III SA/Wa 3604/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w W. w upadłości likwidacyjnej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2016 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 r. postanawia: odrzucić skargę. T. sp. z o.o. z siedzibą w W. w upadłości likwidacyjnej (dalej: Skarżąca), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do tutejszego Sądu w piśmie z dnia 26 października 2016 r. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2016 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 r. Zarządzeniem z dnia 29 listopada 2016 r. wezwano pełnomocnika strony skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) – zwanej dalej: "P.p.s.a.") poprzez złożenie oryginału lub potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz oryginału dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie osób, które udzieliły pełnomocnictwa do reprezentacji spółki w dacie jego udzielenia. W odpowiedzi na powyższe wezwanie ww. pełnomocnik Skarżącej nadesłał przy piśmie z dnia 28 grudnia 2016 r. poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię pełnomocnictwa z dnia 28 kwietnia 2015 r. oraz kopię odpisu aktualnego z KRS Skarżącej, z którego wynikało iż organem uprawnionym do reprezentacji Skarżącej jest Zarząd. Pismem z dnia 27 lutego 2017 r. pełnomocnik Skarżącej zawiadomił o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. Następnie pismem z dnia 27 kwietnia 2017 r. swój udział w niniejszej sprawie zgłosił syndyk masy upadłości Skarżącej, który przedłożył kopię postanowienia Sądu Rejonowego W. w Warszawie [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych z dnia 2 września 2016 r. wydanego w sprawie o sygn. akt [...], w którym wskazany Sąd ogłosił upadłość Skarżącej obejmującą likwidację jej majątku oraz wyznaczył syndyka w osobie P. L. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 17 lipca 2017 r. zwrócono się do Sądu Rejonowego W. w W. o nadesłanie odpisu ww. postanowienia, który został nadesłany przy piśmie z dnia 1 sierpnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu z powodu wniesienia jej przez osobę nieuprawnioną. Zgodnie z art. 50 § 1 i 2 P.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Z kolei przepis art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2015 r., poz. 233 z późn. zm.), stanowi że po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Z akt niniejszej sprawy wynika, że w dniu 2 września 2016 r., tj. jeszcze przed dniem wniesienia przez Skarżącą jej skargi, Sąd Rejonowy W. w W. [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych wydał w sprawie o sygn. akt [...] postanowienie, w którym ogłosił upadłość Skarżącej obejmującą likwidację jej majątku oraz wyznaczył syndyka w osobie P. L. Należy w tym miejscu wskazać, że skutki ogłoszenia upadłości dotyczą sfery legitymacji formalnej upadłego w postępowaniach dotyczących masy upadłości. Zgodnie bowiem z art. 144 Prawa upadłościowego, postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka albo przeciwko niemu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym stwierdzono, iż legitymację syndyka określa się jako tzw. legitymację formalną lub podstawienie (substytucja) procesowa (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt III SA/Gl 1171/08, dostępne CBOSA). Istotą tego podstawienia jest to, że w procesie zamiast podmiotu będącego stroną w znaczeniu materialnoprawnym występuje jako strona w znaczeniu procesowym inny podmiot - syndyk. Tym samym dochodzi do eliminacji możliwości występowania w procesie strony w znaczeniu materialnoprawnym, przy czym eliminacja taka ma charakter trwały (bezwzględny) i pozbawia stronę w znaczeniu materialnoprawnym w ogóle możliwości inicjowania określonej kategorii postępowań (procesów) oraz ich ewentualnego dalszego prowadzenia. Z dniem ogłoszenia upadłości upadły traci legitymację do występowania w sprawach dotyczących masy, pozostaje natomiast stroną w znaczeniu materialnoprawnym, jako podmiot stosunku prawnego, z którego wyniknął spór. Brak legitymacji formalnej upadłego nie jest równoznaczny z brakiem po jego stronie zdolności prawnej, tj. zdolności bycia podmiotem praw i obowiązków. Syndyk jest więc stroną w znaczeniu formalnym (procesowym), czyli działa w postępowaniu we własnym imieniu. Natomiast stroną w znaczeniu materialnym, pomimo ogłoszenia upadłości pozostaje upadły. W związku z powyższym w terminie otwartym do złożenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2016 r. Skarżąca nie posiadała już legitymacji procesowej do jej wniesienia. Przepis art. 144 ust. 1 Prawa upadłościowego jest kategoryczny i przesądza o tym, że tylko syndyk ma legitymację procesową do wszczęcia postępowań oraz udziału w toczących się postępowaniach dotyczących masy upadłości (por. wyrok NSA z 15 października 2009 r., sygn. akt I FSK 1033/08, dostępne CBOSA). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Mając na uwadze okoliczność, że skarga została wniesiona przez osobę nieuprawnioną, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. postanowił o odrzuceniu skargi.