III SA/Wa 3375/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Protokolant referent stażysta Agata Zdunek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2012 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę 1. Z akt sprawy wynikało, iż Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec spółki "P." Spółka Akcyjna z siedzibą w W. (dalej jako "Skarżąca", "Spółka") na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Burmistrza R. obejmującego zaległość w podatku od nieruchomości za okres 04-07/2009, 08-11/2009, 12/2009, 1-3/2010, 04-05/2010. 2. Pismem z dnia 26 listopada 2010 r. do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Skarżąca złożyła zarzuty do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie z zarzutami Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do ich złożenia. 3. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego odmówił przywrócenia terminu do złożenia zarzutów. Pismem z dnia 28 stycznia 2011 r. Skarżąca złożyła wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 229 poz. 1954 ze zm. dalej jako "u.o.p.e.a."). Skarżąca we wniosku podniosła, iż tytuły wykonawcze nie zostały wystawione przez wierzyciela bądź z jego upoważnienia, w związku z czym niedopuszczalne jest prowadzenie egzekucji na ich podstawie. Zdaniem spółki z treści upoważnienia nr 1/2003 z dnia 9 stycznia 2003 r. dla Zastępcy Burmistrza Miasta R. p. J. K., (zgodnie z którym jest on upoważniony do wydawania i podpisywania innych dokumentów w sprawach z zakresu administracji publicznej dotyczących tytułów wykonawczych skierowanych do egzekucji), należy wyprowadzić wniosek, iż nie jest on upoważniony do wystawiania samych tytułów wykonawczych, a jedynie do dokumentów dotyczących tych tytułów, a więc do wykonywania czynności następujących po wystawieniu tytułu wykonawczego. Przy piśmie z dnia 3 lutego 2011 r. Organ egzekucyjny przekazał powyższy wniosek Burmistrzowi R., będącemu wierzycielem w przedmiotowej sprawie, celem zajęcia stanowiska w sprawie podniesionych przez Spółkę argumentów. 4. Pismem z dnia 16 lutego 2011 r. Burmistrz R. poinformował organ egzekucyjny, iż udzielone upoważnienie dla p. J. K. - Zastępcy Burmistrza było aktualne i skutkowało swoją mocą w momencie skierowania tytułów wykonawczych do egzekucji. 5. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Powołując się na przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 2 § 1 pkt 1, 3 § 1, 3a § 1 pkt 1 i § 2 pkt 1 u.o.p.e.a.), art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), art. 268a i art. 5 § 2 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego uznał, iż zwrot do wydawania i podpisywania innych dokumentów w sprawach z zakresu administracji publicznej dotyczących tytułów wykonawczych skierowanych do egzekucji zawiera w swej treści uprawnienie do wystawiania tytułów wykonawczych. 6. Pismem z dnia 31 sierpnia 2011 r. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego. Zdaniem Skarżącej doszło do wszczęcia egzekucji z naruszeniem prawa, gdyż zakres umocowania wskazany w upoważnieniu nr 1/2003 z dnia 9 stycznia 2003 r. nie upoważniał p. J. K. do wystawiania w imieniu Burmistrza tytułów wykonawczych. Zdaniem Skarżącej zastępca burmistrza jest upoważniony jedynie do podpisywania dokumentów, które dotyczą już wystawionych tytułów wykonawczych. Z brzmienia upoważnienia nie wynika umocowanie do wystawiania samych tytułów wykonawczych, o czym świadczy użyte w treści upoważnienia odniesienie umocowania do dokumentów "dotyczących tytułów wykonawczych skierowanych do egzekucji", a więc do wykonywania czynności następujących po wystawieniu tytułu wykonawczego. Skarżąca podtrzymała stanowisko, iż tytuły wykonawcze nie zostały wystawione przez wierzyciela bądź z jego upoważnienia, a więc nie mogły stanowić podstawy wszczęcia w stosunku do niej egzekucji. 7. Postanowieniem z dnia [...] października 2011 Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż w przedmiotowej sprawie upłynął termin zapłaty zobowiązania podatkowego, ponadto pisemne upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego zostało doręczone zobowiązanej Spółce w dniu 7 czerwca 2010 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy. Tym samym wszystkie warunki wszczęcia egzekucji zostały w przedmiotowej sprawie spełnione. Zaznaczył, iż upoważnienie Burmistrza R. nr 1/2003 z dnia 9 stycznia 2003 r., skutkowało swoją mocą w momencie skierowania tytułów wykonawczych do egzekucji. Zdaniem Organu z powyższego upoważnienia wynikało, iż p. J. K. Zastępca Burmistrza był upoważniony do wydawania i podpisywania z upoważnienia Burmistrza decyzji administracyjnych i zaświadczeń w sprawach indywidualnych i innych dokumentów w sprawach z zakresu administracji publicznej dotyczących, m. in. tytułów wykonawczych skierowanych do egzekucji. Organ uznał, iż Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. słusznie odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego zajęte w zaskarżonym postanowieniu należało uznać za zasadne i mające oparcie w materiale dowodowym sprawy. W ocenie organu odwoławczego w sprawie nie wystąpiły okoliczności powodujące niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, a z przedstawionego przez wierzyciela upoważnienia nr 1/2003 z dnia 9 stycznia 2003r. wynikało, iż osoba która podpisała przedmiotowe tytuły wykonawcze była do tego uprawniona. 8. W skardze na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. Skarżąca wniosła o jego uchylenie wraz z poprzedzającym je postanowieniem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła błędną interpretację przepisów art. 59 ust. 1 pkt 7 u.o.p.e.a. - w związku z art. 1a pkt 13, art. 26 § 1, art. 27 § 1 pkt 7 u.o.p.e.a., § 5 ust. 1 i § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2001 nr 137 poz. 1541 ze zm.); art. 268 a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 poz. 1071 ze zm.); art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 142 poz. 1591 ze zm.). W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, iż tytuły wykonawcze nie zostały wystawione przez wierzyciela Skarżącej jak też z jego upoważnienia, co skutkuje niedopuszczalnością prowadzenia egzekucji na ich podstawie. Zdaniem Skarżącej w dacie dokonania czynności p. J. K. nie posiadał umocowania do wystawiania w imieniu Burmistrza R. tytułów wykonawczych, gdyż czynność ta nie była objęta zakresem posiadanego przez niego umocowania. Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem, iż powyższe naruszenie może być konwalidowane przez późniejsze potwierdzenie. Podkreśliła, iż instytucja potwierdzania czynności dokonanych w imieniu mocodawcy bez pisemnego upoważnienia jest instytucją prawa cywilnego, a nie administracyjnego. Zdaniem Skarżącej z uwagi na fakt, iż dane tytułu wykonawcze nie zostały wystawione przez wierzyciela, bądź z jego upoważnienia, nie mogły stanowić podstawy wszczęcia egzekucji. 9. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje : skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. 10. Przenosząc określone w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej powoływanej jako "p.p.s.a") kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczące odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego - nie narusza przepisów prawa materialnego w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia, jak również nie narusza przepisów proceduralnych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy. Sąd nie dopatrzył się również w rozpoznawanej sprawie naruszeń prawa dających podstawę do wznowienia postępowania, a także przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia. 11. Istota sporu dotyczy oceny skuteczności wystawienia wobec Skarżącej przez Zastępcę Burmistrza miasta R. posiadającego upoważnienie do podpisywania dokumentów dotyczących tytułów wykonawczych skierowanych do egzekucji tytułów wykonawczych obejmujących zaległości z tytułu podatku od nieruchomości. Skarżąca podnosi, iż z przedłożonego przez wierzyciela upoważnienia do działania w jego imieniu z dnia 9 stycznia 2003 r. nr 1/2003 nie wynikało, iż Zastępca Burmistrza miasta R. był umocowany do wystawiania tytułów wykonawczych. Organ egzekucyjny po otrzymaniu odpisu stosownego upoważnienia nie zgodził się z powyższym stanowiskiem uznając, iż z treści stosownego upoważnienia wynikało umocowanie dla Zastępcy Burmistrza R. – jako wierzyciela do podpisywania wszelkich dokumentów dotyczących czynności egzekucyjnych w tym także samych tytułów wykonawczych. Sąd w przedmiotowym sporze przyznał rację organowi egzekucyjnemu. 12. Na wstępie należy wyjaśnić, iż badanie dopuszczalności egzekucji oraz ocena, czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 §1 i 2 u.o.p.e.a. przez organ egzekucyjny następuje w pierwszym stadium postępowania egzekucyjnego. W przypadku stwierdzenia przez organ, iż obowiązek którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji, lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 u.o.p.e.a. organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji i zwraca tytuł wierzycielowi. W razie zaś stwierdzenia przez organ, że egzekucja jest dopuszczalna a tytuł wykonawczy spełnia wszelkie wymogi, nadaje mu klauzulę wykonalności i doręcza jego odpis zobowiązanemu. Po otrzymaniu tytułu wykonawczego, zobowiązanemu przysługuje prawo zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zarzuty są środkiem ochrony przysługującym zobowiązanemu, przed niezgodnym z prawem prowadzeniem w stosunku do jego majątku egzekucji. Podstawy zarzutów zostały w sposób wyczerpujący wymienione w art. 33 u.p.e.a. Jedną z podstaw zarzutów, jest niespełnienie wymogów z art. 27 u.p.e.a. Czas składania zarzutów został też ściśle określony. Są one środkiem zaskarżenia, który służy w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W praktyce oznacza to, iż nie można się nim posłużyć w następnych stadiach tego postępowania. Zarzuty wnosi się bowiem w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego. Skarżący wniósł zarzuty z uchybieniem terminu, a następnie powołując się na fakt braku umocowania do działania w imieniu wierzyciela Zastępcy Burmistrza R. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.o.p.e.a. Skarżąca podniosła, iż w związku z wadliwie wystawionym tytułem wykonawczym postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec niej w przedmiotowej sprawie było niedopuszczalne. Podkreślenia wymaga, iż zobowiązany może występować z wnioskiem o umorzenie postępowania w trybie art. 59 u.o.p.e.a. we wszystkich fazach postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 59 § 1 u.o.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się: jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; na żądanie wierzyciela; w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Instytucja ta ma na celu zakończenie tego postępowania, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza, że nie jest realizowany jego cel. W literaturze wskazuje się, iż umorzenie wiąże się z trwałymi przeszkodami uniemożliwiającymi dalsze jego prowadzenie. Art. 59 § 1 pkt 7 u.o.p.e.a. wymienia trzy przyczyny umorzenia postępowania egzekucyjnego, a mianowicie: niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, niedopuszczalność zastosowanego środka egzekucyjnego, brak doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Sąd badając akt sprawy nie dostrzegł naruszeń prawa powodujących niedopuszczalność egzekucji administracyjnej. Za bezzasadny Sąd uznał zarzut Skarżącej dotyczący braku umocowania Zastępcy burmistrza R. do wystawiania tytułów wykonawczych skierowanych do egzekucji. W tym przedmiocie za niezasługujące na uwzględnienie Sąd ocenił zarzuty naruszenia art. 268a Kpa oraz art. 39 ust. 2 o samorządzie gminnym. Z akt sprawy wynikało, iż tytuły wykonawcze skierowane do Skarżącej zostały podpisane przez p. J. K. - Zastępcę Burmistrza. Czynność ta została dokonana na podstawie upoważnienia nr 1/2003 z dnia 9 stycznia 2003 r. udzielonego przez Burmistrza R.. Upoważnienie takie znajduje się w aktach administracyjnych (k. 24 i 28 akt administracyjnych), a z jego treści wynika, że zawiera umocowanie dla ww. osoby do wydawania i podpisywania z upoważnienia Burmistrza R. decyzji administracyjnych i zaświadczeń w sprawach indywidualnych i innych dokumentów w sprawach z zakresu administracji publicznej dotyczących, m. in. tytułów wykonawczych skierowanych do egzekucji. Bez wątpienia skoro z upoważnienia tego wynika kompetencja do wydawania orzeczeń administracyjnych, czy zaświadczeń, to kompetencja tym bardziej dotyczy czynności materialnotechnicznych podejmowanych w ramach zakreślonych przedmiotów działania. Nie ma podstaw, szczególnie w świetle stanowiska Prezydenta Miasta R., który potwierdza przyznane swemu zastępcy kompetencje, których zakres kwestionuje Skarżąca, by pełnomocnictwo szczegółowo wymieniało wszystkie czynności, które dotyczą tytułów wykonawczych. Pełnomocnictwo wymienia najdalej idące w tym zakresie kompetencje tj. wydawanie decyzji, zaświadczeń i podpisywanie innych dokumentów w sprawach z zakresu administracji publicznej, co oznacza, że wszelkie czynności, podejmowane do tego etapu mieszczą się w takim pełnomocnictwie. Sugerowanie, że osoba jest uprawniona do wydawania i podpisywania rozstrzygnięć oraz wszelkich dokumentów z zakresu szeroko określonej administracji publicznej, w tym także w ramach postępowania egzekucyjnego, a nie może skierować tytułu do egzekucji nie ma racjonalnego uzasadnienia. Na podkreślenie zasługuje także to, iż w upoważnieniu wskazano także odrębnie, że Zastępca Burmistrza był także upoważniony do podpisywania wszelkich dokumentów dotyczących innych spraw z zakresu administracji publicznej. 13. Oznacza to, że nie ma podstaw do stawiania tezy o naruszeniu przepisów prawa w sytuacji, gdy konkretne pełnomocnictwo nie wymieniało szczegółowo wszystkich czynności, które dotyczą tytułów wykonawczych. Wskazanie w pełnomocnictwie, że dotyczy ono wszelkich "innych dokumentów w sprawach z zakresu administracji", w tym między innymi "skierowanych do egzekucji tytułów wykonawczych" oznacza, że wszelkie czynności egzekucyjne wierzyciela podejmowane w ramach tego umocowania mieszczą się w tym pełnomocnictwie. Wszelkie konstrukcje próbujące wykazać, że określona osoba jest uprawniona do wydawania rozstrzygnięć dotyczących tytułów wykonawczych w ramach postępowania egzekucyjnego, a jednocześnie nie jest uprawniona do skierowania samego tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej i to w sytuacji, gdy sama klauzula o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji w administracji nie stanowi klauzuli wykonalności w rozumieniu przepisów dotyczących egzekucji w postępowaniu cywilnym, nie tylko nie mają racjonalnego uzasadnienia, ale są wyraźnie sprzeczne z treścią samego pełnomocnictwa (vide analogiczne stanowisko w orzeczeniu NSA II GSK 444/10 z dnia 10 czerwca 2010 r.) Tym samym uznać należy, iż sporne tytuły egzekucyjne zostały wydane w sposób prawidłowy. Stąd stanowisko Skarżącej w przedmiocie niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego, nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie. 14. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przez organy przepisów postępowania. Organy w ocenie Sądu w niniejszej sprawie podjęły wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia sprawy poprzez przedstawienie istotnych dla sprawy dowodów oraz odniesienie się do wszystkich podniesionych przez Skarżącą kwestii. 15. W związku z powyższym, wobec braku podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie podzielając zarzutów zawartych w złożonej skardze, orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 p.p.s.a.