III SA/Wa 3549/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Sokołowska (spr.),, Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi S. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz S. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]08.2006r. nr [...], wydaną na podstawie art. 49 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz.776 ze zm.) i art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), Minister Pracy i Polityki Społecznej, po rozpatrzeniu odwołania S. z dnia 18 lipca 2005r., uchylił decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: Prezes PFRON) z dnia [...] lipca 2005r. nr [...] i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Z motywów decyzji wynika, że Prezes PFRON ww. decyzją z dnia [...] lipca 2005r. określił na rzecz S. wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON w kwocie 145.941,80 zł, w tym zaległość w wysokości 145.941,80 zł, wraz z odsetkami w kwocie 6.549,77 zł za okres od grudnia 2004 r. do marca 2005 r. W odwołaniu strona wskazywała na niezasadność określania zaległości z tytułu wpłat na PFRON w sytuacji, gdy przystąpiła ona do procesu restrukturyzacji zadłużenia wobec PFRON. Minister Pracy i Polityki Społecznej uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Wskazał, że podstawę prawną rozstrzygnięcia decyzji Prezesa PFRON stanowi przepis art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej. Stwierdził, że postępowanie w sprawie określenia wysokości zaległości podatkowej wszczynane jest z urzędu, zaś organ podatkowy jest obowiązany wydać tego rodzaju decyzje zawsze, kiedy postępowanie wykaże niewykonanie lub nieprawidłowe, co do wysokości, wykonanie zobowiązania. Organ odwoławczy uznał, że złożenie wniosku o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego nie ma wpływu na wydanie decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, ponieważ sytuacja ta nie ma wpływu na wysokość tegoż zobowiązania. Istnieje ono przed jej wydaniem i po jej wydaniu na warunkach, w jakich powstało z mocy prawa. Zdaniem organu postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego i w sprawie restrukturyzacji istniejących zobowiązań, są dwoma odrębnymi postępowaniami. Minister podniósł, iż w piśmie z dnia [...] kwietnia 2006r. nr [...]oraz w piśmie z dnia [...] sierpnia 2006r. nr [...] Prezes PFRON stwierdził, że strona zarówno w dniu wydania zaskarżonej decyzji, jak i na dzień przedłożenia organowi odwoławczemu informacji o zobowiązaniach, posiada zaległość w kwocie 36.037,08 zł. Zatem rozliczenie dokonane przez organ I instancji wykazuje różnice salda w stosunku do zaskarżonej decyzji określającej wysokość zobowiązania strony. Oznacza to, że zaskarżona decyzja nie określa rzeczywistej wysokości zaległości istniejącej na dzień wydania rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podkreślił , iż od dnia 1 stycznia 2003r. przepis art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej stanowi podstawę do określenia wysokości zobowiązania, tymczasem organ I instancji zaskarżoną decyzją określił Szpitalowi wysokość zobowiązania, zaległości i odsetek za zwłokę. Dlatego rozstrzygnięcie to uznał za niezgodne z dyspozycją ww. przepisu. W skardze S. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie: 1. art. 4 ustawy z dnia 15 kwietnia 2005r. o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 78, poz. 684) poprzez dokonanie interpretacji tego przepisu prowadzącej do stwierdzenia, że zobowiązanie z tytułu wpłat na PFRON należne za grudzień 2004r. nie jest objęte postępowaniem restrukturyzacyjnym; 2. art. 6 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy poprzez nieuwzględnienie jego treści, co w konsekwencji spowodowało prowadzenie w tym samym czasie dwóch postępowań w przedmiocie tej samej należności, z których jedno (restrukturyzacyjne) zakończy się obligatoryjnym umorzeniem należności. W uzasadnieniu skargi S. dowodził, że prowadzenie postępowania podatkowego, które zmierza do ustalenia, a następnie wyegzekwowania należności, w oderwaniu od prowadzonej restrukturyzacji, nie może być uznane za prawidłowe. Jest ono bowiem skutkiem błędnej interpretacji przepisów prawa przez organy prowadzące postępowanie. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych względów niż w niej podniesione. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem uwzględnić skargę także z takich przyczyn, które nie zostały w niej podniesione. Stosownie zaś do postanowień art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Mając na uwadze tak określoną kognicję sądu skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie wziął pod uwagę okoliczności, które nie wynikają z zaskarżonej decyzji, lecz z akt administracyjnych. Okoliczności te mogły bowiem mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Otóż z akt sprawy wynika, że odwołanie skarżącego S. z dnia 18 lipca 2005r. od decyzji Prezesa PFRON z dnia [...] lipca 2005r. nr [...]zostało rozpoznane przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] grudnia 2005r. nr [...] uchylającą decyzję organu I instancji i umarzającą postępowanie w sprawie. Następnie Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] sierpnia 2006r. nr [...] stwierdził z urzędu nieważność własnej ww. decyzji z dnia [...] grudnia 2005r. nr [...]. Decyzja stwierdzająca nieważność decyzji z dnia [...] grudnia 2005r. wydanej w wyniku rozpoznania odwołania z 18 lipca 2005r. została doręczona S. w dniu 30 sierpnia 2006r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Natomiast zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...] sierpnia 2006r., zatem zanim do obiegu prawnego weszła decyzja stwierdzająca nieważność pierwszej spośród wydanych w sprawie decyzji odwoławczych. Zgodnie bowiem z art. 212 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia. Jak wynika z przytoczonego przepisu, decyzja do dnia jej doręczenia nie wywiera żadnych skutków prawnych. W dacie doręczenia stronie decyzji wchodzi ona do obrotu prawnego jako akt administracyjny załatwiający konkretną sprawę indywidualnego podmiotu. Od daty doręczenia jakakolwiek zmiana decyzji pod względem treści lub formy może nastąpić tylko na zasadach i trybie przewidzianym przepisami postępowania podatkowego. Doręczenie powoduje utrwalenie treści i formy załatwienia sprawy, organ podatkowy nie może wycofać się z zajętego w decyzji stanowiska co do załatwienia sprawy czynnościami pozaprocesowymi, lecz może to nastąpić tylko w ramach przepisów procesowych (zob. wyrok NSA W-wa z dnia 19.10.2005r., I FSK 132/05, LEX nr 173287). Poza tym zaskarżona decyzja została wydana zanim decyzja stwierdzająca nieważność decyzji odwoławczej z dnia [...] grudnia 2005r. nr [...]zyskała przymiot ostateczności, czyli w czasie, gdy nie wiadomo było, czy strona wniesie odwołanie i odwołanie to nie spowoduje wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Ze skargi wynika, że S. wniósł odwołanie od decyzji stwierdzającej nieważność pierwszej z dwóch wydanych w niniejszej sprawie decyzji odwoławczych. W tym miejscu przypomnieć trzeba, że decyzją ostateczną jest taka decyzja, od której nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, o czym stanowi art. 128 Ordynacji podatkowej. Dopóki nie zakończy się postępowanie instancyjne nie można przewidzieć, czy dana decyzja ostatecznie ostanie się w obrocie prawnym. W rozpoznanej sprawie zyskanie przymiotu ostateczności decyzji stwierdzającej nieważność decyzji odwoławczej z dnia [...] grudnia 2005r. miało szczególne znaczenie, gdyż w razie jej uchylenia w obrocie prawnym pozostawałaby decyzja odwoławcza z dnia [...] grudnia 2005r. Tym samym zaskarżona decyzja byłaby drugą decyzją w tej samej sprawie, co jest niedopuszczalne (vide art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej). Reasumując, stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja została wydana przedwcześnie, z naruszeniem zasad postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać też trzeba, iż Sąd orzeka na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Ponieważ Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie powinna być wydana w czasie, w którym nastąpiło jej wydanie, rozpatrywanie zarzutów skargi jest niecelowe. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 i art. 200 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.