zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Termin ten w postępowaniu podatkowym, jest terminem zawitym, co oznacza, że dana czynność procesowa może być wykonana w ramach wyznaczonego okresu. Niedotrzymanie takiego terminu powoduje ujemne skutki procesowe dla strony, polegające na uznaniu bezskuteczności dokonanej po terminie czynności. Ponadto jest to termin ustawowy, który nie może być zmieniany ani przez organ podatkowy, ani przez stronę. Wskazał, że postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. zostało doręczone Skarżącej w dniu 7 sierpnia 2012 r. i zawierało pouczenie o 7-dniowym terminie do wniesienia zażalenia. Termin złożenia zażalenia upłynął więc w dniu 14 sierpnia 2012 r. natomiast zażalenie zostało nadane w Urzędzie Pocztowym w dniu 16 sierpnia 2012 r. a zatem po upływie terminu wskazanego w art. 236 § 2 pkt 1 O.p. W skardze złożonej na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości. Zarzuciła naruszenie przepisów O.p.: - art. 228 §1 pkt 2 w zw. z art. 236 §2 pkt 1 O.p., które polegało na uznaniu, iż Skarżąca uchybiła terminowi na złożenie zażalenia na Postanowienie I, mimo że stanowiło ono decyzję w rozumieniu art. 207 §1 O.p., w związku z czym na podstawie art. 223 §2 pkt 1 Spółce przysługiwał termin 14 dni, a nie 7 dni, - art. 208 §1 O.p., które polegało na uznaniu, iż akt administracyjny wydany przez Naczelnika stanowi postanowienie, podczas gdy Naczelnik powinien był wydać odmowę wszczęcia postępowania z powodu przedawnienia zobowiązanie podatkowego w formie decyzji, - art. 165a § 1 O.p. poprzez zaakceptowanie go jako prawidłowej podstawy prawnej dla odmowy wszczęcia postępowania w sytuacji uznania postępowania za bezprzedmiotowe, - art. 223 § 2 O.p., które polegało uznaniu, iż Spółka nie mogła skorzystać z terminu 14 dni na złożenie odwołania od pisma, które powinno mieć charakter decyzji, - art. 120,121 §1 i 122 O.p., które polegało na niedostrzeżeniu przez organ jako organ drugiej instancji naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów postępowania w zakresie wydanego rozstrzygnięcia, które ma niewłaściwą formę prawną. Zdaniem Skarżącej, skoro zgodnie z art. 207 § 1 O.p., organ podatkowy orzeka w sprawie w drodze decyzji, dlatego też w przedmiotowej sprawie zobowiązany był wydać decyzję o umorzeniu postępowania na podstawie art. 208 § 1 O.p. Tym samym organ drugiej instancji powinien uchylić postanowienie jako wydane w oparciu z błędną podstawę prawną albo uznać je jako decyzję i przyznać tym samym Spółce termin 14 dni na wniesienie odwołania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Zarzuty skargi uznał za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W., w którym stwierdzono uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia. Na wstępie rozważań należy zaznaczyć, że zaskarżone rozstrzygniecie ma charakter czysto formalny. Stąd też dla wydania wyroku przez Sąd wyroku wystarczające jest dokonanie kontroli tego, czy organ podatkowy drugiej instancji zasadnie stwierdził wniesienie zażalenia z uchybieniem terminu. Rozpoznawanie zarzutów Skarżącej, które wykraczają poza ww. kwestie jest bezprzedmiotowe. Innymi słowy w przypadku zaskarżenia takiego postanowienia do sądu administracyjnego, sąd rozpoznaje sprawę tylko w przedmiocie tego uchybienia, nie zaś w przedmiocie sprawy, w której uchybienie nastąpiło. Stąd Sąd nie uwzględnił żadnego z zarzutów podniesionych w skardze. Za ich pomocą Skarżący kwestionuje bowiem prawidłowość postanowienia z dnia 24 lipca 2012 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Materia ta zaś - uwzględniając to, o czym była wyżej mowa - wykracza poza granice danej sprawy, o których mowa w art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z póżn. zm.). Powracając do zasadniczych wywodów wskazać należy, że zgodnie z art. 236 § 2 pkt 1 O.p. zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia stronie. W badanej sprawie doręczenie postanowienia organu pierwszej instancji nastąpiło w dniu 7 sierpnia 2012 r. (wtorek), tak więc termin do wniesienia zażalenia upłynął Skarżącej z dniem 14 sierpnia 2012 r. (wtorek). Jak wynika z akt sprawy zażalenie od postanowienia organu pierwszej instancji nadane zostało w Urzędzie Pocztowym w dniu 16 sierpnia 2012 r. (czwartek), a więc z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Jest to zresztą okoliczność przez Stronę nie kwestionowana. Skoro więc w sprawie wniesiono zażalenie po terminie, Dyrektor Izby Skarbowej w W. zasadnie w zaskarżonym postanowieniu stwierdził, że zostało ono wniesione z uchybieniem ustawowego terminu, zgodnie z dyspozycją art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 236 § 2 pkt 1 O.p. oraz art. 239 O.p. W świetle ww. przepisów konsekwencją stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia jest pozostawienie go bez rozpatrzenia. Uchybienie terminu nie podlega żadnym ocenom ani stopniowaniu skali tego naruszenia. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia zażalenia, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 października 2009 r., w sprawie I FSK 854/08). Oznacza to, że podatnik pozbawiony zostaje prawa do kontroli instancyjnej wydanego przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcia, dlatego też postanowienia dotyczące stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia (odwołania) powinny być wydawane wówczas, gdy przekroczenie terminu jest oczywiste i po analizie zgromadzonego w tym zakresie materiału dowodowego. W badanej sprawie warunki te zostały spełnione. Przekroczenie terminu jest oczywiste i udokumentowane w sposób nie budzący wątpliwości. Nie znajdując zatem podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie niezgodne jest z prawem, a także nie znajdując przesłanek do uznania, iż postanowienie to wydane zostało z mającym co najmniej istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania podatkowego, stosownie do przepisu art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.