III SA/Wa 3456/08

WyrokWSA w Warszawie2009-05-20

Skład orzekający: Alojzy Skrodzki, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Marek Kraus

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym, dotyczące wysokości zobowiązania podatkowego, a nie wysokości zaległości podatkowej, braku wymagalności obowiązku, określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią orzeczenia, błędu co do osoby zobowiązanego oraz niespełnienia wymogów tytułu wykonawczego, mogą być podstawą do uchylenia postanowienia organu egzekucyjnego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym nie były zasadne. Sąd podkreślił, że postępowanie egzekucyjne nie jest właściwym miejscem do kwestionowania merytorycznej zasadności decyzji podatkowych, a jedynie do badania zgodności egzekucji z prawem. Stwierdzono, że tytuły wykonawcze były prawidłowe, a zobowiązanie podatkowe i zaległość podatkowa istniały i były wymagalne.
Stan faktyczny
Skarżący R.N. kwestionował postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. odrzucające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Postępowanie egzekucyjne dotyczyło należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2001-2003, wynikających z decyzji podatkowych, których Skarżący nie wykazał w zeznaniach. Skarżący zarzucił m.in. nieistnienie obowiązku, brak wymagalności, błąd co do osoby zobowiązanego oraz niespełnienie wymogów tytułu wykonawczego. Sąd rozpatrywał skargę na postanowienie organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędzia WSA Marek Kraus (spr.), Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2009 r. sprawy ze skargi R. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego W. po przeprowadzonym postępowaniu podatkowym w stosunku do R. N. – powoływanego dalej w uzasadnieniu jako "Skarżący" lub "Strona" trzema decyzjami z dnia [...] grudnia 2006r. określił zobowiązania podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2001 – 2003. Jak ustalono Skarżący będąc zatrudnionym w Z. w zeznaniach podatkowych za lata 2001 – 2003 nie wykazał dochodów uzyskanych z tytułu otrzymanych napiwków (w 2001 r. 7.680,00 zł; w 2002 r. -8.170,00 zł w 2003 r. - 7.060,00 zł). W związku z wniesionym odwołaniami na powyższe decyzje Dyrektor Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżone decyzje organu pierwszej instancji. Na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w W. Skarżący złożył skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 5 listopada 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 1167/07 oddalił skargi. Organ egzekucyjny w stosunku do istniejących obowiązków wynikających z decyzji ostatecznych wszczął postępowania egzekucyjne na podstawie wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. tytułów wykonawczych o numerach [...] i [...] z dnia [...] października 2007 r. oraz [...],[...],[...]i [...]z dnia [...] listopada 2007 r., obejmujących należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2001-2003 w łącznej kwocie należności głównej 4.226,90 zł. W dniu 29 października 2007 r. i 26 listopada 2007r. dokonano zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w P. S.A. zawiadomieniami nr [...] i nr [...]. oraz w BANKU [...] S.A zawiadomieniem nr [...]. Zawiadomienia o zajęciu i odpisy tytułów wykonawczych nr SM [...] i nr [...]zobowiązany odebrał w dniu 19 listopada 2007r., natomiast zawiadomienie o zajęciu i odpisy tytułów wykonawczych nr [...], nr [...], nr [...]i nr [...]zobowiązany odebrał w dniu 12 grudnia 2007 r. Dłużnik zajętej wierzytelności P. S.A. uznał zajęcie i na poczet zaległości przekazał kwotę 7.167,11 zł. W dniu 16 grudnia 2007 r. Skarżący złożył zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Stwierdził, iż decyzje, na podstawie których wystawiono tytuły wykonawcze dotyczą wysokości zobowiązania podatkowego, a nie wysokości zaległości podatkowej. Zarzucił nieistnienie obowiązku, brak wymagalności obowiązku z innego powodu, określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, błąd co do osoby zobowiązanego, a także niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. – dalej zwanej jako "u.p.e.a."). Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. oddalił zarzuty Skarżącego z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia w części dotyczącej tytułów wykonawczych nr [...]i [...]. Natomiast postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] uznał zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...]do nr [...] za nieuzasadnione. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ egzekucyjny wyjaśnił, iż Skarżący otrzymał dochód w postaci napiwków, którego nie wykazał w zeznaniach podatkowych, choć ciążył na nim taki obowiązek, wynikający z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. nr 14, poz. 176 z późn. zm. – dalej jako "u.p.d.f."). Pismem z dnia 29 marca 2008 r. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie. Wniósł o wszczęcie postępowania wobec płatnika oraz o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Skarżący wskazał, iż to na płatniku ciążył obowiązek prawidłowego rozliczenia się z fiskusem. Dyrektor Izby Skarbowej w W. po rozpatrzeniu zażalenia postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2008r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W., w którym odmówiono uznania zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem organu wyższego stopnia wniósł skargę z dnia [...] listopada 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której stwierdził, iż ostateczne postanowienie jest błędne, albowiem nigdy nie wskazano mu, że ma zaległość podatkową, że jest dłużnikiem, i że to on ponosi odpowiedzialność za zaniechania pracodawcy. Dyrektor Izby Skarbowej w W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu przesłanego pisma podtrzymał zaprezentowane w toku postępowania administracyjnego stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – określanej dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem, z uwzględnieniem stanu prawnego, który miał zastosowanie w chwili orzekania w sprawie. W związku z tym, zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, jak również naruszeniem prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności postanowienia. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd mógł rozstrzygać tylko w granicach sprawy. Sprawa poddana ocenie Sądu dotyczyła rozpatrzenia przez organ egzekucyjny zarzutów zgłoszonych przez Skarżącego. Natomiast w granicach tej sprawy nie mieści się ocena merytoryczna decyzji określających Skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych, względnie kwestii odpowiedzialności pracodawcy skarżącego jako płatnika z tytułu niepobranych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Stosownie do art. 1a pkt 7 u.p.e.a., za organ egzekucyjny uważa się organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub obowiązków o charakterze niepieniężnym oraz zabezpieczania wykonania tych obowiązków. O tym, które organy pełnią funkcje organów egzekucyjnych przesądzają przepisy ustawy egzekucyjnej oraz przepisy szczególne. Artykuł 19 § 1 u.p.e.a. ustala, że organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych jest naczelnik urzędu skarbowego, z zastrzeżeniem § 2-8. W sytuacji, gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje on do egzekucji z urzędu, na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (art. 26 § 4 ustawy egzekucyjnej). Jako organ egzekucyjny, jeszcze przed wszczęciem egzekucji dokonuje w ramach czynności wstępnych sprawdzenia dopuszczalności wszczęcia egzekucji, w tym sprawdza formalną poprawność tytułu wykonawczego, a następnie po skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji - podejmuje czynności przygotowawcze do podjęcia czynności egzekucyjnych. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 ustawy egzekucyjnej). W niniejszej sprawie należności Skarżącego, objęte egzekucją administracyjną, dotyczyły dochodu osiągniętego przez Skarżącego w latach 2001 – 2003 z tytułu napiwków. Organ podatkowy powołując się na treść art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej i art. 9 ust. 1 u.p.d.f wydał decyzje określające wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. Na podstawie wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. tytułów wykonawczych zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne. Z akt sprawy wynika, iż tytuły wykonawcze będące przedmiotem zarzutów zostały prawidłowo doręczone skarżącemu. Zgodnie z art. 33 pkt 1-10 podstawą zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji mogą być tylko przyczyny wymienione enumeratywnie w tym przepisie. Skarżący złożył zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wymienione w art. 33 pkt 1),2) 3), 4), i 10) twierdząc, że: decyzje na podstawie których wystawiono tytuły wykonawcze dotyczą wysokości zobowiązania podatkowego a nie wysokości zaległości podatkowej, zarzucił nieistnienie obowiązku, brak wymagalności obowiązku, określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, błąd co do osoby zobowiązanego a także niespełnienie wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Zgodnie z art. 34 § 1 zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7,9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym- a także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Wierzycielem w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym jest Naczelnik Urzędu Skarbowego W.. Zarówno w piśmiennictwie jak i orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że organ egzekucyjny będący równocześnie wierzycielem wyraża swoje stanowisko co do zgłoszonych zarzutów w postanowieniu wydanym na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. (postanowieniu w sprawie zgłoszonych zarzutów) a nie w postanowieniu w sprawie stanowiska wierzyciela. Postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela może mieć miejsce jedynie, gdy wierzyciel nie jest równocześnie organem egzekucyjnym. Takie postanowienie jest bezprzedmiotowe, gdy wierzyciel i organ egzekucyjny to ta sama jednostka organizacyjna - ten sam podmiot (zob. Z. Leoński w: Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2003, str. 105, uchwała NSA z dnia 25 czerwca 2007 r. I FPS 4/06 publ. ONSAiWSA 2007/5/112 ). Sąd w niniejszej sprawie podzielił stanowisko organu, iż egzekwowany obowiązek wynikający z decyzji organu podatkowego istniał i był wymagalny w momencie skierowania tytułów wykonawczych do egzekucji. Decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2006 r. określające Skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. i 2003 r. będące podstawą wystawienia tytułów wykonawczych są prawnie obowiązujące . Natomiast egzekwowany obowiązek jest zgodny z treścią obowiązku określonego w powołanych decyzjach organu podatkowego. Również niezasadny jest zarzut zawarty w skardze dotyczący braku wskazania istnienia zaległości podatkowej Skarżącego. Zgodnie z art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie. Zobowiązanie podatkowe określone Skarżącemu w decyzjach Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2006 r. dotyczyło podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2001, 2002 i 2003. W związku z powyższym w momencie wystawienia tytułów wykonawczych nr [...],[...],[...] i [...] z dnia [...] listopada 2007 r., obejmujących należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2002-2003 istniała zaległość podatkowa z tytułu niezapłaconego podatku dochodowego. Sąd na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ocenił również podnoszony przed organem egzekucyjnym zarzut niespełnienia wymogów tytułu wykonawczego określonych w art. 27u.p.e.a Tytuły wykonawcze będące przedmiotem niniejszych zarzutów zawierają : oznaczenie wierzyciela, dane osobowe i adresowe Skarżącego jako zobowiązanego, treść podlegającego egzekucji obowiązku jak i podstawę prawną tego obowiązku, wskazanie orzeczenie określającego należność, wysokość należności pieniężnej, termin od którego nalicza się odsetki , ich rodzaj i wysokość, podstawę prawną prowadzenia egzekucji administracyjnej, datę wystawienia tytułu, dane wymagane w stosunku do podpisującego tytuł wykonawczy, pieczęć urzędową wierzyciela, pouczenie zobowiązanego w zakresie skutków niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu i prawie zgłoszenia zarzutów. Zawierają również klauzule organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji i wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych. Podano w nich również podstawę prawną braku obowiązku doręczenia upomnienia. Tym samym należy stwierdzić, że tytuły wykonawcze stanowiące podstawę prowadzenia egzekucji będącej przedmiotem zarzutów spełniają wymogi tytułu wykonawczego określone w art. 27 u.p.e.a. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, wobec czego podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło