III SA/Wa 3559/11

PostanowienieWSA w Warszawie2012-03-06

Skład orzekający: Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykonała wezwania sądu do złożenia dodatkowych dokumentów obrazujących jej sytuację finansową?
Ratio decidendi
Sąd odmawia przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, gdy strona nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ciężar dowodu spoczywa na stronie, a niewykonanie wezwania sądu do złożenia dodatkowych dokumentów dotyczących sytuacji materialnej uniemożliwia wykazanie tej przesłanki.
Stan faktyczny
Skarżący W. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując trudną sytuacją finansową wynikającą z niskich dochodów (renta, emerytura, wynagrodzenie) i wysokich wydatków (leczenie, opał). Sąd wezwał skarżącego do złożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających jego sytuację finansową, jednak skarżący nie wykonał wezwania w całości, przedkładając jedynie dokumenty dotyczące stanu zdrowia i zajęcia świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący W. K. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na trudną sytuację finansową swoją i swojej żony. Podał, że oboje utrzymują się ze świadczeń rentowych i emerytalnych oraz wynagrodzenia za pracę w łącznej wysokości 2.800 zł. Z kwoty tej pokrywane są przede wszystkim koszty leczenia i wydatki na opał. Reszta musi wystarczyć na skromne utrzymanie. W rezultacie Skarżący zmuszony jest korzystać z pomocy najbliższej rodziny. Poza domem i działką Skarżący nie posiada żadnego majątku. Skarżący przedstawił umowę o pracę, potwierdzenie wypłaty świadczenia. W dniu 29 lutego 2012 r. Skarżący złożył w Sądzie dokumenty dotyczące złego stanu zdrowia. Poinformował nadto, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. zajął świadczenie Skarżącego, wystawiając tytuły wykonawcze. Uwzględniając powyższe zważono, co następuje: Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z użytego w tym przepisie zwrotu "gdy wykaże" wynika, iż ciężar dowodu w zakresie powyższej przesłanki spoczywa na stronie. Wniosek swój strona składa na urzędowym formularzu, który ma na celu ogólne zobrazowanie jej sytuacji materialnej, w razie zaś pojawienia się wątpliwości co do przedstawionych w formularzu danych, sąd, na mocy art. 255 p.p.s.a., może wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, które to dane mają pomóc w dokonaniu oceny jej sytuacji materialnej. Jak wynika z powyższego przepisu wszystkie dokumenty musi dostarczyć sam wnioskujący. Rozstrzygnięcie wniosku zależy więc od tego, co zostanie przez niego udowodnione (por. postanowienie NSA z 27 lutego 2012 r., I FZ 11/12). W niniejszej sprawie Skarżący został wezwany do złożenia dodatkowych informacji. Wezwania tego nie wykonał. Przedłożył natomiast "w ślad za wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji" informacje i dokumenty dotyczące złego stanu zdrowia oraz zajęcia świadczenia. Tymczasem w wezwaniu zobowiązano Skarżącego do nadesłania – poza zaświadczeniem o stanie zdrowia – 1) dokumentu potwierdzającego wysokość emerytury otrzymywanej przez żonę, 2) dokumentów obrazujących wysokość wydatków, 3) wyciągów z rachunków bankowych. Wezwano nadto Skarżącego do wskazania 1) kto z najbliższej rodziny i w jakiej formie świadczy na jego rzecz pomoc, 2) wysokości wynagrodzenia wypłaconego pełnomocnikowi. W tej sytuacji nie można przyjąć, że Skarżący dołożył wszelkich starań, by w sposób pełny zobrazować swoją sytuację finansową, a w konsekwencji wykazać zasadność złożonego wniosku. W ocenie referendarza sądowego zachowanie Skarżącego polegające na uchyleniu się od przedłożenia dokumentów skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistej sytuacji finansowej. Zgromadzony w sprawie materiał w postaci wypełnionego formularza PPF, umowy o pracę, potwierdzenia wypłaty świadczenia, dokumentacji medycznej jest niewystarczający do uznania, że sytuacja materialna Skarżącego jest na tyle trudna, iż nie pozwala mu na poniesienie kosztów niniejszego postępowania, które na tym etapie sprowadzają się do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 2.000 zł. W tych okolicznościach, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło