III SA/Wa 3595/14
WyrokWSA w Warszawie2015-10-29
Skład orzekający: Jolanta Sokołowska, Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Dariusz Kurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Spółce przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT od wydatków poniesionych na obsługę prawną dziennikarzy publikujących w jej wydawnictwach, w związku z postępowaniami sądowymi dotyczącymi publikowanych przez nich treści?Ratio decidendi
Prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT od wydatków na obsługę prawną dziennikarzy przysługuje, jeśli istnieje związek między tymi wydatkami a prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą opodatkowaną VAT. Związek ten może mieć charakter pośredni, poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie wydawnictwa, wolność prasy, ochronę dziennikarzy i dobre imię Spółki jako wydawcy. Sąd uznał, że organy podatkowe nie wykazały w sposób wystarczający braku takiego związku, a tym samym naruszyły art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.Stan faktyczny
Spółka A. S.A. odliczyła podatek VAT od wydatków poniesionych na obsługę prawną swoich dziennikarzy, którzy byli stronami postępowań sądowych w związku z publikowanymi przez nich treściami. Organy podatkowe zakwestionowały to odliczenie, uznając, że wydatki te dotyczyły osobistych potrzeb dziennikarzy, a nie działalności Spółki. Po odmowie uwzględnienia odwołania przez Dyrektora Izby Skarbowej, Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz A. S.A. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (sprawozdawca), sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Protokolant referent stażysta Magdalena Gajewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2015 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I, II, III, IV kwartał 2009 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz A. S.A. z siedzibą w W. kwotę 3309 zł (słownie: trzy tysiące trzysta dziewięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. określił Skarżącej ("Spółce") – A. S.A. z siedzibą w W., wysokość zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za I, II, III, IV kwartał 2009 r.
Organ pierwszej instancji, w oparciu o ustalenia dokonane w toku przeprowadzonych czynności kontrolnych, stwierdził, że Spółka w 2009 r. w ewidencji VAT ujęła wydatki za usługi prawnicze, poniesione w związku z toczącymi się sprawami sądowymi, bieżącą obsługą prawną, zwrotem kosztów podróży, zwrotem kosztów procesu, opłatami sądowymi itp. Powyższe wydatki zostały poniesione na obsługę prawną konkretnych osób fizycznych - pracowników i współpracowników Spółki. W toku przeprowadzonej kontroli nie stwierdzono natomiast nieprawidłowości po stronie podatku należnego.
Dyrektor UKS uznał, że ze względu na związek opisanych wydatków z konkretnymi osobami fizycznymi oraz ponoszenie ich w całości przez Spółkę, w oparciu o 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) - dalej "u.p.t.u.", podatek naliczony, zawarty w dokumentach potwierdzających sporne wydatki, nie podlega odliczeniu od kwoty podatku należnego. Za błędną uznano argumentację Spółki, iż nabycie usług prawniczych na rzecz swoich pracowników, w związku z zapewnieniem im ochrony prawnej wiążącej się z charakterem ich pracy, wykazuje jasny i bezpośredni związek z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą, opodatkowaną podatkiem od towarów i usług.
W odwołaniu Skarżąca wniosła o uchylenie w całości powyższej decyzji Dyrektora UKS, zarzucając naruszenie:
1) art. 86 ust. 1 u.p.t.u., poprzez błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że Spółce nie przysługuje prawo odliczenia podatku od towarów i usług naliczonego w cenie zakupu usług na potrzeby zapewnienia ochrony prawnej dziennikarzom publikującym w tytułach prasowych i książkowych wydawanych przez Spółkę;
2) art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r. poz. 749 ze zm.) - dalej "O.p.", poprzez wydanie decyzji z naruszeniem prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Decyzją z dnia [...] września 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. uchylił w całości decyzję Dyrektora UKS z dnia [...] grudnia 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Według organu odwoławczego Dyrektor UKS nie przeprowadził postępowania dowodowego w prawidłowy sposób, a tym samym wydane w sprawie rozstrzygnięcie zapadło bez próby uzyskania od Spółki innych dowodów mogących mieć znaczenie przy ustaleniu istotnych okoliczności faktycznych sprawy. Naczelnik nie przeanalizował możliwości wykorzystania zakupu usług do dokonywania transakcji zwolnionych od podatku od towarów i usług lub niepodlegających opodatkowaniu. Nie ustalono ponadto czy Spółka zobowiązała się w jakikolwiek sformalizowany sposób do ponoszenia wydatków na ochronę praw swoich pracowników oraz współpracowników, np. w umowach.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. Dyrektor UKS określił Spółce wysokość zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za I, II, III, IV kwartał 2009 r.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia opisano dotychczasowy stan faktyczny, a także jakie czynności zrealizowane zostały w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego. Odniesiono się także do podnoszonych w składanych pismach zarzutów.
W odwołaniu Skarżąca o uchylenie w całości powyższej decyzji Dyrektora UKS i umorzenie postępowania w sprawie, zarzucając naruszenie:
1) art. 86 ust. 1 u.p.t.u., poprzez błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że Spółce nie przysługuje prawo odliczenia podatku od towarów i usług naliczonego w cenie zakupu usług na potrzeby zapewnienia ochrony prawnej dziennikarzom publikującym w tytułach prasowych i książkowych wydawanych przez Spółkę;
2) art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 194 i art. 210 § 4 O.p. w związku z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2011 r. Nr 41, poz. 214 ze zm.) - dalej "u.o.k.s.", poprzez naruszenie zasad postępowania dowodowego i wadliwe uzasadnienie przyjętego rozstrzygnięcia;
3) art. 121 § 1 O.p. poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasad prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Według Skarżącej, wydatki na zapewnienie ochrony prawnej publikującym w wydawnictwach Spółki pracownikom i współpracownikom, związane są z prowadzoną działalnością gospodarczą, podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT. Dlatego też wydatki te zostały uznane jako ponoszone dla "służbowych", a nie "osobistych" potrzeb dziennikarzy. Zdaniem Spółki zapewnienie ochrony prawnej służy w większym stopniu jej niż pracownikom i współpracownikom pozywanym w procesach cywilnych i karnych. Także koszty procesów karnych, które prowadzone są wobec dziennikarzy Spółki, mają związek z jej działalnością. Specyfika postępowań karnych, w których może w nich brać udział jedynie osoba fizyczna, wykazuje taki sam związek z działalnością Spółki, jak wydatki w postępowaniu cywilnym. W ocenie Spółki, w zaskarżonej decyzji niekonsekwentnie wybrano zakwestionowane pozycje dotyczących odliczenia podatku od towarów i usług. Ponadto zdaniem Skarżącej organ w decyzji nie odniósł się do argumentacji przedstawionej przez Spółkę, a także do zaleceń organu odwoławczego, zawartych w decyzji przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia, organ przyjął także przy interpretacji u.p.t.u. wnioski, które nie wynikają z przepisów prawa, rozstrzygając wątpliwości interpretacyjne na niekorzyść Spółki.
Decyzją z dnia [...] września 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy powyższą decyzję Dyrektora UKS.
Dyrektor odwołał się do art. 86 ust. 1 u.p.t.u. i stwierdził, że prawo do odliczenia podatku naliczanego nie jest przywilejem podatkowym, ale elementem konstrukcyjnym podatku od towarów i usług. Takie stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie polskich sądów i potwierdzone także w orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, zapadłych w związku z interpretacją unijnych dyrektyw, regulujących podatek od towarów i usług, implementowanych w przepisach polskich. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się jednolity pogląd, że przewidziane w art. 86 ust. 1 u.p.t.u. prawo do odliczenia podatku naliczonego dotyczy także wydatków (zakupu towarów i usług), które nie mogą zostać powiązane z konkretnymi czynnościami opodatkowanymi, ale jednocześnie wykazują one związek z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą. Związek wydatków z działalnością opodatkowaną podatnika nie musi być bezpośredni wobec czynności podlegających opodatkowaniu, może on mieć także charakter pośredni.
Według organu odwoławczego analiza poszczególnych faktur VAT otrzymanych przez Spółkę, które wystawione zostały tytułem pomocy prawnej wykazała, że świadczone usługi dotyczyły osób fizycznych (dziennikarzy) pozwanych przez osoby prywatne w związku z naruszeniem ich dóbr osobistych. Spółka dokonywała także odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących zwrot wydatków poniesionych w związku z prowadzeniem spraw przed sądem, uiszczaniem opłat sądowych, czy też innych kosztów okołoprocesowych. W ocenie Dyrektora dokonywane nabycia nie miały więc związku bezpośredniego ani pośredniego ze sprzedażą opodatkowaną Spółki (podatkiem należnym). Wynika to z faktu, iż charakter ponoszonych wydatków dotyczył de facto spraw sądowych prowadzonych przeciwko osobom fizycznym, a nie Spółki jako takiej.
Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem niekonsekwencji w ocenie pozycji dotyczących odliczenia podatku naliczonego. Podkreślił, że pod wskazaną przez Spółkę pozycją ujęta została faktura z dnia 27 marca 2009 r., nr [...], wystawiona przez Kancelarię Radcy Prawnego S. M. tytułem obsługi prawnej - prowadzenie sprawy sądowej – S. N. – W. J. oraz S.N. – J. K. i A. Jej treść wskazuje na pomoc prawną odnoszącą się również do Spółki, przeczą temu jednak dokumenty dołączone do faktury. Poniesione przez Spółkę wydatki na ochronę prawną dziennikarzy nie dotyczyły zatem jej sprzedaży opodatkowanej. Tym samym stanowisko organu pierwszej instancji było prawidłowe, a podniesione przez Spółkę zarzuty nieuzasadnione.
Według Dyrektora Izby Skarbowej za opublikowany w gazecie tekst odpowiada dziennikarz i to on ponosi konsekwencje prawne wynikające z przedstawionej treści. Bez znaczenia była przy tym podnoszona przez Spółkę kwestia konieczności rozgraniczenia postępowania na karne i cywilne. Sytuacja taka będzie bowiem bez znaczenia w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego zawartego w fakturach otrzymanych tytułem udzielenia pomocy prawnej dziennikarzom. W każdym z tych postępowań odpowiedzialność nadal będzie ponosiła osoba fizyczna. Różnica polegała będzie jedynie na tym, że w przypadku prawa cywilnego odpowiedzialność ta może być solidarna, bez wyłączenia jednak odpowiedzialności dziennikarza za publikowaną treść. W przypadku zaś postępowania karnego odpowiedzialność w każdym przypadku dotyczyła będzie osoby fizycznej – dziennikarza.
Zdaniem organu powyższego nie zmienia także zawarta przez Spółkę z dziennikarzem umowa o pracę (lub w innej formie). Nie wynika z niej fakt, iż pracodawca zobowiązuje się do zapewnienia ochrony prawnej. Zatem skoro za prezentowane w artykule treści odpowiedzialność ponosili dziennikarze, a nie Spółka, która jedynie publikowała napisane przez nich artykuły, późniejsza ochrona prawna dotyczy "osobistych" potrzeb dziennikarza, czy to w postępowaniu karnym czy cywilnym, a nie jak uważa Spółka jego potrzeb "służbowych". Takiego stanowiska nie zmieniają także powołane przez Spółkę zapisy Kodeksu Dobrych Praktyk Wydawców Prasy, ponieważ udzielenie wsparcia dziennikarzowi w postępowaniu sądowym nie jest obligatoryjne i zależy od dobrej woli wydawcy.
W konsekwencji w ocenie organu, Spółka nie nabyła prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących nabycie usług świadczenia pomocy prawnej dla konkretnych osób fizycznych (dziennikarzy Spółki), jako usług nie związanych z realizowaną sprzedażą opodatkowaną.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że nie można przyjąć naruszenia art. 121 § 1 O.p., skoro na każdym etapie prowadzonych czynności w toku postępowania kontrolnego, podatkowego, czy też odwoławczego informowały Stronę o podejmowanych czynnościach, a także przytaczały i wyjaśniały zastosowaną podstawę prawną. W toku przeprowadzonych czynności organy podatkowe umożliwiły Spółce czynny udział w postępowaniu.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 122 i art. 187 § 1 O.p. Dyrektor stwierdził, że organ pierwszej instancji skorzystał z szeregu środków dowodowych, szczegółowo opisanych w protokole kontroli z dnia 5 sierpnia 2011 r., a następnie w wydanych w sprawie decyzjach, zatem zarzut ten był bezzasadny. Uzupełniono także materiał dowodowy, co zalecał Dyrektor Izby Skarbowej w decyzji z dnia [...] września 2012 r. Natomiast Spółka nie przedstawiła innych dowodów świadczących o tym, że zobowiązała się względem swoich pracowników do zapewnienia im ochrony prawnej. Odmienna ocena stanu faktycznego dokonana przez organ podatkowy, z którą Spółka się nie zgadza, nie świadczy o tym, że postępowanie dowodowe zostało nieprawidłowo przeprowadzone.
Dyrektor stwierdził ponadto, iż analiza akt sprawy nie wykazała, aby w prowadzonym postępowaniu naruszono art. 194 § 1 O.p. Organ odwoławczy nie podzielił również zasadności argumentacji odwołania co do naruszenia przepisu art. 210 § 4 O.p. Z uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji wynika bowiem, że w oparciu o właściwie ustalony i oceniony stan faktyczny i prawny sprawy, dokonane zostało prawidłowe pod względem formalnym i merytorycznym rozstrzygnięcie w indywidualnej sprawie. Uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie prawne zawierało wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa mających zastosowanie w indywidualnej sprawie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie w całości powyższej decyzji, zarzucając naruszenie:
1) art. 86 ust. 1 u.p.t.u., poprzez błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że Spółce nie przysługuje prawo odliczenia podatku od towarów i usług naliczonego w cenie zakupu usług na potrzeby zapewnienia ochrony prawnej dziennikarzom publikującym w tytułach prasowych i książkowych wydawanych przez Spółkę;
2) art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 194 i art. 210 § 4 O.p. w związku z art. 31 ust. 1 u.o.k.s., poprzez naruszenie zasad postępowania dowodowego i wadliwe uzasadnienie przyjętego rozstrzygnięcia;
3) art. 121 § 1 O.p. poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasad prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Skarżąca ponowiła prezentowaną w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji argumentację, iż wydatki ponoszone na zapewnienie ochrony prawnej publikującym w wydawnictwach Spółki pracownikom i współpracownikom, są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT. Dlatego też wydatki te zostały uznane jako ponoszone dla "służbowych", a nie "osobistych" potrzeb dziennikarzy. Zdaniem Spółki zapewnienie ochrony prawnej służy w większym stopniu jej niż pracownikom i współpracownikom pozywanym w procesach cywilnych i karnych. Także koszty procesów karnych, które prowadzone są wobec dziennikarzy Spółki, mają związek z jej działalnością. Wynika to z faktu, iż specyfika postępowań karnych (może w nich brać udział jedynie osoba fizyczna) wykazuje taki sam związek z działalnością Spółki, jak wydatki w postępowaniu cywilnym.
W ocenie Spółki, w zaskarżonej decyzji niekonsekwentnie wybrano zakwestionowane pozycje dotyczących odliczenia podatku od towarów i usług. Dyrektor przyjął założenie, że Skarżącej nie przysługuje prawo odliczenia VAT od wydatków związanych z postępowaniami, w których nie uczestniczyła. Tymczasem zaskarżoną decyzją objęty został również wydatek udokumentowany fakturą za obsługę prawną w sprawie, której uczestnikami byli zarówno dziennikarze Skarżącej, jak i sama Skarżąca. Nawet gdyby przyjąć tok rozumowania Dyrektora za prawidłowy, przedmiotowy wydatek powinien uprawniać Skarżącą do odliczenia VAT ze względu na uczestnictwo Skarżącej w postępowaniu przed sądem.
Zdaniem Skarżącej organ odwoławczy nie odniósł się do szczegółowej argumentacji przedstawionej przez Skarżącą w odwołaniu, w szczególności nie wykazał dlaczego poniesienie przedmiotowych wydatków nie służyło zabezpieczeniu interesów Skarżącej i tym samym nie miało związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Dyrektor nie dokonał analizy szczególnego charakteru działalności gospodarczej prowadzonej przez Skarżącą, oraz specyfiki postępowań cywilnych oraz karnych prowadzonych w odniesieniu do zatrudnionych dziennikarzy (i ich wpływu na sytuację Skarżącej). W konsekwencji organ nie wykazał, iż udzielanie pomocy prawnej w postępowaniach toczących się przeciwko innym osobom nie leżało w interesie działalności prowadzonej przez Skarżącą, co było konieczne dla skutecznego odmówienia Skarżącej prawa do odliczenia VAT. Ponadto organ odwoławczy nie odniósł się merytorycznie do podnoszonego przez Skarżącą zróżnicowania postępowań na karne i cywilne.
Skarżąca podniosła ponadto, że Dyrektor Izby Skarbowej naruszył jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego, jaką jest zasada zaufania podatnika do organów podatkowych. Wspomniana zasada powinna przejawiać się w merytorycznej poprawności i staranności działań oraz równym traktowaniu interesów Skarbu Państwa i podatników. Niedopuszczalna jest sytuacja, w której organ podatkowy kierując się interesem fiskalnym pomija argumenty przemawiające na korzyść podatnika, koncentrując się wyłącznie na argumentach przemawiających przeciwko jego stanowisku. Interpretując bowiem unormowania u.p.t.u., określające zakres prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, Dyrektor przyjął wnioski, które nie wynikają z przepisów prawa, rozstrzygając wątpliwości interpretacyjne na niekorzyść Skarżącej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Istotą rozpoznawanej sprawy jest rozumienie pojęcia związku podatku naliczonego z wykonywanymi przez Spółkę czynnościami opodatkowanymi.
W myśl art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Warunkiem odliczenia podatku naliczonego jest więc istnienie związku pomiędzy zakupami towarów lub usług i zawartym w ich cenie podatkiem naliczonym, a wykonywanymi przez podatnika czynnościami opodatkowanymi.
W rozpoznawanej sprawie ze stanu faktycznego wynika, że nabyte usługi prawnicze były przeznaczone na potrzeby prowadzonej przez Skarżącą działalności gospodarczej, czyli dotyczyły czynności wchodzących w zakres opodatkowania podatkiem VAT. Istniał więc związek między zakupem usług prawniczych (obsługi prawnej) a prowadzoną przez Spółkę działalnością wydawniczą. W warunkach polskich, z taką działalnością w sposób oczywisty jest związana konieczność zapewnienia obsługi prawnej w procesach, wytaczanych ze względu na treści artykułów czy innych tekstów, publikowanych przez dziennikarzy, na łamach prasy lub książek, wydawanych przez A. Możliwość bycia pozwanym lub oskarżonym, wytoczenia powództwa lub objęcia aktem oskarżenia za treści publikacji jest (przynajmniej w Polsce) immamentnie związana z działalnością wydawniczą, stanowiąc ryzyko prowadzenia działalności publicystycznej. Każdy autor i wydawca musi liczyć się z możliwością wystąpienia przeciwko nim na drogę sądową przez podmioty, niezadowolone z treści publikacji.
Zatem związek zakupu usług prawniczych z czynnościami opodatkowanymi, wykonywanymi przez Skarżącą, występuje poprzez ich wpływ na ogólne funkcjonowanie wydawnictwa, prawo do obrony swych racji prawnych i gospodarczych związane z wolnością prasy, ze swobodą wypowiedzi i ochroną dziennikarzy, dbałością o dobre imię Spółki jako wydawcy, a w szerszym zakresie- z działalnością gospodarczą i kondycją finansową A. Jeżeli bowiem Wydawca nie będzie udzielać ochrony prawnej autorom publikowanych przez siebie tekstów, poprzez ponoszenia kosztów ich zastępstwa procesowego przed sądami, mogą oni nie mieć wystarczającego bodźca do publikowania tekstów niezależnych w treści, świadczących o istnieniu rzeczywistej o wolności słowa, niewygodnych dla osób (bohaterów publikacji- rzeczywistych lub domniemanych), które stać będzie na zatrudnienie najlepszych prawników i wykazywanie swych racji przed sądami bez zwracania uwagi na koszty takiej wysokospecjalistycznej obsługi prawnej jak i koszty samych postępowań przed sądami (opłat i wydatków sądowych).
Związek podatku naliczonego wynikającego z kosztu obsługi prawnej podatnika podatku VAT jest zatem niewątpliwy i służy wykonywanym przez podatnika czynnościom opodatkowanym, wynikającym w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Nie ma przy tym znaczenia, czy podatek ten wynika z bieżącej obsługi prawnej samego podatnika, czy też z ustanowienia pełnomocnika do reprezentowania zatrudnianych przez podatnika dziennikarzy, o ile tylko konkretna sprawa sądowa była wynikiem publikacji Wydawnictwa, a więc była związana z wykonywaną przez nie działalnością gospodarczą.
Uznać zatem należy, że podatek naliczony, wynikający z zakupionej usługi prawniczej, podlega odliczeniu w trybie art. 86 ust.1 cytowanej ustawy o VAT.
W tej sytuacji za zasadny uznać należy zawarty w skardze zarzut naruszenia przez organ podatkowy art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, poprzez niezasadne przyjęcie, że nie występuje związek między zakupem usług prawniczych a prowadzoną przez podatnika działalnością opodatkowaną.
Sąd podziela w całości argumentację stanowiska Skarżącej przedstawioną w skardze, iż w szczególności trzeba wziąć pod uwagę istotę procesów karnych, które mogą być prowadzone tylko przeciwko osobie fizycznej, więc Spółka- jako osoba prawna - nie może być oskarżona. Postępowania karne prowadzone są wobec dziennikarzy Spółki, ale mają związek z jej działalnością, Zatem specyfika postępowań karnych, w których może w nich brać udział jedynie osoba fizyczna, wykazuje ścisły związek z działalnością Spółki, tak samo zresztą, jak koszty obsługi prawnej, udzielanej w postępowaniu cywilnym.
Sąd podziela zdaniem Skarżącej, iż organ odwoławczy niewystarczająco wziął pod uwagę szczególny charakter działalności gospodarczej prowadzonej przez Skarżącą ani nie skupił się na specyfice postępowań cywilnych oraz karnych prowadzonych w odniesieniu do zatrudnionych w Spółce dziennikarzy (i ich wpływu na pozycję Skarżącej jako wydawcy o ustalonej renomie). W konsekwencji organ nie wykazał, iż udzielanie pomocy prawnej w postępowaniach toczących się przeciwko dziennikarzom, współpracującym z A., nie leżało w interesie działalności prowadzonej przez Skarżącą, co było konieczne dla skutecznego odmówienia jej prawa do odliczenia VAT.
Mając na uwadze wszystkie powyższe przedstawione okoliczności na podstawie 145 § 1 pkt 1) lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.
W toku ponownego postępowania organ uwzględni powyższe wywody.
Zwrot kosztów postępowania na rzecz Skarżącej zasądzono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło