III SA/Wa 3373/10
WyrokWSA w Warszawie2011-06-14
Skład orzekający: Jolanta Sokołowska, Bożena Dziełak, Marek Kraus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wadliwość ewidencji przebiegu pojazdu, używanego na podstawie umowy najmu do celów działalności gospodarczej, stanowi samoistną podstawę do odmowy zaliczenia wydatków eksploatacyjnych do kosztów uzyskania przychodów, jeśli podatnik jest w stanie wykazać poniesienie tych wydatków innymi dowodami?Ratio decidendi
Wadliwość ewidencji przebiegu pojazdu, nawet jeśli nie spełnia wymogów formalnych, nie pozbawia podatnika prawa do zaliczenia wydatków eksploatacyjnych do kosztów uzyskania przychodów, pod warunkiem, że podatnik wykaże fakt poniesienia tych wydatków i ich związek z działalnością gospodarczą za pomocą wszelkich dostępnych dowodów. Organy podatkowe mają obowiązek ocenić te dowody, a nie jedynie opierać się na formalnych uchybieniach w ewidencji.Stan faktyczny
Spółka C. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która zakwestionowała zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z eksploatacją wynajętego samochodu osobowego z powodu wadliwej ewidencji przebiegu pojazdu oraz wydatków na zakup stołu i parasola ogrodowego, które były wykorzystywane na działce niebędącej własnością spółki. Spółka argumentowała, że wadliwość ewidencji nie wyklucza możliwości udowodnienia poniesienia wydatków innymi dowodami, a zakupione przedmioty były związane z działalnością gospodarczą.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., stwierdził, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz C. Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędzia WSA Marek Kraus (sprawozdawca), Protokolant st. sekr. sąd. Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia straty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 757 zł (słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
1. Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] uchylił zasakrżoną decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] i określił stratę "C." Sp. z o.o. z siedzibą w W. (zwana dalej ,,Skarżącą"’ lub ,,Spółką ‘’) w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007 r. w kwocie 59.161, 69 zł.
Jak wynika z akt sprawy po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] określił Skarżącej stratę za 2007 r. w wysokości 28.959,80 zł. zamiast deklarowanej przez Skarżącą w zeznaniu rocznym CIT-8 za 2007 r. w wysokości 83.076,10 zł.
Organ pierwszej instancji zakwestionował zaliczenie przez Skarżącą do kosztów uzyskania przychodów wydatki, które uznał że nie wykazywały związku z przychodem uzyskanym w 2007 r. tj;
1) 3.334,69 zł-w tym: - 2.520,00 zł - z tytułu zakupu usługi hotelowej (PT "B."), 63,88 zł - zakup kasety video i filmu (,,F.’’), 432,00 zł - 2/3 wartości usługi hotelowej (FTU "O."), 318,81 zł - zakup stołu i parasola ogrodowego (JYSK),
2) 18.900,59 zł - wydatki na zakup towarów i usług (paliwo, ubezpieczenie, usługi ) związanych z samochodem osobowym użytkowanym przez Spółkę na podstawie umowy najmu,
3) 31.881,00 zł - wydatki związane z przychodami przyszłych okresów, w tym: 30.000,00 zł-wynagrodzenie prezesa Spółki, 216,00 zł - 1/3 wartości usługi hotelowej (FTU "O."), 1.665,00 zł - usługi notarialne.
2. Pismem z dnia 22 czerwca 2010 r. Skarząca złożyła odwołanie od powyższej decyzji, w którym zarzuciła naruszenie :
- art. 24 ust. 1 lit.a) ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz.U. z 2004r. Nr 8, poz. 65 ze zm.)- poprzez wydanie decyzji określającej stratę,
- przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) - zwanej dalej "O.p. ", w tym:
- art. 24 - poprzez naruszenie przepisów o właściwości organu podatkowego,
-art. 122 i art. 187 § 1 - poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego,
-art. 193 § 6 i §7 - poprzez uznanie ksiąg podatkowych za nierzetelne bez badania ksiąg i bez sporządzenia na tę okoliczność protokołu,
- art. 190 - poprzez wskazanie jako dowodu w sprawie wyjaśnień złożonych przez osobę, która nie została wezwana do złożenia zeznań jako świadek,
- art. 15 ust. 1 i ust. 4, art. 16 ust. 1 pkt 51 ustawy z dnia 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r., Nr 54, poz. 654 ze zm. ) - zwanej dalej "u.p.d.o.p."- poprzez nie uznanie za koszty uzyskania przychodów wydatków związanych z używaniem do działalności gospodarczej Spółki samochodu osobowego oraz innych wydatków, których związek z prowadzoną działalnością gospodarczą został przez Spółkę wskazany w wyjaśnieniach złożonych w trakcie postępowania kontrolnego.
Zdaniem Skarżącej, zarówno przepisy ustawy o kontroli skarbowej, jak i Ordynacji podatkowej nie dawały Dyrektorowi Urzędu Kontroli Skarbowej umocowania prawnego do wydania samoistnej decyzji określającej wysokość straty na podstawie art. 24 O.p. Organem właściwym do wydania decyzji określającej wysokość straty miał być według Spółki wyłącznie organ podatkowy. Skarżąca podniosła, że z zaskarżonej decyzji wynika, iż w prowadzonym postępowaniu nie uznano za dowód ksiąg podatkowych Spółki, lecz jej zdaniem nastąpiło to bez wcześniejszego stwierdzenia ich nierzetelności lub wadliwości. Według Skarzącej, w przedmiotowej sprawie nie zostało udowodnione, że zapisy zawarte w księgach podatkowych nie odzwierciedlały stanu rzeczywistego, a ponadto organ kontroli skarbowej nie sporządził protokołu z badania ksiąg, w którym byłoby określone za jaki okres i w jakiej części nie uznaje się ksiąg za dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów.
Skarżąca podkreśliła, iż ewidencja przebiegu pojazdu nie jest dowodem księgowym w rozumieniu przepisów ustawy o rachunkowości i ustawa ta nie nakłada obowiązku prowadzenia takiej ewidencji, a więc nawet jej wadliwość nie może być podstawą do nie uznania ksiąg podatkowych za dowód w sprawie.
Zdaniem Skarżącej w prowadzonym postępowaniu kontrolnym nie zostały podjęte przez kontrolujących wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy, ponieważ: nie dokonano oględzin miejsca prowadzenia inwestycji przy ul. W. w W., co pozwoliłoby potwierdzić, że zostały posadzone drzewa i użytkowano stół i parasol,
- nie uzasadniono z jakich powodów zakwestionowano jako koszty uzyskania przychodów wydatki związane z wyjazdami do miejscowości (celem sprawdzenia oferty), w których Spółka nie prowadzi na razie przedsięwzięć inwestycyjnych,
- uznano za dowód w sprawie wyjaśnienia A. W., który nie został przesłuchany w charakterze świadka, po pouczeniu go o karalności za składanie fałszywych zeznań.
3. Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] uchylił zasakrżoną decyzję i określił stratę w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007 r. w kwocie 59.161, 69 zł.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż skoro dopiero w 2008 r. Skarżąca stała się właścicielem działki nr [...] przy ul. W. w W., to tym samym wszelkie poniesione wcześniej przez nią wydatki związane z tą nieruchomością zostały poniesione na nieruchomość, której Skarżąca nie była właścicielem.
Organ odwoławczy stwierdził, że poniesione przez Skarżącą wydatki związane z prowadzonymi inwestycjami (w tym również kwota 1.665,00 zł z tytułu usługi notarialnej związanej z nabyciem nieruchomości w Wysowej) podlegają zaliczeniu w koszty podatkowe w dacie zbycia nieruchomości.
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż Skarżąca nie wykazała związku z prowadzoną działalnością gospodarczą w przypadku użytkowanego samochodu osobowego, kasety video i filmu wykorzystywanych w poszukiwaniach miejsc na nowe inwestycje , a także usługi hotelowej (faktura PT "B." nr 16/2007 z dnia 23.02.2007 r.).
Zaznaczył, iż Skarżąca mogła w 2007 r. zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów 1/3 część (tj. 201,87 zł) kosztów netto usługi hotelowej (faktura FTU "O." nr 1/5/2007 z dnia 04.05.2007 r.), gdyż jedynie w tej części dotyczyła ona pobytu prezesa Spółki związanego z wyszukiwaniem działek pod nowe inwestycje.
W odniesieniu do usługi hotelowej objętej fakturą PT "B." nr 16/2007 z dnia 23.02.2007 r. organ uznał, że złożone wyjaśnienia mają bardzo ogólny charakter, gdyż jak podkreślił to organ pierwszej instancji w piśmie z dnia 19.04.2010 r. nie wskazano żadnych nieruchomości, którymi Spółka była zainteresowana, nie okazano ofert, które były oceniane "pod kątem inwestycji" i nie przedstawiono żadnej innej dokumentacji np. fotograficznej, dotyczącej oglądanych na tamtym terenie nieruchomości.
W związku z powyższym z uwagi na brak należytego udokumentowania wyjazdu nie było podstaw do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów zakwestionowanej usługi hotelowej, która jak wynika z dokonanych ustaleń dotyczyła nie tylko prezesa Spółki.
Organ odnosząc się do ewidencji przebiegu samochodu osobowego Audi A4 nr rej. [...] używanego na podstawie umowy najmu wskazał, iż okazana przez kontrolowany podmiot ewidencja nie spełniała wymogów określonych w art 16 ust 1 pkt 51 oraz art 16 ust 5 u.p.d.o.p., gdyż:
- cel wyjazdów nie został przedstawiony zgodnie z przepisami art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., gdyż Skarżąca nie wykazała, że przedmiotowy samochód był używany dla potrzeb podatnika,
- zawierająca 76 pozycji ewidencja dotyczyła całego 2007 r., w podsumowaniu wykazano w niej 22.480 km oraz wartość ogółem 17.896,88 zł, nie wykazano natomiast wartości wynikającej z pomnożenia liczby kilometrów faktycznego przebiegu pojazdu dla celów podatnika oraz stawki za jeden kilometr przebiegu za poszczególne miesiące,
- ewidencja nie została potwierdzona przez podatnika na koniec każdego miesiąca,
- w ewidencji nie wskazano nazwiska, imienia i adresu zamieszkania osoby używającej pojazdu.
Zdaniem organu odwoławczego, pomimo dokonania przez Skarżącą w trakcie prowadzonego postępowania uzupełnień w ewidencji przebiegu pojazdu za 2007 r. przedmiotowa ewidencja w dalszym ciągu nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 16 ust. 5 u.p.d.o.p.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę na fakt, iż w zakwestionowanej ewidencji przebiegu pojazdu pierwsze wpisy pochodzą z lutego i marca 2007 r., natomiast umowa najmu samochodu osobowego Audi A4 została zawarta dopiero w dniu 3 kwietnia 2007 r.
W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż wydatki z tytułu używania przez Skarżąca w/w samochodu osobowego nie mogą stanowić kosztu uzyskania przychodów.
Podniósł, iż w związku z faktem, iż w 2007 r. działka nr [...] przy ul. W. w W. pozostawała własnością P. i A. J. oraz W. K. i D. W. organ I instancji zasadnie uznał na podstawie art. 15 ust.1 u.p.d.o.p., iż wydatek na zakup stołu i parasola ogrodowego wykorzystywanych na tej działce nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów ze względu na brak związku z przychodami Skarżącej.
Organ odwoławczy uznał za nieuzasadnione wyłączenie przez organ pierwszej instancji z kosztów uzyskania przychodów 2007 r. wynagrodzenia prezesa Spółki w łącznej kwocie 30.000,00 zł, w wyniku zaliczenia go w całości do kosztów przyszłych okresów związanych z przedsięwzięciem polegającym na budowie domów na sprzedaż przy ul. W. w W..
Zaznaczył, iż z uwagi na szeroki zakres czynności, związanych z bieżącym funkcjonowaniem Spółki, wykonywanych przez P. J. z racji pełnienia funkcji prezesa i brak możliwości wyodrębnienia czynności związanych wyłącznie z działalnością inwestycyjną, przysługujące prezesowi wynagrodzenie mogło być przez Skarżącą na podstawie art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. w całości zaliczone do kosztów uzyskania przychodów 2007 r.
Odnosząc się do przedstawionych w odwołaniu zarzutów organ odwoławczy wskazał na wyjaśnienia A. W. właściciela firmy "A." zgodnie z którymi w 2006 r. podjął się on na zlecenie małżonków J. i K. przeprowadzenia niezbędnych czynności mających na celu uzyskanie decyzji o warunkach zabudów/ dia terenu inwestycji przy ul. W. w W., które świadczyły, iż w 2007 r. na działce nr [...] przy ul. W. Spółka nie prowadziła żadnej inwestycji,
Wyjaśnienia te znajdowały potwierdzenie w przedłożonych przez niego dokumentach oraz innych dowodach zawartych w aktach sprawy, tym samym nie było potrzeby przesłuchiwania tej osoby w charakterze świadka.
Organ odwoławczy stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie art. 290 § 5 O.p. w związku z powyższym wskazał, iż nie istniała konieczność sporządzenia przez organ pierwszej instancji odrębnego protokołu badania ksiąg, o którym mowa w art. 193 § 6 O.p.
Organ za zasadne uznał zakwestionowanie ustaleń organu pierwszej instancji w części odnoszącej się do nierzetelności ksiąg. Zdaniem organu zarówno z protokołu kontroli jak i zaskarżonej decyzji, nie wynika nierzetelność ksiąg podatkowych. Zaznaczył, iż mające miejsce naruszenie przez Skarżącą prawa materialnego polegające na odliczeniu jako kosztów uzyskania przychodu wydatków, które nie mogą być uznane za takie koszty, nie jest nierzetelnością księgi.
Wskazał, iż wspomniane w art. 193 O.p. księgi podatkowe obejmują również ewidencję przebiegu pojazdu, o której mowa w art. 16 ust. 5 u.p.d.o.p. W/w ewidencja, z uwagi na istotny charakter popełnionych błędów, była w 2007 r. prowadzona w sposób wadliwy, a tym samym zgodnie z art. 193 § 4 Op. za uzasadnione uznał nieuznanie przez organ pierwszej instancji ksiąg podatkowych w tym zakresie za dowód w sprawie.
4. Skarżąca pismem z dnia 2 grudnia 2010 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2011 r. w części w jakiej organ nie uznał za koszty uzyskania przychodu;
- kosztów eksploatacji samochodu osobowego marki Audi A4 w kwocie 17.896,88 zł
-kosztów zakupu parasola ogrodowego oraz stolika w kwocie 318, 81 zł.
Wniosła o uchylenie zasakrżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1. przepisów postępowania;
a) art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p. polegające na pobieżnym oraz szczątkowym zgromadzeniu materiału dowodowego w toku postępowania, a następnie jego nieuzasadnioną, oderwaną od realiów niniejszej sprawy oceną, charakteryzującą się szeroko rozumianą uznaniowością oraz dowolnością interpretacyjną, co w szczególności przejawiło się w:
- zaniechaniu dokładnej analizy ewidencji przebiegu pojazdu Audi A4 , w sytuacji gdy strona wyrażała wolę oraz gotowość sprecyzowania treści przedmiotowej ewidencji, a nieścisłości w treści ewidencji, na skutek przesłuchania strony mogły zostać rozstrzygnięte; które to zaniechanie doprowadziło organ orzekający do nieuzasadnionego stwierdzenia, iż koszty związane z eksploatacją pojazdu nie stanowiły kosztu uzyskania przychodów;
- zaniechaniu przeprowadzenia oględzin działki położonej w W. przy ul. W. oraz przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka A. W., tj. zawnioskowanych przez stronę dowodów, gdy na podstawie rzeczonych dowodów możliwe było ustalenie rzeczywistego przeznaczenia zakupionego parasolu oraz stolika i potwierdzenie faktu jego użytkowania przez spółkę zgodnie ze złożonymi przez spółkę wyjaśnieniami. Fakt użytkowania stolika i parasola na działce miał miejsce również w latach następnych, a nie tylko w 2007 czyli w okresie objętym kontrolą
b) 229 O.p. poprzez odmowę postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego (oględziny działki położonej w W. przy ul. W. oraz zeznania świadka A. W., przesłuchania Strony) w sytuacji gdy stan faktyczny w sprawie nie został w pełni ustalony, w szczególności w zakresie:
- powiązań między przejazdami samochodem marki Audi A4 z działalnością gospodarcza Strony,
- ustalenia przeznaczenia nabytego parasola oraz stolika;
2. prawa materialnego:
a) art. 16 ust. 1 pkt 51 w zw. z art. 16 ust. 5 ust 5 u.p.do.p., poprzez błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, iż nieścisłości w treści ewidencji przebiegu pojazdu przesądzają o stwierdzeniu braku ewidencji, co z kolei miałoby stanowić przeszkodę w uznaniu za koszt uzyskania przychodu nakładów poniesionych na samochód marki Audi A4 (wynajmowany przez stronę na potrzeby prowadzonej działalności),
W uzasadnieniu skargi wskazała, iż Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej zaniechał wnikliwego oraz pełnego ustalenia stanu faktycznego nie ustalając czy wyjazdy wskazane w ewidencji przebiegu pojazdu Audi A4 powiązane były z jej działalnością. Organ pominął treść pisma z dnia 12 maja 2010 r., którym to pełnomocnik skarżącego wyjaśnia cele wyjazdów figurujących w ewidencji przebiegu pojazdu.
Odnosząc się do zakupu parasola ogrodowego oraz stolika, Skarżąca podniosła, iż umiejscowione zostały one na działce przy ul. W. w W., gdzie wykorzystywany był podczas spotkań z projektantami, wykonawcami i potencjalnymi nabywcami. Parasol użytkowany był zarówno w 2007r jak i w latach następnych.
W ocenie Skarżącej wizja działki położonej w W. jak i przesłuchanie świadka A. W. umożliwiłyby ustalenie rzeczywistego przeznaczenia zakupionego stolika oraz parasola ogrodowego.
Skarżąca podniosła ponadto, iż przepis art. 16 ust. 5 u.p.d.o.p. ani też żaden inny nie stanowi o konsekwencjach nieścisłości w ewidencji przebiegu pojazdu. W ocenie Skarżącej wystąpienie takich nieścisłości rodzi po stronie organu podatkowego obowiązek dokładnego ustalenia, które z wykazanych kosztów, rzeczywiście zostały poniesione w związku z prowadzoną działalnością. Nie mogą natomiast takie nieścisłości implikować podważenia całej ewidencji. Wskazała, iż nieścisłości wykazane przez organ mają jedynie charakter formalny (niewłaściwe liczby porządkowe, błędy rachunkowe wynikające z oczywistej omyłki), a nie merytoryczny.
Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, iż nie wykazała w sposób prawidłowy powiązania funkcjonalnego przedmiotowych wyjazdów z jej celem gospodarczym.
6. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
7.1. Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Wyjaśnić również należy, iż stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę.
7.2. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do stwierdzenia czy organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatki związane z użytkowaniem dla celów działalności gospodarczej samochodu osobowego, nie stanowiącego składnika majątku Spółki, w związku z nieprawidłowo prowadzoną ewidencją przebiegu pojazdu oraz wydatki na zakup stołu i parasola ogrodowego wykorzystywanego na działce nie będącej własnością spółki .
Kwestię kwalifikacji kosztów dla celów podatkowych reguluje art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. zgodnie, z którym kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.
W myśl art. 16 ust. 1 pkt 51 u.p.d.o.p tej ustawy nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków, z zastrzeżeniem pkt 30, z tytułu kosztów używania, dla potrzeb działalności gospodarczej, samochodów osobowych niestanowiących składników majątku podatnika - w części przekraczającej kwotę wynikającą z pomnożenia liczby kilometrów faktycznego przebiegu pojazdu dla celów podatnika oraz stawki za jeden kilometr przebiegu, określonej w odrębnych przepisach wydanych przez właściwego ministra; podatnik jest obowiązany prowadzić ewidencję przebiegu pojazdu,
Zgodnie z art. 16 ust. 5 u.p.d.o.p. przebieg pojazdu, o którym mowa w ust. 1 pkt 30 i 51, powinien być, z wyłączeniem ryczałtu pieniężnego, udokumentowany w ewidencji przebiegu pojazdu, potwierdzonej przez podatnika na koniec każdego miesiąca. Ewidencja przebiegu pojazdu powinna zawierać co najmniej następujące dane: nazwisko, imię i adres zamieszkania osoby używającej pojazdu, numer rejestracyjny pojazdu i pojemność silnika, kolejny numer wpisu, datę i cel wyjazdu, opis trasy (skąd - dokąd), liczbę faktycznie przejechanych kilometrów, stawkę za jeden kilometr przebiegu, kwotę wynikającą z przemnożenia liczby faktycznie przejechanych kilometrów i stawki za jeden kilometr przebiegu oraz podpis podatnika (pracodawcy) i jego dane. W razie braku tej ewidencji, wydatki z tytułu używania samochodów nie stanowią kosztu uzyskania przychodów.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, iż ewidencja przebiegu pojazdu samochodu marki Audi A4 użytkowanego przez Skarżącą na podstawie umowy najmu przedłożona w trakcie prowadzonego postępowania kontrolnego była wadliwa.
Ewidencja ta nie spełniała wymogów określonych w art 16 ust 5 u.p.d.o.p., gdyż:
- cel wyjazdów nie został przedstawiony zgodnie z przepisami art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., gdyż Skarżąca nie wykazała, że przedmiotowy samochód był używany dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej,
- ewidencja dotyczyła całego 2007 r., w podsumowaniu wykazano w niej 22.480 km oraz wartość ogółem 17.896,88 zł, nie wykazano natomiast wartości wynikającej z pomnożenia liczby kilometrów faktycznego przebiegu pojazdu dla celów podatnika oraz stawki za jeden kilometr przebiegu za poszczególne miesiące,
- ewidencja nie została potwierdzona przez podatnika na koniec każdego miesiąca,
- w ewidencji nie wskazano nazwiska, imienia i adresu zamieszkania osoby używającej pojazdu.
Jednakże należy podkreślić, że zarówno w orzecznictwie jak i piśmiennictwie wskazuje się, że wadliwość dowodu nie niweczy wydatku jako kosztu uzyskania przychodu, gdyż podatnik ma możliwość wszelkimi dostępnymi dowodami wykazać, że określony wydatek został faktycznie poniesiony.
Z punktu widzenia art. 15 ust. 1 i art. 16 ust. 1 pkt 51 u.p.d.o.p. o możliwości zaliczenia przedmiotowych wydatków do kosztów uzyskania przychodów decyduje fakt, czy wydatki te zostały prawidłowo udokumentowane tzn. w taki sposób, aby odzwierciedlały rzeczywisty przebieg zdarzeń gospodarczych oraz aby ich wysokość mieściła się w prawem określonych granicach. Takie stanowisko znajduje odzwierciedlenie w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 1997 r. . III RN 20/97 (publ. POP z 1999 r. z. 1 poz. 39).
Naruszenie przez podatnika innych ograniczeń oraz rygorów dokumentowania nie pozbawia podatnika zaliczenia przedmiotowych kosztów do kosztów uzyskania przychodów, pod warunkiem, że podatnik wykaże fakt ich poniesienia za pomocą wszelkich dostępnych dowodów ( L. Błystak, B. Dauter, E. Madej, A. Mudrecki, M. Niezgódka-Medek, R. Pęk, J. Zubrzycki Podatek dochodowy od osób prawnych, Komentarz 2006, Unimex, str. 589 ).
W stanie faktycznym analizowanej sprawy organy podatkowe zakwestionowały zaliczenie przedmiotowych wydatków do kosztów uzyskania przychodów wskutek ustalenia, iż ewidencja przebiegu pojazdu jest wadliwa i nie spełnia wymogów określonych w art. 16 ust. 5 u.p.d.o.p.
W tym miejscu należy jednak podkreślić, że wadliwość ewidencji nie oznacza braku poniesienia wydatku. Dlatego słusznie Skarżący zwrócił uwagę na istotę celowości poniesionych wydatków.
Bezspornym jest, że aby dany wydatek mógł być uznany za koszt uzyskania przychodów musi istnieć związek pomiędzy poniesionym wydatkiem, a osiągniętym przychodem. Przy ustalaniu kosztów uzyskania przychodów, każdy wydatek - poza wyraźnie wskazanymi w ustawie niestanowiącymi kosztów - wymaga indywidualnej oceny pod kątem bezpośredniego związku z przychodami, bądź poniesienia ich w celu zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów.
Natomiast z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż organ odwoławczy stwierdził, że ,,cele poszczególnych wyjazdów nie były dostatecznie opisane, a niektóre wyjazdy takie jak np. w poszukiwaniu sadzonek drzew na działkę przy ul. W., nie dotyczyły spraw spółki, lecz prywatnej nieruchomości prezesa Spółki".
Należy stwierdzić, że Dyrektor Izby Skarbowej nie odniósł się do wyjaśnień strony Skarżącej dotyczących celu wyjazdów zawartych w pismach z dnia 8 kwietnia 2010 r. i z dnia 12 maja 2010 r. poza wymienionym powyżej wyjazdem w celu poszukiwania sadzonek drzew na działkę stanowiąca nieruchomość prezesa Spółki, a tym samym nie dokonał oceny celu poniesienia wydatków z tytułu użytkowania pojazdu jako kryterium zakwalifikowania ich do kosztów uzyskania przychodów.
Brak dokonania oceny zebranego materiału dowodowego względnie dokonania dodatkowych ustaleń w tym zakresie czyni zasadny zarzut naruszenia art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p. a także art. 191 O.p. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu samo stwierdzenie w niniejszej sprawie wadliwości prowadzonej ewidencji przebiegu pojazdu, nie może przesądzić o nieuznaniu za koszt uzyskania przychodu wszystkich wydatków poniesionych w 2007r. z tytułu użytkowania pojazdu niestanowiącego składnika majątkowego spółki.
Przyjęcie, iż ustalona wadliwość ewidencji przebiegu pojazdu pozwala na stwierdzenie, iż wydatki nie stanowią kosztu uzyskania przychodów ze względu na brak ewidencji przebiegu pojazdu o jakiej mowa w art. 16 ust. 1 pkt 51 w zw. z art. 16 ust. 5 u.p.d.o.p. stanowi naruszenie tych przepisów w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy dokona oceny wyjaśnień Skarżącej złożonych w trakcie postępowania dotyczących celu wyjazdów użytkowanym pojazdem niestanowiącym składnika majątkowego spółki, względnie zwróci się do strony skarżącej o dodatkowe wyjaśnienia i dokona ich oceny co do możliwości zakwalifikowania wydatków jako koszt uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.
Natomiast niezasadny jest zarzut dotyczący zakwestionowania przez organy podatkowe wydatków z tytułu zakupu parasola ogrodowego i stolika.
Z ustaleń dokonanych przez organy podatkowe wynika, iż stół i parasol ogrodowy wykorzystywane były na działce stanowiącej własność osób fizycznych, a wydatek nie został poniesiony w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu spółki.
W związku z tym, iż zebrany materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, iż ustalenia organów podatkowych w tym zakresie były prawidłowe zarzut naruszenia art. 229 O.p. w związku z odmową przeprowadzenia dowodu z oględzin działki położonej przy ul. W. w W. oraz zeznań świadka A. W. należy uznać za bezzasadny.
W związku z podniesionym na rozprawie zarzutem dotyczącym uwzględnienia wydatku w wysokości 201,87 zł. stanowiącej 1/3 kwoty netto wynikającej z faktury VAT z dnia 4 maja 2007 r. wystawionej przez Firmę Turystyczno Usługową O. zamiast 1/3 kwoty brutto organ oceni czy strona skarżąca jest uprawniona do zakwalifikowania jako koszt uzyskania przychodu podatku naliczonego wynikającego z faktury zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 46 lit. a) u.p.d.o.p.
Ponadto w ocenie Sądu Dyrektor Izby Skarbowej w zaskarżonej decyzji prawidłowo uznał za nieuzasadnione wyłączenie przez organ pierwszej instancji z kosztów uzyskania przychodów 2007 r. wynagrodzenia prezesa Spółki w łącznej kwocie 30.000,00 zł, w wyniku zaliczenia go w całości do kosztów przyszłych okresów związanych z przedsięwzięciem polegającym na budowie domów na sprzedaż przy ul. W. w W., przyjmując iż przysługujące prezesowi wynagrodzenie mogło być przez spółkę na podstawie art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. w całości zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. W związku z powyższym wydając ponownie decyzję organ uwzględni jako koszt uzyskania przychodu wydatki poniesione na wynagrodzenie prezesa zarządu .
7.3. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy uwzględni ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania.
7.4. Mając powyższe na względzie Sąd dokonał rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. W oparciu o przepisy art. 152 p.p.s.a. orzeczono, że uchylony akt nie podlega wykonaniu, a kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło