III SA/Wa 3446/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. U. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...]września 2011 r. nr [...] w przedmiocie uznania wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych za bezprzedmiotowy i umorzenia postępowania w sprawie postanawia odrzucić skargę Z akt administracyjnych wynika, iż Minister Finansów, po rozpatrzeniu zażalenia M. U., działającej przez pełnomocnika Z.U., wydał postanowienie z dnia [...]września 2011 r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W.z dnia [...] maja 2011 r., którym to postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w W. uznał wniosek M. U. z dnia 23 lutego 2011 r. o wstrzymanie egzekucji z jej renty za bezprzedmiotowy i umorzył postępowanie w sprawie. Postanowienie Ministra Finansów doręczone zostało Z.U. jako pełnomocnikowi M.U. w dniu 17 października 2011 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na to postanowienie Z.U. złożył w dniu 28 października 2011 r. Z odpisu skróconego aktu zgonu znajdującego się w aktach sądowych wynika, iż M. U. zmarła 3 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę Z. U. należało odrzucić. Zgodnie z art. 43 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej P.p.s.a.), w razie śmierci strony albo utraty przez nią zdolności sądowej pełnomocnictwo wygasa. Nadmienić należy, iż w niniejszej sprawie Z. U. wbrew temu co twierdzi (pismo z dnia 27 stycznia 2012 r., k. 7 akt sądowych), nie był stroną w postępowaniu egzekucyjnym, nie miał w nim autonomicznej pozycji. Występował jedynie jako pełnomocnik M. U., zaś zgodnie z art. 43 P.p.s.a. pełnomocnictwo to wygasło z mocy prawa z chwilą śmierci M. U. w dniu 3 czerwca 2011 r. Zatem z uwagi na fakt, iż z tym dniem wygasło pełnomocnictwo udzielone Z.U. przez M.U. jako stronę postępowania egzekucyjnego, pełnomocnik ten w dniu złożenia skargi nie był już uprawniony do działania w imieniu zmarłej. Wprawdzie zgodnie z art. 43 P.p.s.a. pełnomocnik procesowy działa aż do czasu zawieszenia postępowania, jednak dotyczy to sytuacji kiedy strona postępowania zmarła już po wniesieniu skargi do sądu. Zaś w niniejszej sprawie z porównania dat wniesienia skargi i daty śmierci M. U. jednoznacznie wynika, iż skarga wniesiona została już po śmierci strony. Nie ma w sprawie znaczenia, że Z. U. twierdzi, że organ winien potwierdzić bezprzedmiotowość egzekucji również wobec niego, a poza tym, iż był on stroną postępowania we wszystkich instancjach. W stanie faktycznym sprawy nie można mieć wątpliwości, iż stroną postępowania przed organami administracji była jedynie M.U., a Z. U.był jedynie jej pełnomocnikiem. Faktu tego nie zmienia śmierć M.U. i bycie jej następcą prawnym. Z. U. nie legitymuje się interesem prawnym. Wskazać przy tym należy, iż w orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt, a nie interes faktyczny (zob. wyr. NSA z dnia 15 kwietnia 1993 r., I SA 1719/92, OSP 1994, z. 10, poz. 199 z aprobującą glosą P. Kucharskiego). Podkreśla się także, że interes prawny musi być własny, co oznacza, że nie można opierać go wyłącznie na sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie charakter związków tych podmiotów byłby nie tylko faktyczny, ale i prawny (zob. postanowienie NSA z dnia 2 kwietnia 2008 r., II OZ 280/08, LEX nr 506870). Interes prawny to taki, który został wzięty przez prawo w ochronę polegającą na możliwości żądania od organu administracji podjęcia określonych czynności mających na celu zrealizowanie interesu lub usunięcie zaistniałego zagrożenia. Pojęcie to określa relację pomiędzy oczekiwaniami jakiegoś podmiotu w stosunku do organów stosujących prawo a kompetencjami i możliwościami tych organów, jakimi dysponują wobec danego podmiotu. Interes prawny, aby mógł zostać zaspokojony przez administrację, musi być osobisty, własny, indywidualny, znajdujący swoją podstawę w przepisach prawa materialnego oraz potwierdzenie w okolicznościach faktycznych (zob. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, wyd. 7 uzupełnione i rozszerzone, Warszawa 2005, s. 224 i n). Należy podkreślić, że interes prawny jest zarazem kategorią ściśle związaną z przedmiotem postępowania, ze względu na fakt, że dotyczy sfery normatywnej, mającej swoje źródło w przepisach regulujących sposób załatwienia sprawy. Można ująć go też, jako potrzebę ochrony sfery prawnej obywatela wyznaczającą zakres jego działań lub subiektywnie odczuwaną potrzebę utrzymania istniejącego, lub spowodowania takiego stanu rzeczy, jaki dany podmiot uważa za korzystny, przy czym korzyść ta musi mieć swoje źródło w prawie (zob. J. Klimkowicz, Interwencja uboczna w według k.p.c., Warszawa 1972, s. 50). Z kolei w literaturze przedmiotu przyjmuje się, że interes faktyczny to interes indywidualny, który nie został w żaden wyraźny sposób wzięty pod ochronę przez obowiązujące prawo (W. Jakimowicz, Publiczne prawa podmiotowe, Zakamycze 2000, s. 126). Precyzując pojęcie interesu faktycznego, wskazano w orzecznictwie, iż jako interes faktyczny należy kwalifikować taki stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jak w przypadku interesu prawnego, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji (zob. wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r., I SA 1748/83, publikowany w E. Smoktunowicz, Kodeks postępowania administracyjnego w orzecznictwie Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego i Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 1995, s. 109). Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdza, że postanowienie wydane w stosunku do M. U. w żaden sposób nie dotyczy praw i obowiązków Z. U. i tym samym nie będzie miało wpływu na jego interes prawny. Należy zauważyć, że postanowienie wydane w stosunku do M. U. o uznaniu wniosku za bezprzedmiotowy i umorzeniu postępowania nie nakłada żadnego obowiązku na Z. U.. Reasumując, w ocenie Sądu, Wnioskodawca może posiadać w niniejszym postępowaniu jedynie interes faktyczny, a nie interes prawny. W ocenie Sądu nie był stroną postępowania administracyjnego, bowiem nią była zobowiązana M.U. w postępowaniu egzekucyjnym, nie może też być na obecnym etapie stroną postępowania sądowoadministracyjnego. Ponadto zaznaczyć należy, jak poinformował .Z U. w piśmie z dnia 27 stycznia 2012 r., iż nie ma jeszcze postanowienia w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po M. U. W tej sytuacji wniesienie skargi należało uznać za niedopuszczalne, a samą skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. - należało odrzucić.