III SA/Wa 3518/05
WyrokWSA w Warszawie2006-03-08
Skład orzekający: Małgorzata Jarecka, Jolanta Sokołowska, Sylwester Golec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o umorzenie odsetek od zaległych składek na ubezpieczenia społeczne, ma obowiązek uwzględnić argumenty natury słusznościowej i sytuację materialną strony, nawet jeśli decyzja ma charakter uznaniowy?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest kompetentny do merytorycznej zmiany decyzji wydanej w ramach uznania administracyjnego. Kontroluje jedynie zgodność z prawem, w tym prawidłowość uzasadnienia i przestrzeganie zasad postępowania administracyjnego. W przypadku decyzji uznaniowych, organ ma prawo, ale nie obowiązek, umorzyć należność, a jego ocena prawna stanu faktycznego nie podlega badaniu przez sąd, o ile decyzja jest prawidłowo uzasadniona i nie narusza przepisów proceduralnych.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do ZUS z wnioskiem o umorzenie odsetek od zaległych składek ubezpieczeniowych, powołując się na trudną sytuację materialną, zdrowotną i życiową. ZUS odmówił umorzenia, wskazując na brak całkowitej nieściągalności składek oraz możliwość egzekucji należności. Prezes ZUS utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję Prezesa ZUS do WSA, zarzucając brak uczciwości i powołując się na argumenty słusznościowe. WSA oddalił skargę, uznając, że decyzje organów były prawidłowe, a naruszenia proceduralne miały charakter nieistotny.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Sokołowska (spr.), asesor WSA Sylwester Golec, Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2006 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od niezapłaconych składek na ubezpieczenia społeczne oddala skargę
Pismem z dnia 24 maja 2005 r. Skarżący J.R. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "ZUS") z wnioskiem o umorzenie w całości odsetek od zaległych składek za lata 2000 – 2001 "z pozostawieniem układu ratalnego jak w decyzji w zakresie kwoty głównej". W uzasadnieniu Skarżący, powołując się na informacje uzyskane w siedzibie organu, stwierdził że 50 % odsetek z tytułu zaległości uznawał za umorzone. Wobec braku takiej ulgi Skarżący uznał, że został wprowadzony w błąd i wobec powyższego wniósł ponownie o rozpatrzenie sprawy
i umorzenie odsetek. Dalej we wniosku powołał się na zły stan zdrowia, podeszły wiek (60 lat), bezdomność, związaną z eksmisją komorniczą oraz ciążący na nim obowiązek alimentacyjny. Oświadczył, że korzysta z pomocy PCK i podkreślił, że jego intencją jest spłata należności głównej. Dodał, że organy skarbowe przyznały mu ulgę
w postaci umorzenia 80 % zaległości podatkowych.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił Skarżącemu umorzenia odsetek z tytułu zaległych składek. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na treść art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887, ze zm.) – dalej: "u.s.u.s."
i wskazał, że przepis ten zezwala na umorzenie należności z tytułu składek jedynie
w przypadku ich całkowitej nieściągalności (ust. 2), której przypadki zostały enumeratywnie wymienione w ust. 3 art. 28 u.s.u.s. Nadto, powołując się na art. 28 ust. 3a u.s.u.s., organ stwierdził, że w uzasadnionych przypadkach, uwzględniając ważny interes osoby zobowiązanej, ZUS może umorzyć należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych, będących jednocześnie płatnikami składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli zachodzą przesłanki określone
w § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 144, poz. 1365) – dalej zwane: "rozporządzeniem".
Odnosząc się do zgromadzonego w sprawie materiału, ZUS stwierdził, że Skarżący nie jest nigdzie zatrudniony i otrzymuje comiesięczną rentę, z której potrącane są świadczenia alimentacyjne oraz zaliczka na podatek i składka zdrowotna. Organ wskazał także na deklarowany przez Skarżącego fakt bezdomności oraz jego stan majątkowy i sytuację rodzinną.
Przystępując do analizy ustalonego jak wyżej stanu faktycznego ZUS podniósł, że umorzenie należności jest instytucją o charakterze wyjątkowym, wobec czego skorzystanie przez organ z rezygnacji dochodzenia wykonania przez zobowiązanego obowiązku musi być rozpatrywane z punktu widzenia równości i powszechności opłacania składek. Organ wskazał też na uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie umorzenia, przejawiający się w fakcie, że organ może, po zbadaniu sytuacji materialnej zobowiązanego, udzielić ulgi w postaci umorzenia, ale nie ma takiego obowiązku. Z powyższego uprawnienia organ może skorzystać mając na uwadze m.in. fakt, że przedawnienie należności z tytułu składek następuje po upływie dziesięciu lat.
W ocenie organu zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazał na bardzo ciężką sytuacją finansową Skarżącego, jednocześnie powołując się na zasadę uiszczania zobowiązań, stanowiących podstawowe źródło dochodów budżetowych,
z których realizowane są cele ogólnospołeczne, z uwagi na powszechnie obowiązujący charakter ich wypełniania. Przyznając, że sytuacja Skarżącego jest istotnie trudna, ZUS odmówił umorzenia odsetek, biorąc pod uwagę zarówno wielkość zaległości jak i możliwości płatnicze Skarżącego. W szczególności organ powołał się na okoliczność, że Skarżący jest właścicielem nieruchomości o powierzchni 26 arów oraz dysponuje stałym źródłem dochodu, a zatem istnieje możliwość dochodzenia zadłużenia od zobowiązanego w drodze egzekucji. Nadto ZUS wskazał na długi okres dochodzenia przedmiotowej należności.
Pismem z dnia 23 sierpnia 2005 r. zatytułowanym "odwołanie" i skierowanym do Dyrektora Oddziału ZUS we W. Skarżący zwrócił się ponownie
o rozpatrzenie wniosku o umorzenie odsetek. Powołując się ponownie na swoją trudną sytuację materialną oraz argumenty podniesione we wniosku o umorzenie odsetek
i sytuację życiową Skarżący zarzucił wydanej decyzji odmawiającej umorzenia zaległości "brak uczciwości". Wskazał, że zaległość, z tytułu której naliczono odsetki, powstała wskutek nieuregulowania przez jego kontrahenta kwoty 15.000,- zł.
Pismem z dnia 29 sierpnia 2005 r. Znak 470100-Dr-421/UM-174/2005 ZUS, działając w trybie art. 10 k.p.a., poinformował Skarżącego o przysługującym mu prawie zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych
w sprawie dowodów. W odpowiedzi Skarżący pismem z dnia 5 września 2005 r. oświadczył, że nie zamierza korzystać z przysługującego mu prawa. W dalszej części pisma ponownie powołał się na wskazane w poprzednich pismach okoliczności związane ze swoją sytuacją materialną i przedstawił swoje uwagi na temat funkcjonowania ZUS.
Decyzją z dnia [...] października 2005 r. Nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "Prezes ZUS") utrzymał w mocy decyzję ZUS
z dnia [...] sierpnia 2005 r.. W obszernym uzasadnieniu decyzji organ wskazał na okoliczności powstania zaległości, z tytułu których naliczono Skarżącemu przedmiotowe odsetki, a nadto, powołując się na treść art. 28 u.s.u.s. i § 3 rozporządzenia, przedstawił przesłanki, jakie organ bierze pod uwagę przy ocenie wniosków o umorzenie należności. Wskazał także na uznaniowy charakter decyzji
w tym przedmiocie. Następnie Prezesa ZUS zreferował ustalony w sprawie stan faktyczny, podnosząc te same okoliczności, które wskazane zostały w decyzji ZUS. Dodał, że w złożonym wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Skarżący nie wskazał nowych okoliczności, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Odnosząc się do podnoszonego przez Skarżącego argumentu o zastosowaniu wobec niego ulgi przez organy skarbowy, Prezes ZUS stwierdził, że nie może on przemawiać za uwzględnieniem jego wniosku dotyczącego zadłużenia wobec ZUS, gdyż organ rentowy podejmując rozstrzygnięcie opierał się na materiale dowodowym, jaki Skarżący przedłożył w ZUS, a nie w Urzędzie Skarbowym.
Prezes ZUS wskazał, że ignorowanie przez płatników obowiązków związanych
z opłacaniem należności z tytułu składek nie może automatycznie powodować, że żądanie umorzenia zostanie uwzględnione. Ponadto, powołując się na złożone przez Skarżącego oświadczenia, zebrany materiał dowodowy oraz wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ stwierdził, że łącznie z zaległością wobec ZUS na Skarżącym ciążyły również zobowiązania wobec innych instytucji, a organ nie może jednocześnie ponosić konsekwencji, jakie wiążą się z zaległościami płatników wobec innych podmiotów, przede wszystkim nie może taka okoliczność stanowić podstawy udzielenia ulgi w postaci umorzenia.
Odnosząc się do wskazywanej przez Skarżącego okoliczności powstania zaległości Prezes ZUS podkreślił, że nierzetelne działanie kontrahenta jest przejawem ryzyka, jakie podejmuje każdy, decydując się na rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej. Natomiast w odniesieniu do oświadczenia Skarżącego o złym stanie zdrowia Prezes ZUS zauważył, że twierdzenia Skarżącego w tym zakresie nie zostały poparte żadną dokumentacją, tymczasem organ podejmując rozstrzygnięcie w sprawie musi opierać się na przedłożonym materiale dowodowym.
Powołując się na wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 1998 r. sygn. I SA/Ka 1494/96, zgodnie z którym organ rozstrzygający sprawę nie jest bezwzględnie zobowiązany zaniechać poboru należności czy też zastosować innego rodzaju ulgi nawet w sytuacji wystąpienia okoliczności gospodarczo i społecznie uzasadnionych, Prezes ZUS stwierdził, że sytuacja materialna Skarżącego jest trudna, ale nie ma charakteru szczególnego i odmiennego od innych płatników w podobnej do niego sytuacji materialnej. Jako istotną okoliczność organ wskazał też, że odsetki z tytułu zaległych składek na ubezpieczenia, o których umorzenie zwrócił się Skarżący, obejmują okres od stycznia do maja 2001 r., zaś okres ich przedawnienia wynosi 10 lat. W ocenie organu w tym czasie sytuacja majątkowa Skarżącego może ulec zmianie. Nadto organ wskazał na możliwość rozłożenia zadłużenia na raty.
Na powyższą decyzję Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie jego wniosku o umorzenie należności. Odnosząc się do zawartej w zaskarżonej decyzji argumentacji organu w zakresie braku dokumentacji stanu zdrowia Skarżącego, wskazał że od roku 1990 wskutek pobicia choruje, a nadto w wyniku rozwodu zachorował na "depresję porozwodową nawrotową". Dalej w skardze podniósł argumenty natury słusznościowej, przemawiające w jego ocenie za umorzeniem ciążących na nim składek z tytułu zaległości płatniczych.
W załączeniu przy skardze Skarżący złożył kopię zaskarżonej decyzji, kopię odcinka rentowego, kopię informacji dla lekarza kierującego, wystawionej przez Wojewódzki Zespół Specjalistycznej Opieki Zdrowotnej we W. – Poradnię Neurologiczną oraz wystawionego przez tę samą placówkę skierowania do pracowni diagnostycznej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
W załączeniu przy piśmie z dnia 12 lutego 2006 r. Skarżący przedstawił do akt sprawy kserokopie prowadzonej korespondencji z ZUS i jednocześnie wniósł
o uwzględnienie kwoty odsetek, które spłacił przed zawarciem układu ratalnego,
a nadto o zaliczenie uiszczonych odsetek i opłat prolongacyjnych na poczet niespłaconych kwot głównych. W uzasadnieniu pisma Skarżący wskazał, że proponowane mu przez organ warunki układu ratalnego nie były możliwe do spełnienia. Jednocześnie oświadczył, że po otrzymaniu renty zaciągnął kredyt
w Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej, co umożliwiło mu spłatę części zadłużenia. W dalszej części pisma Skarżący ponownie odniósł się do swojej trudnej sytuacji materialnej, a także po raz kolejny powołał się na argumenty natury słusznościowej, przemawiającej jego zdaniem za uwzględnieniem jego wniosku
o umorzenie odsetek.
Podobnej treści pismo, zatytułowane "odpowiedź na pismo – odpowiedź organu pozwanego na skargę" Skarżący wniósł w dniu 2 marca 2006 r. (data stempla pocztowego na kopercie). Przy piśmie załączył kopię pisma ZUS z dnia 17 lutego 2003 r. informującego o dokonywanych z emerytury Skarżącego comiesięcznych potrąceniach z tytułu alimentów bieżących oraz zaległości, a także kopie dokumentacji leczenia szpitalnego (skierowania do szpitala) i wycinek z pisma urzędowego z dnia 28 lutego 2006 r. (brak wskazania podmiotu, który wydał pismo).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie Sąd podkreśla, że zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy
z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd dokonuje oceny wydanego przez organ, zaskarżonego rozstrzygnięcia, badając, czy w toku jego wydania nie doszło do naruszeń przepisów postępowania, lub niewłaściwej wykładni przepisu materialnoprawnego. W sprawie niniejszej takich naruszeń Sąd się nie dopatrzył.
Podstawą do wydawania decyzji w przedmiocie umorzenia należności z tytułu zaległych składek ubezpieczeniowych wraz z odsetkami za zwłokę jest art. 83 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s. Z kolei przesłanki, jakimi winien kierować się organ przy rozpoznaniu wniosku o umorzenie zostały wymienione enumeratywnie w art. 28 ust. 2 – 3a u.s.u.s., a także w § 3 rozporządzenia. Sąd stwierdził, że powyższe przepisy został prawidłowo wskazany w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji Prezesa ZUS. Dokonując rozstrzygnięcia wskutek wniosku Skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy organ
w sposób należyty dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego, opierając się na ustawowych przesłankach, określonych w wyżej przywołanych przepisach.
Zasadnie także Prezes ZUS wskazał, że decyzja w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ubezpieczeniowych (a tym samym – zgodnie z art. 28
ust. 4 u.s.u.s. – także w przedmiocie umorzenia odsetek za zwłokę w spłacie tych należności) oparte są na tzw. uznaniu administracyjnym, będącym konstrukcją prawną, pozwalającą organowi administracji publicznej na wybór konsekwencji prawnych powstałej sytuacji, do której odnosi się hipoteza normy prawnej. Inaczej mówiąc, dysponując prawem do umorzenia należności na zasadzie uznania administracyjnego, organ może, ale nie musi, umorzyć należność z tytułu składek lub odsetki za zwłokę, mimo zajścia określonych przesłanek. Uznanie to jest ograniczone kierunkowymi dyrektywami wyboru wskazanymi w wyżej przywołanych przepisach. Sąd zauważa, że tak duży zakres swobody decyzyjnej oznacza jednocześnie, iż na organie spoczywa szczególny obowiązek jak najpełniejszego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia, celem wykazania, że zbadał on sprawę w zakresie ustawowych dyrektyw, jak również zebrał i rozważył cały materiał dowodowy. W przypadku decyzji podejmowanych
w ramach uznania administracyjnego uzasadnienie spełnia bowiem szczególnie istotną rolę, gdyż pozwala na dokonanie oceny, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Powyższe stanowisko Sądu znalazło wielokrotnie wyraz w ugruntowanym orzecznictwie, m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 28 lutego 1996 r., sygn. akt SA/Gd 320/95 (Orz. Pod. 1997/3 str. 14), w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 30 września 1996 r. sygn. akt SA/Wr 3095/95 (LEX nr 26643), w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 26 października
1995 r., sygn. akt SA/Gd 2096/95 (Serwis Podatkowy 1997/7 str. 51, POP 1997/2
poz. 49, Glosa 1997/7 str. 32), czy też w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 21 lutego 1997 r., sygn. akt
SA/Bk 1120/95 (niepubl.).
Odnosząc się do decyzji zaskarżonej w sprawie niniejszej Sąd stwierdził, że wyrażone w niej stanowisko organu zostało należycie uzasadnione. Dokonując powyższej oceny Sąd miał na uwadze fakt, że wydanie decyzji w przedmiocie umorzenia należności poprzedza postępowanie, które prowadzone jest w oparciu
o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego - dalej "k.p.a.", o czym stanowi jego art. 180 § 1. W myśl natomiast art. 83 ust. 4 u.s.u.s., do rozpatrzenia wniosku
o ponowne rozpatrzenie sprawy, przysługującego stronie niezadowolonej z wydanego
w pierwszej instancji rozstrzygnięcia, zastosowanie mają zawarte w k.p.a. przepisy dotyczące postępowania odwoławczego. Oznacza to, że wydając decyzję w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezes ZUS związany jest nie tylko ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, określonymi w Rozdziale 2 Działu I k.p.a., w tym m.in. zasadą praworządności, wyrażoną w art. 6 k.p.a., ale także m.in. art. 107 k.p.a., określającym elementy składowe decyzji administracyjnej. Wymogi formalne dotyczące uzasadnienia decyzji – tak faktycznego, jak i prawnego – określa przepis § 3 powyższego artykułu, zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne powinno zawierać
w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, natomiast uzasadnienie prawne winno wskazywać wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja Prezesa ZUS powyższe wymogi spełnia. Organ w obszernym uzasadnieniu trafnie przytoczył przepisy prawa, stanowiące podstawę decyzji i zawierające przesłanki, w oparciu o które dokonał rozstrzygnięcia,
a nadto w wyczerpujący sposób odniósł się do okoliczności, podnoszonych przez Skarżącego we wniosku o umorzenie należności, a następnie we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W tym miejscu zaznaczyć należy, że zgodnie z omówionym wyżej zakresem kognicji sądu administracyjnego, Sąd nie ma kompetencji do zmiany merytorycznej zaskarżonej decyzji. Mając na względzie fakt, że – jak już wspomniano i jak trafnie zauważył organ – zaskarżona decyzja oparta jest na uznaniu administracyjnym, Sąd nie bada zasadności oceny prawnej stanu faktycznego, dokonanej przez organ, gdyż w tym względzie ustawodawca pozostawił organowi swobodę działania. W tej sytuacji jednak Sąd kontroluje, czy wydając decyzję uznaniową organ nie dopuścił się naruszenia omówionego wyżej przepisu art. 107 k.p.a., a nadto, czy wydana decyzja zgodna jest z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, w szczególności z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasadą pogłębiania zaufania do organu (art. 8 k.p.a.) a także zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.), zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Zgodność ta, w ocenie Sądu, w sprawie niniejszej zachodzi.
Dokonując analizy sprawy niniejszej Sąd dopatrzył się natomiast dwóch naruszeń przepisów formalnoprawnych. W pierwszej kolejności Sąd stwierdził, że wydając w pierwszej instancji decyzję o odmowie umorzenia Skarżącemu odsetek za zwłokę ZUS nie wypełnił ciążącego na nim obowiązku zapewnienia Skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, a w szczególności z wynikającej wprost z art. 10
§ 1 k.p.a. powinności umożliwienia mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. Zgodnie z § 2 powyższego przepisu organ może odstąpić od zasady czynnego udziału stron wyłącznie w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego, albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną, zaś przyczyny tego odstąpienia organ powinien utrwalić w aktach sprawy. W sprawie niniejszej Sąd nie stwierdził, aby którakolwiek
z przesłanek odstąpienia od zasady miała miejsce. Żadna taka okoliczność nie została również udokumentowana przez organ.
Dokonując oceny powyższej wadliwości Sąd miał jednak na uwadze fakt, że została ona sanowana w toku postępowania przed organem drugiej instancji. Pismem
z dnia 29 sierpnia 2005 r. Skarżący został bowiem poinformowany o przysługującym mu prawie zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych
w sprawie dowodów. Zakreślony ku temu termin wynosił tydzień; był zatem w ocenie Sądu wystarczający. Jak wynika z pisma Skarżącego z dnia 5 września 2005 r. z prawa zapoznania się z aktami sprawy Skarżący z własnej woli zrezygnował. Okoliczność powyższa nie ma jednak wpływu na fakt, że organ w sposób prawidłowy umożliwił Skarżącemu realizację przysługującego mu z mocy art. 10 k.p.a. § 1 prawa. Tym samym, naruszenie powyższego przepisu przez organ pierwszej instancji nie miało,
w ocenie Sądu, wpływu na wynik sprawy, gdyż przed wydaniem decyzji ostatecznie kończącej postępowanie w sprawie Skarżący miał możliwość zajęcia stanowiska.
Drugim naruszeniem, jakiego dopatrzył się Sąd był brak wskazania
w sentencji zaskarżonej decyzji art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., który stanowi podstawę prawną do wydania przez organ odwoławczy decyzji utrzymującej w mocy decyzję zaskarżoną. Artykuł ten stosuje się odpowiednio do postępowania na wniosek
o ponowne rozpatrzenie sprawy, zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a. in fine. Tym samym Prezes ZUS dopuścił się naruszenia art. 107 § 1 k.p.a., w zakresie, w jakim wskazuje on wśród elementów składowych decyzji administracyjnej powołanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu powyższe uchybienie nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, gdyż treść sentencji sformułowana została w sposób prawidłowy, tj. określony w art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., a nadto wskazano wyraźnie, że decyzja wydana została w związku z wnioskiem Skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy. W ocenie Sądu decyzja nie pozostawia zatem wątpliwości co do treści rozstrzygnięcia ani przyjętego przez organ trybu postępowania. Tym samym Sąd stwierdził, że naruszenie art. 107 § 1, polegające na niewskazaniu podstawy rozstrzygnięcia, jako nie mające wpływu na wynik sprawy, nie mogło skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Powyższe stanowisko, wyrażone już wcześniej
w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok NSA z dnia
15 grudnia 1995 r., sygn. akt SA/Łd 2951/94, POP 1997, nr 1, poz. 13), Sąd orzekający w sprawie niniejszej w pełni podziela.
Odnosząc się do podnoszonych w skardze twierdzeń dotyczących sytuacji materialnej i życiowej Skarżącego, a nadto do podniesionych w niej argumentów
o charakterze słusznościowym, w tym odniesień do zasad sprawiedliwości społecznej, Sąd stwierdził, że nie mogą one mieć wpływu na ocenę prawną zaskarżonej decyzji. Sąd podkreśla przy tym, że ocena ta dokonywana jest wyłącznie w sprecyzowanym wcześniej zakresie i nie obejmuje trafności rozstrzygnięcia Prezesa ZUS. Inaczej mówiąc, sąd administracyjny – tak pierwszej, jak i drugiej instancji – nie posiada kompetencji do merytorycznej zmiany zaskarżonej decyzji Prezesa ZUS zgodnie
z wnioskiem Skarżącego. Tymczasem podniesione w skardze i kolejnych pismach procesowych argumenty Skarżącego, stanowią w istocie polemikę ze stanowiskiem organu.
Mając na uwadze całość powyższej argumentacji i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło