III SA/Wa 3431/06

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "T." sp. z o.o. w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2006 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia 1. przyznać Skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 1.103 zł (tysiąc sto trzy złote), 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 1.103 zł Skarżąca "T." sp. z o.o. w W., złożyła, na urzędowym formularzu (PPPr), wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, motywując to wykazaną w latach 2005-2006 stratą w wysokości odpowiednio 74.045,44 zł i 5.949,59 zł, brakiem środków na rachunkach bankowych. Skarżąca podniosła ponadto, iż w stosunku do niej toczy się równolegle wiele postępowań podatkowych, gdzie część z nich wiązała się z egzekucją należności pieniężnych. W konsekwencji spowodowało to utratę płynności finansowej Skarżącej i realną czyni groźbę zakończenia działalności gospodarczej. Kapitał zakładowy Skarżącej wynosi 22.381 zł. Wykonując wezwanie referendarza sądowego z dnia 17 października 2007 r. Skarżąca uzupełniła braki formalne wniosku oraz przesłała pismo z dnia 30 października 2007 r., w którym podniosła iż wielokrotnie już wnioskowała o przyznanie prawa pomocy, udzielając wówczas wyczerpujących informacji o sytuacji majątkowej. W związku z tym wskazała iż zasadne będzie włączenie do niniejszego postępowania dokumentów przekazanych Sądowi przy sprawach III SA/Wa 2287 i 2288/06. Niezależnie od powyższego Skarżąca wyjaśniła że jej przychody w 2006 r. wyniosły 1 zł. Podała że nie posiada rachunków bankowych. Wynagrodzenie pełnomocnika następuje na zasadach "success fee" co oznacza że jego wypłata nastąpi po pozytywnym zakończeniu sprawy. Porozumienie w tym zakresie zawarto w formie ustnej. Skarżąca nie posiada udziałów w innych jednostkach. Nie posiada także wierzytelności. Ciążą na niej natomiast zobowiązania podatkowe. Kopie deklaracji VAT-7 pełnomocnik Skarżącej zobowiązał się przekazać niezwłocznie po ich otrzymaniu od Skarżącej. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Konkretyzację powołanej wyżej zasady stanowi art. 214 § 1 p.p.s.a. zgodnie, z którym każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia kosztów sądowych. Z tym obowiązkiem strony powiązany jest odpowiadający mu obowiązek Sądu niepodejmowania żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata (art. 220 § 1 p.p.s.a.). W konsekwencji przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z § 2 pkt 2 tego artykułu osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia jest zobowiązana na danym etapie postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Ciężar wykazania przesłanek, o których mowa wyżej spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Analizując dane zawarte w formularzu referendarz sądowy doszedł do wniosku iż kondycja finansowa Skarżącej nie uległa zmianie w porównaniu ze stanem, który miał miejsce w dacie wydania postanowienia Sądu z dnia [...] lutego 2007 r. (jak w niniejszej sprawie) czy też postanowienia z dnia [...] września 2007 r. (jak w sprawie III SA/Wa 2794/06). Tym samym w świetle takich oświadczeń Skarżącej jak wykazanie straty za ostatni rok obrotowy w wysokości 5.949,59 zł, brak środków na rachunkach bankowych, toczenie się wielu równoległych postępowań podatkowych z egzekucją należności pieniężnych włącznie, brak nadwyżek pieniężnych, należało uznać, że zasadne jest zwolnienie Skarżącej od wpisu od skargi kasacyjnej – jedynego wymaganego na obecnym etapie postępowania kosztu sądowego - w wysokości 1.103 zł (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 14 lutego 2007 r., I FZ 69/07, niepubl.). Brak jest jednocześnie podstaw, by rozstrzygać o zwolnieniu od kosztów sądowych w pozostałym zakresie. Konieczność ich poniesienia nie jest bowiem w chwili obecnej pewna. Niewykluczone ponadto, iż sytuacja finansowa Skarżącej ulegnie poprawie, w związku np. ze wznowieniem działalności gospodarczej. Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 § 1 i § 3 p.p.s.a., art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.