III SA/Wa 3482/14
PostanowienieWSA w Warszawie2015-01-08
Skład orzekający: Waldemar Śledzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej, uzasadniony obawą egzekucji z nieruchomości poniżej wartości rynkowej, jest wystarczająco uzasadniony, jeśli strona nie przedstawiła dokumentów potwierdzających brak innych środków lub majątku, z którego egzekucja mogłaby zostać przeprowadzona?Ratio decidendi
Sąd odmawia wstrzymania wykonania decyzji, gdy strona nie przedstawiła wystarczających dowodów na poparcie twierdzeń o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Brak dokumentów potwierdzających sytuację majątkową, w tym wyciągów z rachunków bankowych, uniemożliwia ocenę zasadności wniosku i możliwości przeprowadzenia egzekucji z innych składników majątku przed egzekucją z nieruchomości.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. Pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, obawiając się egzekucji z majątku trwałego, w szczególności nieruchomości, poniżej ich wartości rynkowej. Skarżący wskazał na wysokie zadłużenie (ponad 19 mln zł) i ograniczone bieżące dochody.Rozstrzygnięcie
Postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik, po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w sprawie ze skargi D. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...]
D. W., dalej jako Skarżący, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2014 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r.
Pismem z dnia 4 grudnia 2014 r. pełnomocnik Skarżącego złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2014 r. Wniosek uzasadnił obawą, że z uwagi na przystąpienie organu egzekucyjnego do egzekucji zobowiązania wynikającego z zaskarżonej decyzji - dalsze czynności egzekucyjne - będą prowadzone w stosunku do majątku trwałego Skarżącego (w szczególności nieruchomości). W ocenie pełnomocnika z uwagi na wielkość dochodzonej należności (kwota należności głównej, odsetek za zwłokę oraz kosztów egzekucyjnych przekraczającej łącznie 19 mln zł - nie jest możliwe zaspokojenie organu z bieżących dochodów Skarżącego oraz oszczędności (czy innych środków pieniężnych). Zaznaczył, iż przeprowadzenie egzekucji z nieruchomości wiąże się natomiast nie tylko z potencjalną niemożnością ich późniejszego odkupienia (na jednej z nieruchomości zlokalizowany jest budynek mieszkalny, w którym Skarżący ma miejsce zamieszkania), ale przede wszystkim z wysokim prawdopodobieństwem powstania szkody wynikającej z okoliczności, że uzyskane przez organ kwoty (z licytacji) będą znacząco niższe od wartości rynkowej mienia Skarżącego. Według pełnomocnika Skarżącego wykonanie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków, w sytuacji ewentualnego uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący uznaje powyższe za realne z uwagi m.in. na podniesiony w skardze skierowanej do tutejszego Sądu zarzut przedawnienia. Wskazał, iż dochody uzyskane przez Skarżącego w 2007 r. z tytułu sprzedaży akcji spółki "H." S.A., wykorzystywał zarówno do zaspokajania bieżących potrzeb życiowych swoich oraz swojej rodziny (konsumpcja), jak też inwestował, przede wszystkim w nieruchomości dążąc w ten sposób do ochrony zgromadzonego kapitału.
Pełnomocnik wyjaśnił, iż obecnie Skarżący posiada majątek, na który składają się w szczególności:
• Środki pieniężne zgromadzone na rachunkach bankowych, które są obecnie przedmiotem czynności egzekucyjnych. Podniósł, iż środki te nie są wystarczające do zaspokojenia dochodzonej należności podatkowej;
• Środki pieniężne z wynagrodzenia za pracę ( 1500 zł brutto, po aneksie 1680 zł);
• Nieruchomości.
Wskazał, iż jak szacuje Skarżący łączna wartość rynkowa nieruchomości wynosi ok. 25-30 mln zł. Pełnomocnik podniósł, iż kwota dochodzonej należności jest wielokrotnie wyższa od bieżących dochodów Skarżącego. W ocenie pełnomocnika pełne zaspokojenie roszczeń organów podatkowych ze środków na rachunkach bankowych Skarżącego także nie będzie możliwe, gdyż w praktyce nikt, zwłaszcza osoby fizyczne, nie deponuje takich kwot w bankach. Wyraził obawę, iż dalsze czynności egzekucyjne będą skierowane na wyprzedaż aktywów Skarżącego, w tym służących bezpośrednio zaspokajaniu jego potrzeb osobistych (mieszkaniowych), co w praktyce oznaczać będzie uzyskanie środków o znacząco niższej wartości niż wartość rynkowa zbywanych dóbr. Do wniosku załączył dokumenty w postaci umowy o pracę i aneksu do tej umowy, zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego oraz odpisy ksiąg wieczystych dla nieruchomości w postaci działek niezabudowanych i zabudowanych oraz gruntów ornych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: "p.p.s.a.", po przekazaniu skargi sądowi o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności orzeka ten Sąd.
Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu Sąd ocenia czy w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Oznacza to, że wniosek powinien być wnikliwie uzasadniony. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie zaistnienia przynajmniej jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Brak jakiegokolwiek uzasadnienia wniosku lub uzasadnienie go w sposób lakoniczny, sprowadzający się w gruncie rzeczy do przytoczenia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, uniemożliwia Sądowi ocenę czy przesłanki te w sprawie zachodzą.
W postanowieniu z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 (LEX nr 564208) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę
i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji
i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę.
Rozpoznawany wniosek powyższych wymogów nie spełnia.
Skarżący w niniejszej sprawie nie uzasadnił należycie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Nie podał popartych stosownymi dokumentami pełnej informacji, dotyczącej jego sytuacji majątkowej, które pozwoliłyby Sądowi ocenić zasadność twierdzeń zawartych we wniosku. Skarżący załączył jedynie dokumenty w postaci umowy o pracę i aneksu do tej umowy, zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego oraz odpisy ksiąg wieczystych dla nieruchomości w postaci działek niezabudowanych i zabudowanych oraz gruntów ornych.
Jak wynika z akt sprawy Skarżący uiścił wpis sądowy od skargi w niniejszej sprawie w wysokości 100.000 zł dokonując przelewu z rachunku bankowego. Skarżący nie załączył do wniosku wyciągów z posiadanych rachunków bankowych. Skarżący stwierdził jedynie, iż środki zgromadzone na rachunkach bankowych są obecnie przedmiotem czynności egzekucyjnych i nie są wystarczające do zaspokojenia dochodzonej należności.
Tymczasem brak potwierdzenia w postaci dokumentów źródłowych informacji o posiadanych przez Skarżącego środkach pieniężnych, czy też ruchomościach w świetle przedstawianej we wniosku argumentacji ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia tego wniosku. O ile bowiem można podzielić obawy pełnomocnika Skarżącego co do możliwości zbycia w wyniku licytacji nieruchomości skarżącego poniżej ich wartości rynkowej, to jednak w braku wymienionych wyżej informacji co do majątku innego niż nieruchomości nie można stwierdzić, czy w ogóle do wspomnianej licytacji dojdzie. W art. 110 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm., dalej również jako: "ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji" lub "u.p.e.a."), przewidziano bowiem, że z nieruchomości może być przeprowadzona egzekucja administracyjna, jeżeli zastosowanie środków egzekucyjnych, o których mowa w rozdziałach 2-6, nie było możliwe lub okazało się bezskuteczne. Egzekucja z nieruchomości uznana została zatem przez ustawodawcę za środek najbardziej uciążliwy dla zobowiązanego i dlatego stosowanie tej egzekucji powinno należeć do wyjątków, a nie do reguły, w związku z tym zastosowanie tego środka powinno być poprzedzone rozważeniem jego celowości i skuteczności. Ustawodawca przedmiotowy środek egzekucyjny traktuje jako ostateczny, co z uwagi na jego dotkliwość dla zobowiązanego stanowi wyraz realizacji zasady stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 7 § 2 u.p.e.a.). Z tych też względów możliwość zastosowania egzekucji z nieruchomości, bez względu na to, czy jest prowadzona w celu wyegzekwowania "własnych należności", czy też na rzecz obcych wierzycieli, została ograniczona do sytuacji, w której spełnione są łącznie dwie przesłanki, tj.:
- zastosowanie innych środków egzekucyjnych w egzekucji należności pieniężnych nie było możliwe lub okazało się bezskuteczne oraz
- egzekucja jest prowadzona w celu wyegzekwowania należności pieniężnych określonych lub ustalonych w orzeczeniu o charakterze ostatecznym. (cytat Lex)
Z powyższego wynika, że jeżeli możliwe byłoby zastosowanie innych niż egzekucja z nieruchomości środków egzekucyjnych to należy zastosować w pierwszej kolejności te właśnie środki. W sprawie zatem, strona aby powoływać się na niebezpieczeństwo wyrządzenia niepowetowanej szkody z powodu licytacji nieruchomości powinna była uprawdopodobnić – obrazując swoją sytuację majątkową za pomocą odpowiednich dokumentów źródłowych – iż do takiej licytacji może dojść w związku z brakiem innego majątku. Takich dokumentów jednak skarżący do rozpoznawanego wniosku nie dołączył, nie znajdują się one również w aktach sprawy.
Należy również wyjaśnić, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, jako że przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2004r., sygn. akt FZ 33/04 i FZ 38/04, niepubl.). Dlatego też Sąd przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł brać pod uwagę merytorycznych zarzutów skargi oraz przekonania Skarżącego o wydaniu decyzji z naruszeniem przepisów prawa.
Jednocześnie Sąd informuje, iż niniejsze postanowienie nie zamyka Skarżącemu drogi do złożenia ponownego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, który w przypadku takiego sformułowania, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w przypadku Skarżącego przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcia twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami może zostać rozpoznany pozytywnie.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło