III SA/Wa 3527/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Pinkowski, po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek naliczonych od należności zasądzonych wyrokiem sądu postanawia: odrzucić skargę Pismem z 9 maja 2005 r. skierowanym do Sądu Okręgowego w K. M. K. (zwany dalej "Skarżącym-) wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek naliczonych od należności zasądzonych prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z [...] kwietnia 1999 r., sygn. akt [...]. Postanowieniem z [...] października 2005 r., sygn. akt [...] Sąd Okręgowy - Sad Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. odrzucił powyższe odwołanie i przekazał skargę M. K. do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie jako miejscowo i rzeczowo właściwemu. Następnie, pismem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału Informacji Sądowej Naczelnego Sądu Administracyjnego z [...] stycznia 2006 r., powyższa skarga wraz z aktami sprawy została przekazana Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Postanowieniem z 18 września 2006 r. , sygn. akt III SA/Gl 563/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przekazał skargę M. K. do rozpoznania Wojewódzkiego Sądowi Administracyjnemu w Warszawie jako właściwemu miejscowo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje wskazane w powoływanym przepisie orzeczenia wydawane przez organy administracji publicznej, w tym decyzje administracyjne. Jednocześnie w art. 52 § 1 p.p.s.a ustawodawca zastrzegł, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Przed przystąpieniem do kontroli legalności zaskarżonych decyzji, postanowień względnie innych aktów lub czynności wskazanych w art. 3 p.p.s.a. sąd administracyjny ma obowiązek zbadania kwestii dopuszczalności skargi. W tym zakresie - w odniesieniu do przedmiotowej sprawy - miarodajne było ustalenie, czy Skarżący przed wniesieniem skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] skorzystał z możliwych środków zaskarżenia, jakie służyły mu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie Skarżący nie wyczerpał przysługujących mu środków zaskarżenia. Postępowanie poprzedzające wydanie przez Zakład decyzji w przedmiocie umorzenia należności prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej jako "Kpa"), o czym stanowi art. 180 § 1 tegoż Kodeksu. W postępowaniu tym zastosowanie znajduje zatem także art. 15 Kpa, który statuuje zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Potwierdzeniem regulacji kodeksowej jest art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ze zm.; dalej jako "uosus"), który stanowi, że od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy (podkreślenie Sądu), na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kpa. W niniejszej sprawie, zaskarżona decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2005 r. jest decyzją wydaną w pierwszej instancji. Powyższe wynika zarówno z podstawy prawnej przytoczonej w niniejszej decyzji jak również z jej rozstrzygnięcia, w którym Zakład nie utrzymuje w mocy decyzji organu pierwszej instancji, tylko po rozpoznaniu wniosku Skarżącego, odmawia umorzenia określonych należności. Powyższej oceny, nie zmienia również błędne pouczenie zawarte w zaskarżonej decyzji, iż przysługuje od niej odwołanie do Sądu Okręgowego [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych w K.. Dodatkowo należy wskazać, ze postanowienie Sądu Okręgowego w K. z [...] października 2005 r., sygn. akt [...] o odrzuceniem odwołania skutkowało przekazaniem sprawy do sądu administracyjnego jako sądowi właściwemu rzeczowo. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że wniesienie skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako organu administracyjnego I instancji naruszało dyspozycję zacytowanego powyżej przepisu art. 52 § 1 p.p.s.a, w związku z czym wniesiona przez Skarżącego skarga z mocy prawa jest niedopuszczalna. Należy jednak zauważyć, iż w zamieszczonym w zaskarżonej decyzji pouczeniu nie wspomniano o konieczności wyczerpania środka odwoławczego, o którym mowa wyżej. W tym miejscu warto przywołać pogląd wyrażony w jednym z orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego: Ponieważ błędne pouczenie nie może szkodzić stronie, która się do niego zastosowała (art. 112 Kpa), Skarżący - wskazując, iż uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nastąpiło bez jego winy - może złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego na zasadach określonych w art. 58 Kpa. (postanowienie NSA z dnia 4 czerwca 1997 r., sygn. akt III SA 342/96). Sąd w pełni ten pogląd podziela i stwierdza, że także M. K. może złożyć do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego na zasadach określonych w art. 58 Kpa, tj. w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia. Do wniosku o przywrócenie terminu, stosownie do art. 58 § 2 Kpa, należy dołączyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W przypadku zaś nieuwzględnienia tego środka prawnego przysługuje mu prawo złożenia skargi do sądu administracyjnego na zasadach przewidzianych w p.p.s.a. Uwzględniając powyższy stan faktyczny i prawny Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.