III SA/Wa 3522/14

PostanowienieWSA w Warszawie2016-06-01

Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien zmienić swoje wcześniejsze postanowienie w przedmiocie prawa pomocy, jeśli strona skarżąca nie wykazała istotnej zmiany okoliczności faktycznych lub prawnych od czasu wydania poprzedniego postanowienia?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest zobowiązany do zmiany swojego wcześniejszego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła dowodów na istotną zmianę okoliczności faktycznych lub prawnych, które uzasadniałyby zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. Sama okoliczność otrzymania kolejnego wezwania do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej nie stanowi wystarczającej przesłanki do zmiany postanowienia, zwłaszcza gdy strona nadal nie wyjaśniła kwestii dotyczących oszczędności, majątku czy nie przedstawiła wymaganych dokumentów.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o zmianę postanowienia WSA w Warszawie z dnia 23 marca 2016 r., które utrzymało w mocy postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej. Skarżący argumentował, że jego sytuacja majątkowa uległa pogorszeniu, wskazując na otrzymanie kolejnego wezwania do uiszczenia wpisu. Wcześniej referendarz i sąd uznali, że skarżący posiadał środki na pokrycie wpisu, m.in. ze względu na uregulowanie kosztów leczenia uzdrowiskowego oraz brak wyjaśnień dotyczących oszczędności i majątku.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2016 r. o sygn. akt III SA/Wa 3522/14.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 1 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2016 r., o sygn. akt III SA/Wa 3522/14 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. postanawia: odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2016 r. o sygn. akt III SA/Wa 3522/14 Skarżący – J. K. zwrócił się o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. Wskazał, iż jedynym jego dochodem jest emerytura wynosząca 1.100 zł. Z emerytury w wysokości 1.150 zł utrzymuje się również żona Skarżącego. Ich dochód w całości przeznaczany jest na podstawowe potrzeby takie jak opłaty czynszowe i medialne, jedzenie, lekarstwa. Skarżący podkreślił, że konieczność poniesienia kosztów sądowych narazi go na niemożność kupna leków podtrzymujących życie i kruchy stan zdrowia, żywności, opłacenia wizyt u lekarzy, rehabilitacji po przebytych zabiegach. Powołał się także na orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji. Skarżący podał, że posiada na tzw. "czarną godzinę" oszczędności w wysokości jednej emerytury. Nie posiada żadnego majątku. Przedstawił strukturę wydatków, wśród których wymienił czynsz za mieszkanie (800 zł), energię elektryczną (180 zł), telewizję (70 zł), telefon (35 zł), koszty leków, rehabilitacji i jedzenia. Wskazał również na przyznane mu już wcześniej zwolnienie od wpisu od skargi. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący przesłał zeznania podatkowe, odcinki przekazów pocztowych, dokumenty obrazujące wydatki, wyciągi bankowe. Postanowieniem z dnia 11lutego 2016r. referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wyjaśnił, że Skarżący posiadał możliwość zabezpieczenia środków na pokrycie wpisu od skargi kasacyjnej, bowiem wraz z żoną uzyskuje stałe dochody, z których może poczynić oszczędności. Świadczy o tym także fakt uregulowania w maju 2015 r. należności w kwocie ponad 5.000 zł za pobyt na leczeniu uzdrowisko-rehabilitacyjnym Skarżącego i jego żony. Referendarz stwierdził, że powyższe okoliczności pokazują, że na przestrzeni minionego roku Skarżący miał możliwość zapewnienia sobie środków, które pozwoliłyby mu obecnie na uiszczenie należnego wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 5.570 zł. Referendarz zarzucił również, że Skarżący pominął milczeniem kwestie wyraźnie wskazane w wezwaniu z 25 stycznia 2016 r. Nie udzielił mianowicie wyjaśnień na temat posiadanych oszczędności, ewentualnego darowania wnuczce zajmowanego lokalu, wynagrodzenia wypłaconego pełnomocnikowi. Wśród przesłanych dokumentów zabrakło także wyciągów z rachunku bankowego, jaki w banku [...] posiada żona Skarżącego. Z tych względów referendarz uznał, iż Skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej. W sprzeciwie Skarżący zarzucił, że referendarz błędnie ustalił, iż jest on w stanie ponieść koszty postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i dla rodziny. Ponadto stwierdził, że koszty leczenia są niezbędne dla dalszego prawidłowego funkcjonowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 marca 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 11 lutego 2016 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Skarżący wraz z żoną uzyskuje stałe dochody, a ponadto podkreślił, że Skarżący pokrył koszty w kwocie ponad 5.000 zł za pobyt na leczeniu uzdrowisko-rehabilitacyjnym swoim i jego żony. Sąd zauważył również, że Skarżący pominął milczeniem kwestie dotyczące posiadanych oszczędności, ewentualnego darowania wnuczce zajmowanego lokalu, wynagrodzenia wypłaconego pełnomocnikowi. Skarżący nie przedstawił także wyciągów z rachunku bankowego, jaki w banku [...] posiada żona Skarżącego. Pismem z dnia 22 kwietnia 2016 r. Skarżący wniósł o reasumpcję postanowienia, zarzucając, iż Sąd błędnie ocenił sytuację majątkową Skarżącego, jakoby był on w stanie ponieść koszty postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na podstawie zarządzenia z dnia 28 kwietnia 2016 r. wezwano Skarżącego do wskazania w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, czy i w jakim zakresie zmieniła się sytuacja majątkowa strony skarżącej. Odpowiadając na powyższe wezwanie Skarżący wyjaśnił, że jego sytuacja majątkowa nie uległa poprawie, a wręcz przeciwnie uległa pogorszeniu, bowiem w dniu 9 maja 2016 r. otrzymał wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 531/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2012 r. o sygn. akt II OZ 1017/12 oraz z dnia 4 kwietnia 2013 r. o sygn. akt II OZ 204/13). Zmiana okoliczności w postępowaniu w sprawie przyznania prawa pomocy powinna dotyczyć zaś stanu majątkowego strony i jej możliwości płatniczych. Ocena zaistnienia takiej zmiany jest zazwyczaj możliwa tylko przy czynnym udziale strony skarżącej i wykazaniu przez nią, zarówno za pomocą dokumentów jak i oświadczeń, iż okoliczności na podstawie, których orzekał sąd w poprzednim postępowaniu w sprawie prawa pomocy, uległy zmianie. W niniejszej sprawie, zmiana okoliczności sprawy musi być więc oceniana w świetle przesłanek, które legły u podstaw wydanego wcześniej postanowienia w sprawie przyznania prawa pomocy Skarżącemu. Oceniając w tym kontekście powtórny wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy stwierdzić, że Skarżący nie powołał w nim jakichkolwiek nowych okoliczności, które mogłyby doprowadzić do zmiany postanowienia z dnia 18 grudnia 2015 r. Skarżący wskazał jedynie, że jego sytuacja materialna uległa pogorszeniu bowiem w dniu 9 maja 2016 r. otrzymał wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 531/15. Z treści powyższego wniosku nie wynika natomiast, aby sytuacja rodzinna i finansowa Skarżącego w jakikolwiek sposób uległa zmianie. Skarżący w żaden sposób nie odniósł się argumentów Sądu uzasadniających wydane w dniu 23 marca 2016 r. postanowienie, a mianowicie w dalszym ciągu nie wyjaśnił kwestii dotyczących posiadanych oszczędności, ewentualnego darowania wnuczce zajmowanego lokalu, wynagrodzenia wypłaconego pełnomocnikowi. Skarżący nie przedstawił także wyciągów z rachunku bankowego, jaki w banku [...] posiada żona Skarżącego. Z uwagi zatem na fakt, że nie nastąpiła zmiana okoliczności w sprawie, nie było podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w postanowieniu z dnia 23 marca 2016 r. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 165 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło