III SA/Wa 3360/08
WyrokWSA w Warszawie2009-05-27
Skład orzekający: Krystyna Chustecka, Krystyna Kleiber, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON odmawiającą umorzenia zaległych wpłat na PFRON, wydana bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz bez należytego uzasadnienia, narusza przepisy Ordynacji podatkowej i ustawy o rehabilitacji?Ratio decidendi
Decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej została uchylona z powodu naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 120, 121 § 1, 122, 187 i 210. Organ odwoławczy nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, nie wyjaśnił stanu faktycznego, nie wskazał przyczyn odmowy wiarygodności dowodom ani nie uzasadnił decyzji w sposób przekonujący, co narusza zasady postępowania podatkowego i prawo do kontroli.Stan faktyczny
Spółka T. sp. z o.o. złożyła wniosek o umorzenie zaległych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Prezes Zarządu PFRON odmówił umorzenia, a Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję Ministra, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych Ordynacji podatkowej oraz ustawy o rehabilitacji, w tym brak wyczerpującego zebrania dowodów i niewłaściwe uzasadnienie decyzji. Spółka podnosiła również kwestię ewentualnego przedawnienia należności.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej, stwierdził, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, oraz zasądził od Ministra na rzecz T. sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber (spr.), Sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2009 r. sprawy ze skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od września 2000 r. do czerwca 2003 r. i od sierpnia 2003 r. do lipca 2005 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz T. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. odmówił Skarżącej – T. sp. z o.o. umorzenia zaległych wpłat w kwocie 140.863,68 zł wraz z odsetkami w wysokości 86.782,00 zł na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od września 2000 r. do czerwca 2003 r. i od sierpnia 2003 r. do lipca 2005 r.
Od powyższej decyzji Skarżąca złożyła odwołanie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia zarzucając jej naruszenie przepisów proceduralnych, tj. art. 210 § 1, art. 187 § 1 w zw. z art. 210 § 4, art. 180 §1, art. 210 § 4, art. 125 § 1 w zw. z art. 139 § 1, art. 140, art. 121 i 122, art. 67a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz.60 ze zmianami), oraz przepisów prawa materialnego, to jest art. 49 ust. 5a i art. 49 ust. 5b pkt 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r., Nr 14, poz. 92 ze zm.) dalej ustawa o rehabilitacji.
Decyzją z dnia [...] października 2008 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu wskazał, iż podstawą prawną rozstrzygnięcia był art. 67a Ordynacji podatkowej w zw. z art. 49 ust. 1 i 4 ustawy o rehabilitacji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30 lipca 2007 r., który to przepis wskazuje, że organ podatkowy może, lecz nie musi, umorzyć na wniosek podatnika w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę. Przesłankami do zastosowania takiej ulgi są tylko sytuacje uzasadnione ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Uprawnienia zawarte w tym przepisie nie są równoznaczne z obowiązkiem pozytywnego rozpatrywania wniosku podatnika gdyż przepis ten pozostawia organowi podatkowemu ocenę, czy w stanie faktycznym danej sprawy występują przesłanki uzasadniające przyznanie podatnikowi tego rodzaju ulgi. Za ważny interes podatnika należy uznać taką sytuację, w której świadczenie podatkowe nie może zostać spełnione bez doraźnej pomocy organów podatkowych. Pomoc taką w postaci umorzenia bądź rozłożenia na raty zaległości podatkowej lub odsetek za zwłokę uzasadniać mogą sytuacje wyjątkowe, takie jak klęski żywiołowe lub inne zdarzenia losowe (...). Sytuacją taką nie jest trudna sytuacja finansowa Skarżącej. Zwłaszcza, iż z dokumentów finansowych przesłanych przez Skarżącą wynika, że mimo uzyskanego wyniku ujemnego w 2005 r. w kwocie 349.972,20 zł na koniec 2007 r. osiągnęła zysk netto w kwocie 410.513,37 zł. Minister wyjaśnił, iż pojęcie "ważny interes podatnika" to zagrożenie jego egzystencji, życia i zdrowia, możliwości zarobkowania czy wypadku losowego, a w ocenie organu Skarżąca spółka nie znajduje się w sytuacji potwierdzającej takie zdarzenia. Jak wynika bowiem z przedłożonego przez stronę rachunku zysków i strat na koniec czerwca 2008 r. spółka osiągnęła zysk netto w kwocie 119.483,58 zł. Zdaniem Ministra spadek popytu na produkty oferowane przez Skarżącą nie stanowi przesłanki do zastosowania ulgi w postaci umorzenia zaległości, albowiem od przedsiębiorcy jako profesjonalisty wymaga się większej niż przeciętna staranności w prowadzeniu swojej działalności, a gromadzenie środków na zapłatę ciążących danin publicznoprawnych jest cechą planowania i prowadzenia działalności.
Odnosząc się do zarzutów Skarżącej dotyczących naruszenia przepisów prawa proceduralnego Minister stwierdził, że jest on bezzasadny, ponieważ zaskarżona decyzja, spełnia wymogi przewidziane w przepisach, których naruszenie strona zarzuciła. Długotrwałe rozpatrywanie wniosku strony, spowodowane było m.in. wnioskiem Skarżącej o przedłużenie terminu do składania dowodów w sprawie i późniejsze ich przedkładanie. Ustosunkowując się do zarzutu niezastosowania przepisu art. 49 ust. 5a i 5b pkt 2 i 3 ustawy o rehabilitacji, wyjaśnił, że wniosek Skarżącej o umorzenie zaległości wobec Funduszu wpłynął w dniu 29 listopada 2006r. i zgodnie z dyspozycją przepisu art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej była to data wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie, co oznacza, że sprawa ta została wszczęta przed wejściem w życie ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 115, poz. 791), a tym samym przepisy art. 49 ust. 5a i 5b pkt 2 i 3 w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania. Zgodnie bowiem z przepisem art. 19 ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy (...) sprawy wszczęte a niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych.
Minister podkreślił ponadto, iż prowadząc postępowanie w sprawie, ustalił, iż należności wskazane w zaskarżonej decyzji nie uległy przedawnieniu, co potwierdza pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia 31 lipca 2008 r.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze, Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Ministra Pracy oraz decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nie wskazanie w podstawie prawnej decyzji organu I instancji przepisu prawa materialnego umożliwiającego wydanie decyzji odmawiającej umorzenia zaległych wpłat przez Prezesa Zarządu PFRON;
- art. 187 § 1 w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez nie wskazanie okoliczności, które organ zarówno I jak i II instancji uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł i przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;
- art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie, w szczególności bilansu na dzień 31 grudnia 2006 r. załączonego do pisma Skarżącej z dnia 18 stycznia 2008 r.;
- art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez pominięciu w uzasadnieniu decyzji kluczowych zagadnień natomiast wskazanie szeregu nieistotnych okoliczności dla rozpoznania niniejszej sprawy i przyczyn wydania decyzji o odmowie umorzenia zaległych wpłat, co w konsekwencji prowadzi do naruszenia zasady dwuinstancyjności, bowiem odwołujący się nie miał możliwości prawidłowej polemiki z podstawami dokonanego przez organ rozstrzygnięcia;
- art. 125 § 1 w zw. z art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez długotrwałe, a nie wystarczająco wnikliwe rozpoznawanie wniosku;
- art. 140 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie;
- art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych, przejawiające się w pominięciu niektórych dowodów i nie wskazania przyczyn nie wzięcia innych dowodów pod uwagę;
- art.122 Ordynacji podatkowej poprzez nie podjęcie działań mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego, a konkretnie sytuacji majątkowej wnioskodawcy; art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji o odmowie umorzenia zaległych wpłat na rzecz PFRON, decyzja została wydana w sposób dowolny, z przekroczeniem granic uznania administracyjnego;
- art. 49 ust. 5a i art. 49 ust. 5b pkt. 2 i 3 ustawy o rehabilitacji poprzez ich niezastosowanie.
W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w tej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przytoczona przesłanka ustrojowa nakazuje sądowi badać legalność każdej zaskarżonej decyzji z przepisami prawa zarówno materialnego jak i procesowego.
W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2008 r. nie odpowiada prawu, zarzuty skargi są zasadne i w konsekwencji decyzję tę należało uchylić.
Zaznaczyć należy, że podstawę prawną decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej stanowił przepis art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, a więc przepis z rozdziału piętnastego, pod tytułem "odwołania". W rozdziale tym zamieszczony jest również przepis art. 229, zezwalający organowi odwoławczemu przeprowadzenia postępowania dodatkowego w celu uzupełnienia dowodów. Zamieszczony jest też przepis art. 235, przewidujący, że w sprawach nieuregulowanych w tym rozdziale, stosuje się przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji, a więc organ odwoławczy posiada nie tylko prawo, ale również ma obowiązek stosowania, w postępowaniu toczącym się przed nim, wszelkich norm postępowania podatkowego. Oznacza to między innymi obowiązek przestrzegania przepisów art. 120 do 129 Ordynacji podatkowej, ustalających zasady ogólne jak też art. 187, nakazującego organowi zebranie i w sposób wyczerpujący rozpatrzenie całego materiału dowodowego wreszcie wydanie przez organ odwoławczy decyzji, która powinna czynić zadość przepisowi art. 210 Ordynacji, w tym § 4 opisującemu elementy faktyczne i prawne, jakie winna zawierać każda decyzja.
Tymczasem decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej nie zwiera ustaleń faktycznych to znaczy opisu zdarzeń, na które powołuje się spółka w przedłożonych bilansach za kolejne lata obrachunkowe i innych materiałach, jak orzeczenie Sądu Rejonowego dla m. W. z dnia [...] września 2006 r., sprawozdanie tymczasowego nadzorcy sądowego oraz wyjaśnień spółki co do umowy z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych dotyczącym sprzedaży nieruchomości spółki w Prudniku, celem pokrycia zaległych składek ubezpieczeniowych jak również zdarzeń, które sam ustalił w prowadzonym postępowaniu co do ewentualnego przedawnienia zobowiązań składkowych spółki. Nie jest bowiem wystarczające wskazanie na str. 4 decyzji, że "Organ odwoławczy, prowadząc postępowanie ustalił również, iż należności wskazana w zaskarżonej decyzji nie uległy przedawnieniu co potwierdza pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia 31 lipca 2008 r.". Tym bardziej, że w decyzji organu pierwszej instancji jedynie autorytatywnie stwierdzono, że zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej wskutek zastosowania środka egzekucyjnego bieg terminu przedawnienia został przerwany i biegnie na nowo, gdyż tak wskazało pismo organu egzekucyjnego. Decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej, wbrew cytowanemu przepisowi art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, nie wymieniła przyczyn dla których Minister odmówił wiarygodności dowodom złożonym przez Skarżącą, ani też nie wyjaśnił które okoliczności przemawiają za brakiem interesu podatnika lub brakiem interesu publicznego, a więc elementów prawnych pozwalających zastosować do ustaleń faktycznych, przytaczanego przez Ministra przepisu art. 67a Ordynacji podatkowej.
Jest oczywistym i niespornym, że przepis ten powoduje wydanie decyzji uznaniowej, która jednak nie może być decyzją dowolną, na co wskazuje literatura przedmiotu i orzecznictwo sądowe. Sąd przytacza tu jako jeden z wielu komentarzy, komentarz Leonarda Etela do art. 67(a) Ordynacji podatkowej w Komentarzu C. Kosikowskiego, L. Etela, R. Dowgiera, P. Pietrasza, S. Presnarowicza, (LEX, 2007, wyd. II).
"Negatywne rozstrzygnięcie, szczególnie podjęte w ramach uznania administracyjnego, powinno być szczególnie przekonująco, wyczerpująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. W przypadku decyzji uznaniowej organ podatkowy zobowiązany jest w sposób czytelny, umożliwiający kontrolę poszczególnych etapów rozumowania, przedstawić wszystkie przesłanki faktyczne i interpretacyjne wnioskowania. Istotą uznania jest to, że ustawodawca, wprowadzając do przepisu pojęcie nieostre, przerzuca na władzę wykonawczą konieczność wypełnienia hipotezy normy prawnej konkretną treścią. Odmienne postępowanie, a w szczególności brak argumentów przemawiających za odmową umorzenia zaległości podatkowych, narusza zasady postępowania podatkowego, a zwłaszcza: zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz zasadę przekonywania strony" (wyrok NSA z dnia 18 maja 2005 r., FSK 2211/2004, niepubl.). W zakresie zaś merytorycznego brzmienia przepisu komentarz wyjaśnia: "Przesłanki umorzenia (a więc ważny interes podatnika i interes publiczny) należy oceniać nie tylko w kontekście osobistej sytuacji majątkowej podatnika, lecz także z uwzględnieniem związku zachodzącego pomiędzy obniżeniem zdolności płatniczej a zajściem wypadków powodujących i uzasadniających niemożność zapłaty" (wyrok NSA z dnia 26 listopada 1999 r., I SA/Łd 13/98, niepubl.).
Zaznaczyć należy, że spółka w postępowaniu przed Prezesem Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych złożyła szereg dokumentów finansowych za lata 2006 i 2007, wskazujących na jej stan finansowy jak też sprawozdanie tymczasowego nadzorcy sądowego i postanowienie Sądu Rejonowego dla m. W. z dnia 26 września 2006 r., oddalające wniosek spółki o ogłoszenie jej upadłości, na podstawie art. 13 ust.2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 353 ze zm.)’’. Przepis ten w całości posiada następujące brzmienie "1. Sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania. 2. Sąd może oddalić wniosek o ogłoszenie upadłości w razie stwierdzenia, że majątek dłużnika jest obciążony hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym lub hipoteką morską w takim stopniu, że pozostały jego majątek nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania. 3. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się, gdy zostanie uprawdopodobnione, że obciążenia majątku dłużnika są bezskuteczne według przepisów ustawy albo gdy dokonane zostały w celu pokrzywdzenia wierzycieli, jak również gdy zostanie uprawdopodobnione, że dłużnik dokonał innych czynności prawnych bezskutecznych według przepisów ustawy, którymi wyzbył się majątku wystarczającego na zaspokojenie kosztów postępowania." Okoliczność ta nie została poddana analizie.
Nie zostały również poddane opisowi i analizie dokumenty złożone przez spółkę, jej wyjaśnienia co do sprzedaży nieruchomości w Prudniku, na której figurował zastaw hipoteczny Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wobec czego decyzja Ministra nie tylko nie zawiera opisu dokonanych ustaleń, ale również nie wskazuje okoliczności faktycznych przemawiających za lub przeciwko wnioskowi podatnika, w płaszczyźnie omawianego przepisu art. 67a Ordynacji podatkowej. W rozważaniach uzasadnienia został też pominięty, podnoszony przez spółkę, zarzut ewentualnego przedawnienia zaległych składek za wcześniejsze lata. Należy zauważyć, że organ odwoławczy prowadził w tej kwestii postępowanie, otrzymał wyjaśnienia od organu egzekucyjnego, jednakże nie dokonał ustaleń i rozważań wymaganych dla bytu przepisu art. 70 Ordynacji. Jak już wskazano w niniejszym uzasadnieniu, zawarty na str. 4 decyzji Ministra kategoryczny zwrot dotyczący tej okoliczności nie jest ani wyjaśnieniem, ani stwierdzeniem zgodnym z art.187 § 1 Ordynacji podatkowej.
Sąd analizując akta postępowania, które są nieponumerowane, co jest daleko idącą nieprawidłowością, zauważa, że pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z 31 lipca 2008r. powołuje się na egzekucję administracyjną z tytułów wykonawczych nr [...] z 15 października 2007r. i [...] z 14 listopada 2007 r., podczas gdy zaskarżona decyzja wskazuje, że należność spółki objęta jest nakazem, znajdującym się zresztą w aktach sprawy, nr [...] z 6 października 2005 r. na kwotę 133.050,10 zł z odsetkami 104.540 zł. Natomiast zaległość objęta zaskarżoną decyzją, wynosi 140.863,68 zł. oraz odsetki 86.782,00 zł. Jest oczywiste, że zaległość do umorzenia, rozpatrywana na podstawie art. 67 a Ordynacji podatkowej, winna być niesporna i wymagalna, a organ rozpatrujący wniosek ma obowiązek to wykazać. Decyzje wydane w obu instancjach nie zawierają wyjaśnień wskazujących stwierdzone rozbieżności, bądź co bądź istotne dla bytu prawnego tytułu wykonawczego. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. w pismach z dnia 31 lipca 2007 r. i 23 listopada 2007 r. wskazał, że bieg terminu przedawnienia został przerwany czynnością zajęcia należności na rachunku bankowym spółki, a spółka otrzymała tytuł wykonawczy w dniu 21 listopada 2005 r., nie zostały jednak przedstawione stosowne dokumenty. Odpis tytułu wykonawczego, znajdujący się w aktach sprawy, nie zawiera adnotacji o jego doręczeniu i pokwitowaniu przez spółkę. Elementy te są niezbędne dla oceny prawidłowości czynności egzekucyjnych, przewidzianych art. 29 – 33 i art. 80 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229 poz.1954 ze zmianami). Do ustalenia czy zaległości z tytułu składek na rzecz Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych nie uległy przedawnieniu należy dokonać analizy ustaleń faktycznych, a więc danych z postępowania egzekucyjnego z treścią przepisu art. 70 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu z daty powstania tych zaległości. Sąd, mając na uwadze, że w decyzji wskazano jako najwcześniejszą zaległość z 2000r., zaznacza, że przepis art.70 był dwukrotnie nowelizowany. Pierwszy raz ustawą z dnia 12 września 2002 r. (Dz. U. Nr 169.poz.1387),obowiązującą od dnia 1 stycznia 2003 r., drugi ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. (Dz. U. Nr 143 poz. 1199), obowiązującą od 1 września 2005r. Pierwsza z nowel, w art. 20 przewidywała w § 1, że do przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie noweli, stosować się będzie przepisy ustawy po jej zmianach, a w § 2, że jeżeli dotychczasowe przepisy określają korzystniejsze dla podatnika, płatnika lub inkasenta zasady i terminy przedawnienia zobowiązań podatkowych, stosuje się przepisy obowiązujące przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Druga z nowelizacji wprowadziła stosowanie nowych przepisów, wprost od daty wejścia ich w życie. Nowelizacje te uregulowały w nieco odmienny sposób instytucje przerywania i zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Z tych przyczyn, kategoryczne stwierdzenie od jakiej daty rozpoczął bieg termin przedawnienia, jaki był termin jego przerwania po raz pierwszy i ewentualnie terminy kolejnych przerwań wymaga dokonania ustaleń z zakresu postępowania egzekucyjnego i ich oceny w płaszczyźnie wskazanych przepisów.
W konsekwencji, w ocenie Sądu, Minister Pracy i Polityki Społecznej w wydanej decyzji naruszył przepisy art. 120, 121 § 1, 122, 187 i 210 Ordynacji podatkowej, gdyż w postępowaniu pominął wskazane przepisy (art. 120) naruszył zaufanie podatnika do organów (art. 121 § 1), nie podjął wszelkich działań do wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 122), nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący zebranego materiału (art. 187), a postępowanie w tej sprawie nie było prowadzone wnikliwie i szybko, gdyż od 26 listopada 2006 r. do 2 czerwca 2008 r., a w drugiej instancji od lipca do października 2008 r.(art. 125) wreszcie wydał decyzję niezgodną z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
W odniesieniu zaś do zarzutu skargi pominięcia przez decyzję ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych w brzmieniu znowelizowanym ustawą z dnia 15 czerwca 2007 r. (Dz.U. Nr 115 poz.791), należy stwierdzić co następuje. Nowela wprowadziła do przepisu art. 49 ustępy 5a i 5 b, przewidujące umorzenie należności w przypadku wydania przez Sąd orzeczenia o oddaleniu wniosku o upadłość lub postępowanie upadłościowe z przyczyny art. 13 oraz 361 pkt 1 i 2 cytowanej ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze. Zaskarżona decyzja co do tej kwestii zasadnie wyjaśniła, że zgodnie z art. 19 ustawy nowelizującej, do spraw niezakończonych, ustawa nakazuje stosować przepisy sprzed jej zmiany. Sąd jednakże zauważa, że podstawę prawną wniosku o umorzenie zaległości, sporządzonego przez profesjonalnego pełnomocnika spółki, stanowił przepis art.67 a Ordynacji podatkowej, nie zaś cytowania ustawa. Prawidłowo więc Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz Minister Pracy i Polityki Społecznej rozpatrzyli wniosek spółki o umorzenie zaległości składkowych z pominięciem opisanych przepisów. Natomiast, w ocenie Sądu, błędem było nie odniesienie się w decyzji do okoliczności faktycznych wskazanych w orzeczeniu Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy, wydanym w postępowaniu o ogłoszeniu upadłości. Okoliczności ustalone w postępowaniu sądowym przed sądem powszechnym, opisane w wyroku, nie wpływały na treść decyzji wydanych w tej sprawie, ale mogły być istotne dla ustaleń postępowania administracyjnego.
W zasadzie więc, uchybienia stwierdzone przez Sąd pokrywają się z zarzutami skargi, która w tej sytuacji została uwzględniona.
W ponownym postępowaniu Minister Pracy i Polityki Społecznej winien uzupełnić materiał dowodowy o dane z postępowania egzekucyjnego, a następnie rozpatrzeć cały materiał, stosownie do złożonego wniosku, treści przepisów art. 67 a i art.187 Ordynacji podatkowej i wydać nową decyzję zgodną z art. 210 Ordynacji podatkowej.
Sąd uchylił decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej posiłkując się wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 1986 r. III SA 1829/85 z tezą "Jeżeli organ odwoławczy nie usuwa naruszeń prawa popełnionych przez organ I instancji to – utrzymując w mocy bez zmian naruszająca prawo decyzję tego organu – wydaje decyzję również naruszającą prawo" ( ONSA 1986/2/43).Uchylenie jedynie decyzji drugiej instancji podyktowane jest ekonomiką i szybkością postępowania.
Sąd uchylił decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uznając, że stwierdzone uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Koszty postępowania sądowego zasądzono na podstawie art. 200 § 1 ustawy, a stosownie do art. 152 tej ustawy stwierdzono niewykonalność uchylonej decyzji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło