III SA/Wa 35/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-04-08
Skład orzekający: Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który nie uzupełnił wniosku o przyznanie prawa pomocy pomimo wezwania sądu, może domagać się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Skarżący, który nie uzupełnił wniosku o przyznanie prawa pomocy pomimo wezwania sądu do przedstawienia dokumentów i złożenia stosownych oświadczeń, nie może domagać się zwolnienia od kosztów sądowych ani ustanowienia adwokata z urzędu. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, a uchylenie się od obowiązków nałożonych w toku postępowania uzupełniającego stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności.Stan faktyczny
Skarżący W. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu, wskazując na niskie dochody z emerytury i wysokie wydatki. Referendarz sądowy uznał złożone oświadczenia za niewystarczające i wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o stosowne dokumenty i oświadczenia. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi W. S. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie -
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł, skarżący – W. S. , zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem. Utrzymują się jedynie z emerytury skarżącego w wysokości 1.900 zł. Skarżący wskazał, że jego miesięczne wydatki wynoszą: 900 zł czynsz, 174 zł prąd, 210 zł ogrzewanie, 180 zł woda i ścieki, 107 zł internet, 100 zł leki, 100 zł szczepienia przed zabiegiem. Pozostałą część emerytury skarżący przeznacza na zakup żywności. Z powodu braku środków skarżący zrezygnował z zakupu [...]oraz [...]. Skarżący ma problemy zdrowotne. Razem ze skarżącym mieszka matka jego syna, która nie łoży na media i czynsz. Skarżący oświadczył ponadto, ze nie posiada żadnego majątku ani oszczędności.
Pismem z 25 lutego 2014 r. skarżący zwrócił się również o ustanowienie adwokata z urzędu.
Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, został on wezwany do nadesłania, w terminie 7 dni, dokumentów oraz złożenia oświadczeń dotyczących jego sytuacji finansowej i majątkowej.
Przedmiotowe wezwanie zostało skarżącego w dniu 12 marca 2014 r., zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru.
Do dnia dzisiejszego skarżący nie odpowiedział na wezwanie referendarza sądowego.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
W niniejszej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika
tj. w zakresie całkowitym. Przepis art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej - P.p.s.a.), stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże (podkreślenie własne), że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W związku z powyższym to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy.
Jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04).
Wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie, oświadczenia skarżącego zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. W związku z tym, w celu dokonania rzetelnej oceny sytuacji materialnej skarżącego, referendarz sądowy, na podstawie art. 255
w zw. z art. 252 § 1 P.p.s.a., wezwał go do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia i dokumenty. Z tego obowiązku skarżący nie wywiązał się.
Brak jest zatem przekonywujących podstaw do stwierdzenia, że sytuacja, w której się znajduje wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., a tym samym uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05; postanowienie z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05; postanowienie z 8 sierpnia 2013 r., sygn. akt II FZ 321/13) prezentowany jest bowiem pogląd, iż o ile nieprzeprowadzenie postępowania uzupełniającego, co do rzeczywistego stanu majątkowego strony, w przypadku gdy okoliczności przedstawione we wniosku budzą jakiekolwiek wątpliwości, jest istotną wadą postępowania, o tyle uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uznać należy za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że nie zachodzą przesłanki
do zastosowania wobec skarżącego instytucji prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z tej przyczyny na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło