III SA/Wa 3438/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-01-28

Skład orzekający: Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych powinien zostać uwzględniony, gdy strona skarżąca twierdzi, że wykonanie decyzji spowoduje znaczne szkody i trudne do odwrócenia skutki, ale nie przedstawiła wystarczających dowodów na poparcie tych twierdzeń?
Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób wyczerpujący i przekonywujący istnienia okoliczności przemawiających za obawą wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, zgodnie z art. 61 § 3 PPSA. Ciężar udowodnienia tych przesłanek spoczywa na wnioskodawcy, a przedstawione dowody i argumentacja nie były wystarczające do oceny zasadności wniosku.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka E. Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r. na kwotę ponad 2,9 mln zł, wraz z odsetkami przekraczającymi 1,7 mln zł. Spółka złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji, argumentując, że jej wykonanie spowoduje znaczne szkody i trudne do odwrócenia skutki, w tym konieczność sprzedaży udziału w użytkowaniu wieczystym nieruchomości, co może doprowadzić do likwidacji działalności gospodarczej. Spółka powołała się na swoją trudną sytuację finansową, wysokie zobowiązania krótkoterminowe i straty z lat poprzednich.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Skarżąca – E. Sp. z o.o. z siedzibą w W., pismem z dnia 27 listopada 2012 wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2012 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r. Następnie pismem z dnia 11 stycznia 2013 r. Spółka złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wskazała, że zaskarżoną decyzją utrzymana została w mocy decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] marca 2012 r., określająca zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za rok podatkowy od 1 lipca 2006 r. do 31 grudnia 2006 r. w kwocie 2.902.355,00 zł. Tym samym po stronie Skarżącej wystąpiła zaległość podatkowa w podatku dochodowym od osób prawnych w kwocie głównej 2.902.355,00 zł, plus odsetki za zaległości podatkowe należne na dzień [...] listopada 2012 r. w wysokości 1.718.114,60 zł. W sumie cała kwota zaległości na dzień [...] listopada 2012 r. wynosi 4.620.469,60 zł. Spółka wskazała, że ww. suma przekracza w sposób znaczny aktualne możliwości płatnicze Spółki a wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowałoby dla Spółki daleko idące negatywne skutki. Konsekwencją niewstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może być w ostateczności konieczność sprzedaży udziału Spółki w użytkowaniu wieczystym nieruchomości. Skarżąca mając na uwadze, że środki pieniężne znajdujące się na rachunkach bankowych Spółki są niewystarczające na pokrycie zaległości podatkowej wynikającej z zaskarżonej decyzji, a jednocześnie udział w użytkowaniu wieczystym nieruchomości stanowi jedyny składnik aktywów trwałych Spółki, stwierdziła, że niewstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji może doprowadzić do likwidacji działalności gospodarczej przez Spółkę pomimo złożenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej i niezakończonego procesu weryfikacji prawidłowości decyzji wydanej przez organy podatkowe w tej sprawie. Spółka wskazała, że jak wynika ze sprawozdania finansowego za 2011 rok, Spółka w 2010 roku osiągnęła zysk brutto wynoszący 1.419.030,86 zł, natomiast w roku 2011 stratę brutto w wysokości 7.672.361,77 zł. Tymczasem kwota podatku dochodowego od osób prawnych za miesiące od lipca do grudnia 2006 r. określona przez organy podatkowe wynosi wraz z odsetkami naliczonymi na dzień [...] listopada 2012 r. 4.620.469,60 zł. W ocenie Spółki przedstawiona powyżej okoliczność w sposób bezpośredni dowodzi, iż ze względu na sytuację finansową Spółka nie ma możliwości spłacenia w chwili obecnej całej kwoty zaległości podatkowej. Powyższe okoliczności uzasadniają tym samym wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i przemawiają za jego pozytywnym rozpatrzeniem. Ponadto Skarżąca dodała, że posiada znaczne zobowiązania krótkoterminowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, co potwierdza bilans pasywów w sprawozdaniu finansowym za 2011 r. Zobowiązanie krótkoterminowe wyniosło 674.552,70 zł. Konieczność bezzwłocznej zapłaty zaległości podatkowej wynikającej z zaskarżonej decyzji wpłynęłaby na zdolność do regularnej spłaty zobowiązań. W konsekwencji wobec Spółki wszczęte zostałyby postępowania egzekucyjne, zmierzające do wyegzekwowania nieuregulowanych zobowiązań. To z kolei, w powiązaniu z brakiem wolnych środków finansowych, miałoby bezpośredni wpływ na możliwość prowadzenia działalności gospodarczej przez Spółkę. W konsekwencji musiałoby bowiem dojść do upłynnienia majątku trwałego Spółki, co byłoby równoznaczne z definitywną likwidacją działalności gospodarczej Spółki. Spółka wskazała, że egzekucja zobowiązania podatkowego skutkowałaby powstaniem znacznej szkody po stronie Spółki. Rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonej decyzji byłyby znaczące, gdyż wiązałyby się z utratą aktywów Spółki. Jednocześnie Spółka wskazała, iż zmuszenie jej do sprzedaży posiadanej nieruchomości w chwili obecnej wiązałoby się z poniesieniem przez nią znaczącej straty i szkody. Spółka wskazała, że w związku z kryzysem gospodarczym popyt na nieruchomości w ostatnich latach uległ radykalnemu zmniejszeniu, a razem z nim nastąpił spadek sprzedaży. Mając na uwadze obecną sytuację na rynku nieruchomości, związaną ze spowolnieniem i gospodarczym i stagnacją rynku, Spółka w celu wykonania decyzji musiałaby sprzedać posiadaną nieruchomość znacznie poniżej jej wartości. Jednocześnie Spółka wskazała, iż pomimo bardzo ciężkiej sytuacji na rynku nieruchomości nie zamierza porzucić realizacji rozpoczętej inwestycji. Poprawa koniunktury gospodarczej umożliwi Spółce zakończenie procesu inwestycyjnego na terytorium Polski, co z kolei będzie miało przełożenie na poprawę sytuacji finansowej Spółki. W chwili obecnej nie pozwala ona jednak na uiszczenie zaległości podatkowej wynikającej z zaskarżonej decyzji. Ponadto Spółka wskazała, że analiza rachunku zysków i strat za 2011 r. potwierdza przejściowe wygaszanie działalności gospodarczej prowadzonej przez Spółkę. Zarówno w 2010 r., jak również w 2011 r. Spółka nie osiągnęła żadnych przychodów netto ze sprzedaży. Jedynym przychodem Spółki w ciągu ostatnich dwóch lat był przychód finansowy uzyskany w 2010 r. Powyższe oznacza, iż prawdopodobieństwo osiągnięcia w 2012 r. przychodów pozwalających na pokrycie bieżących zobowiązań, choćby częściowe pokrycie straty z 2011 r. i jednoczesne uregulowanie należności objętej zaskarżoną decyzją, byłoby związane z koniecznością upłynnienia majątku Spółki, jaki stanowi udział w użytkowaniu wieczystym gruntu oraz nieruchomości, znajdujących się w G.. Niezależnie od powyższych okoliczności Spółka zwróciła uwagę na fakt, iż z posiadaną przez Spółkę nieruchomością związana jest konieczność regulowania zobowiązań krótkoterminowych za 2012 r., tj. opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste w wysokości 48.568,55 zł oraz uiszczania miesięcznych należności na podatek od nieruchomości w łącznej wysokości za 12 miesięcy równej 38.368,00 zł. W związku z powyższym w roku 2012 na Spółce ciążą: bieżące zobowiązania krótkoterminowe w kwocie 86.936,00 zł, strata z 2011 r. wynosząca 7.208.318,72 zł, która ma być pokryta zyskami z kolejnych lat oraz w sytuacji braku wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora IS, zaległość podatkowa w podatku dochodowym od osób prawnych. Skarżąca podkreśliła, że sytuacja w której Spółka zostanie pozbawiona środków finansowych, jakie znajdują się w jej posiadaniu i stanie przed ewentualną koniecznością sprzedaży majątku trwałego (w celu zapłacenia kwoty zaległego podatku dochodowego od osób prawnych) stanowi wyrządzenie znacznej szkody, która będzie nieodwracalna w skutkach, bowiem będzie zmuszona do rozważenia decyzji o zakończeniu działalności, pomimo, iż w wyniku rozpatrzenia skargi przez WSA, zaskarżona decyzja może zostać uchylona. W takiej sytuacji Spółka odzyska zapłacony podatek dochodowy od osób prawnych wraz z odsetkami, lecz do tego czasu będzie zmuszona sprzedać posiadany udział w nieruchomości i w użytkowaniu wieczystym. W konsekwencji niemożliwe stanie się dalsze prowadzenie działalności gospodarczej w przyszłości. Ewentualny zwrot podatku wraz z odsetkami w żadnym stopniu nie zrekompensuje poniesionej przez Spółkę szkody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", Sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z tak sformułowanego przepisu wynika, iż warunkiem wstrzymania wykonania decyzji jest stwierdzenie przez Sąd, że strona wykazała w sposób wyczerpujący i przekonywaujący, istnienie okoliczności przemawiających za obawą wyrządzenia znacznej szkody bądź spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wykazanie przesłanek uzasadniających pozytywne rozpatrzenie wniosku spoczywa na stronie (por. postanowienia NSA z dnia 25.05.2004 r. sygn. akt FZ 65/04, niepubl. oraz z dnia 24.05.2004 r. sygn. akt FZ 85/04, niepubl.). Innymi słowy, z powyższego przepisu wynikają dwa rodzaje obowiązków. Z jednej strony wskazany przepis obciąża wnioskodawcę ciężarem uprawdopodobnienia przesłanek w nim określonych. Z drugiej, zaś nakłada na Sąd obowiązek dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy oraz innych elementów, które pozwalają domniemywać, że wskazane okoliczności mieszczą się w hipotezie art. 61 § 3 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 15.12.2005 r., I FZ 633/05, niepubl.). Należy podkreślić, że wstrzymanie wykonania przedmiotu skarżenia może wystąpić wskutek czynnego udziału Skarżącego tj. na jego wniosek. To na wnioskodawcy, ciąży obowiązek uprawdopodobnienia występowania, w jego sprawie, którejkolwiek lub obu wskazanych przesłanek. Skarżąca uzasadniając wniosek wskazała, że cała kwota zaległości podatkowych wraz z odsetkami określonych decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] marca 2012 r. na dzień [...] listopada 2012 r. wynosi 4.620.469,60 zł. i przekracza w sposób znaczny aktualne możliwości płatnicze Spółki a wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowałoby dla Spółki daleko idące negatywne skutki. Konsekwencją niewstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może być w ostateczności konieczność sprzedaży udziału Spółki w użytkowaniu wieczystym nieruchomości. Twierdzenie to jednak nie zostało poparte żadną merytoryczną argumentacją pozwalającą na ocenę, czy wykonanie decyzji rzeczywiście może takie skutki wywołać. W szczególności strona nie wykazała sytuacji finansowej, która potwierdzałaby, iż wykonanie aktu spowodowałoby utratę środków na utrzymanie. Kierując się przedstawionym stanowiskiem należy stwierdzić, iż w rozpatrywanej sprawie Skarżąca nie uzasadniła należycie spełnienia przesłanki wyrządzenia w ten sposób znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. W sposób jednoznaczny za tym nie przemawiają wskazane okoliczności, a przedstawiona argumentacja nie koresponduje w pełni z treścią załączonych dowodów. Analiza złożonych w aktach sprawy dokumentów finansowych – wbrew twierdzeniom Skarżącej – nie prowadzi do wniosku, iż podjęcie wobec Spółki czynności egzekucyjnych wiązać się będzie z nieodwracalnymi skutkami prawnymi. Złożone dokumenty nie potwierdzają faktu, że na skutek wykonania zaskarżonej decyzji dojdzie do całkowitej utraty płynności finansowej Skarżącej i konieczności złożenia wniosku o jej upadłość. Należy zaznaczyć, że do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Skarżąca dołączyła jedynie wydruk z Podsystemu Dostępu do Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych Ministerstwa Sprawiedliwości, przedstawiający treść księgi wieczystej nr [...], według stanu na dzień 11 stycznia 2013 r., sprawozdanie finansowe Spółki na dzień 31 grudnia 2011 r., pismo z Urzędu Miejskiego w G. wskazujące wysokość opłaty rocznej za udział w użytkowaniu wieczystym a także deklarację na podatek od nieruchomości za rok 2012. Sąd stwierdza, iż bez przedstawienia stosownej argumentacji potwierdzającej istnienie choć jednej z przesłanek wstrzymania wykonania decyzji określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie jest możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających pozytywne załatwienie wniosku strony. Skarżąca nie przedstawiła stosownych dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową, w szczególności nie przedstawiła aktualnego sprawozdania finansowego Spółki. Ponadto należy wskazać, że w postanowieniu z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 (LEX nr 564208) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. W ocenie Sądu okoliczności, na które powołuje się Skarżąca, a mianowicie zagrożenie sprzedaży posiadanej nieruchomości co wiązałoby się z poniesieniem przez nią znaczącej straty i szkody nie zostały udowodnione. Skarżąca nie podała popartych stosownymi dokumentami pełnych informacji, dotyczących jej sytuacji majątkowej na dzień złożenia wniosku, które pozwoliłyby Sądowi ocenić zasadność twierdzeń zawartych we wniosku. Takim dokumentem z całą pewnością nie jest sprawozdanie finansowe na dzień 31 grudnia 2011 r. W ocenie Sądu Skarżąca nie wykazała, by wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowałoby dla niej trudne do odwrócenia skutki, czy groźbę wystąpienia znacznej szkody. Wskazać także należy, iż egzekwowanie zaległości podatkowych powoduje dolegliwość w postaci uszczerbku finansowego, który, ponoszony przez Skarżącą przy regulowaniu zobowiązań podatkowych - nawet znacznych - nie jest pojęciem tożsamym z groźbą wyrządzenia znacznej szkody, czy też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji skarżący może otrzymać zwrot uiszczonych kwot. (por.: postanowienie NSA z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1562/11). Bez wątpienia łączna kwota określonego decyzją organu I instancji zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za w kwocie 2.902.355,00 zł, plus odsetki za zaległości podatkowe należne na dzień [...] listopada 2012 r. w wysokości 1.718.114,60 zł. jest znaczna, a zatem wykonanie tejże decyzji może mieć wpływ na kondycję finansową Skarżącej. Jednakże wpływ ten nie jest równoznaczny z powstaniem trudnych do odwrócenia skutków, czy też wyrządzeniem znacznej szkody. W przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. chodzi bowiem o szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest należność pieniężna, a więc z natury rzeczy świadczenie odwracalne, którego zwrot (wraz z odsetkami) może być skutkiem ewentualnego uwzględnienia skargi. W sytuacji, gdy ponadto z okoliczności przedstawionych przez Skarżącą nie wynika, aby wykonanie decyzji miało zagrozić jej bytowi, nie sposób też przyjąć, że spowoduje ono powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Podsumowując, w ocenie Sądu Skarżąca nie wykazała w sposób jednoznaczny, że w jej sprawie nastąpi wyrządzenie znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji, co skutkuje brakiem podstaw do wydania orzeczenia zgodnie z żądaniem Wnioskodawcy. Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd, na podstawie art. 61 § 3 oraz § 5 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło