III SA/Wa 3618/11

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej postanawia 1. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł (sto złotych), 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie Skarżąca C. K. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wskazała, że ma do dyspozycji ok. 1.290 zł, z której to kwoty opłaca leki (200 zł), media i czynsz za wynajmowany na działalność gospodarczą lokal (660 zł), składkę zdrowotną (240 zł). Z pozostałej kwoty finansuje zakup żywności, środków czystości i odzieży. Skarżąca mieszka w mieszkaniu córki i to ona ponosi opłaty z nim związane. Z emerytury Skarżącej komornik potrąca ok. 520 zł. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca oświadczyła, że jej wydatki wynoszą 800 zł i na kwotę tę składają się wydatki na leki (200 zł), komunikację (45 zł), żywność i środki czystości (500 zł) oraz koszty utrzymania grobu (50 zł). Skarżąca powtórzyła, że opłaty za mieszkanie obciążają jej córkę. Skarżąca przedstawiła deklaracje VAT-7, dowód zapłaty podatku, zestawienie przychodów i kosztów z działalności gospodarczej w 2011 r., wyciągi bankowe, zeznanie podatkowe, decyzje w sprawie emerytury. Uwzględniając powyższe zważono, co następuje: Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie oraz ustanowienie pełnomocnika. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że częściowo zasługuje on na uwzględnienie. Przy tej ocenie referendarz sądowy uwzględnił również to, iż poza obowiązkiem uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, na Skarżącej spoczywa także obowiązek opłacenia tychże kosztów w innej jeszcze sprawie (III SA/Wa 3619/11). Łączna wartość wpisów od skarg wynosi w tych sprawach 1.000 zł. Skarżąca utrzymuje się z emerytury w wysokości ok. 834 zł miesięcznie. Dodatkowo prowadzi ona działalność gospodarczą, której obroty – jak wynika z nadesłanych deklaracji – nie są znaczne. Sama Skarżąca zadeklarowała, że uzyskiwany z tego tytułu dochód jest rzędu 463 zł. Analizując sytuację finansową Skarżącej należy pamiętać, iż w zamian za darowiznę lokalu mieszkalnego, córka Skarżącej ustanowiła na jej rzecz dożywotnią nieodpłatną służebność osobistą mieszkania. W rezultacie Skarżącej nie obciążają opłaty związane z korzystania z tego lokalu. Oznacza to, że uzyskiwanym dochodem może ona swobodnie dysponować. Jak sama oświadczyła jej miesięczne wydatki wynoszą 800 zł, a zatem tyle co kwota emerytury. W tej sytuacji środki pochodzące z działalności gospodarczej Skarżąca może przeznaczyć na pokrycie części wpisu od skargi będącego na tym etapie jedynym wymaganym kosztem sądowym. Zważywszy, że dochód z tej działalności nie jest znaczny (co obrazują choćby deklaracje VAT-7) referendarz sądowy uznał, że Skarżąca jest w stanie zapłacić 200 zł (a zatem po 100 zł w każdej ze spraw). Wygospodarowanie tej kwoty nie odbędzie się kosztem zaspokojenia potrzeb życiowych, rozumianych jako obiektywnie niezbędne. Odnosząc się natomiast do wniosku o ustanowienie radcy prawnego i sygnalizowanych przez Skarżącą obaw, iż jej szanse w niniejszej sprawie – w porównaniu do Dyrektora Izby Skarbowej – będą mniejsze, należy zauważyć, że brak jest konieczności ustanawiania profesjonalnego pełnomocnika na obecnym etapie postępowania. Przepisy regulujące postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym nie przewidują bowiem "przymusu adwokackiego". Skarżąca ma ustawowo zapewnione prawo do informacji, którego wyrazem jest sformułowana w art. 6 p.p.s.a. zasada udzielania pomocy stronom (por. postanowienie NSA z 16 stycznia 2006 r., II GZ 143/05). Zgodnie z tym przepisem Sąd udziela stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz poucza ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Istotną gwarancją procesową jest również to, iż stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd oceniając wydane w sprawie rozstrzygnięcie lub czynność organu administracji, rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten daje więc podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego strona nie podnosi zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu lub czynności. Oznacza to, że Sąd zbada zasadność skargi niezależnie od obecności na rozprawie pełnomocnika, czy też Skarżącej (por. postanowienie NSA z 18 października 2005 r., II FZ 670/05). W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji