III SA/Wa 3650/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. S.A. z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2014 r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2014 r., Nr [...] w sprawie ze skargi D. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2016 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia po wznowieniu w całości decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2005 r. postanawia: wstrzymać wykonanie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2014 r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2014 r., Nr [...] D. S.A. z siedzibą w W. (dalej "Spółka" lub "Skarżąca") wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2016r., w przedmiocie odmowy uchylenia po wznowieniu w całości decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2005 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] odmawiającą uchylenia w całości decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2014 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2014 r., Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do sierpnia 2005 r. oraz październik i grudzień 2005 r. W skardze Spółka zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. , Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do sierpnia 2005 r. oraz październik i grudzień 2005 r. W uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała, że wykonanie decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2014 r., Nr [...] może wywołać drastyczne i nieodwracalne skutki dla Spółki oraz powiązanych z nią podmiotów. Zapłata przez Spółkę kwot wynikających z decyzji istotnie zaburzy jej bieżącą - i tak już ograniczoną do minimum działalność. Spółka zwróciła przy tym uwagę, że oprócz postępowania dotyczącego zobowiązania w podatku od towarów i usług za 2005 r. toczy się także szereg innych postępowań podatkowych, w których łączna kwota domniemanych zobowiązań wynosi w przybliżeniu 43 miliony złotych. Dalej Skarżąca wskazała, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. w latach 2010-2011 r. wydał decyzje zabezpieczające na łączną kwotę blisko 26 milionów złotych. Decyzje te zostały uchylone prawomocnymi wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Pomimo tego 4 lipca 2013 r. Organy Podatkowe działania kontrolne wobec spółki zwieńczone wydaniem kolejnej decyzji zabezpieczenia na jej majątku należności podatkowych na kwotę 90 milionów złotych. Ponieważ Spółka jest spółką publiczną, musiała opublikować na ten temat informacje, co doprowadziło o spadku wartości jej akcji o 95,3% w okresie od końca 2010 r. do 20 sierpnia 2014 r. W okresie od 1 stycznia 2011 r. do 31 marca 2014 r. poniosła stratę netto w wysokości 4.312.000 zł., podczas gdy w roku 2010 osiągnęła przychód netto w kwocie 722.762.000 złotych. Na koniec września 2015 r. Spółka zanotowała stratę w wysokości 3.822.000.000 złotych. Spółka na przestrzeni ostatnich 4 lat całkowicie utraciła zdolność do prowadzenia bieżącej działalności operacyjnej, a jej działalność została zredukowana do minimum niezbędnego dla przetrwania marki firmy. Majątek Spółki, który pozostał - jest w istocie "niedostępny" dla Skarżącej, jako zajęty w postępowaniu zabezpieczającym i obecnie egzekucyjnym. Wskazała, że w celu wykonania zabezpieczenia jej zobowiązań Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. ustanowił zastawy skarbowe na wszystkich udziałach w spółkach zależnych będących własnością Skarżącej oraz dokonał zajęcia wszelkich rachunków bankowych Spółki. Ponadto należące do Spółki nieruchomości stanowią przedmiot zabezpieczenia wyemitowanych przez Spółkę obligacji. Podkreśliła, iż porównanie kwoty dochodzonych zobowiązań podatkowych, w tym w niniejszej sprawie, z aktualną wartością majątku Spółki oraz wartością samej Spółki, prowadzi do jednoznacznych wniosków, iż wykonanie decyzji - tj. kontynuowanie postępowania egzekucyjnego - skutkować może upadłością Spółki i zakończeniem jej bytu prawnego. Ogłoszenie upadłości Spółki, w konsekwencji skutkować będzie utratą zatrudnienia przez pracowników i współpracowników Spółki. W razie stanu niewypłacalności Spółka nie będzie mogła spłacać wierzycieli, którzy sami przez to mogą stać się niewypłacalni, co może spowodować utratę zatrudnienia dla kolejnych osób. W ocenie Skarżącej wykonanie decyzji wymiarowej dotyczącej podatku VAT za poszczególne miesiące 2005 r. i skonsumowanie prowadzonego w przedmiotowej sprawie postępowania egzekucyjnego doprowadzi do nieodwracalnych skutków, w najlepszym zaś przypadku doprowadzi do wyrządzenia Spółce znacznej szkody, dalszej drastycznej redukcji zakresu działalności, w tym zatrudnienia, bezpowrotnego wyzbycia się składników majątku Spółki służących do prowadzenia działalności (w tym nieruchomości). Skarżąca podniosła, iż w analogicznych sprawach Skarżącej w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2006, 2007 i 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie analogicznej argumentacji uwzględnił wnioski Spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji. Spółka przywołała także postanowienie z 13 stycznia 2016 r., sygn. akt I FSK 2005/15 - w którym Naczelny Sąd Administracyjny przychylił się do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 718 ze zm.; dalej "P.p.s.a.") wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z kolei z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu Sądowi skargi, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z analizy art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika, że przesłankami wstrzymania wykonania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego jest decyzja organu Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2016r., w przedmiocie odmowy uchylenia po wznowieniu w całości decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2005 r. utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2016 r. odmawiającą uchylenia w całości decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2014 r., utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2014 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do sierpnia 2005 r. oraz październik i grudzień 2005 r. Niewątpliwie decyzjom wydanym w wyniku wznowienia postępowania brak cech wykonalności w rozumieniu art. 61 § 3 P.ps.a, gdyż nie nadają się one do wykonania, a tym samym nie stwarzają zagrożeń dających podstawę do wstrzymania ich wykonania w rozumieniu powyżej powołanego przepisu. Sąd zauważa, że wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania nie powoduje automatycznie wstrzymania wykonalności objętej nim decyzji ostatecznej. W związku z wniesieniem skargi do sądu administracyjnego strona może jednak odrębnym wnioskiem, o jakim mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., zażądać wstrzymania wykonania aktu będącego przedmiotem kontroli w jednym z trybów nadzwyczajnych. Użyte w treści art. 61 § 3 P.p.s.a. sformułowania "w graniach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 P.p.s.a., który określa przedmiot sądowej kontroli, a także regulacji art. 134 P.p.s.a. i art. 135 P.p.s.a. wskazujących na zakres tej kontroli. Zgodnie z art. 135 P.p.s.a sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w graniach sprawy, której dotyczy skarga. Pojęcia "granice tej samej sprawy" i "granice sprawy, której dotyczy skarga" zakreślają zatem zbliżone ramy prawne. Wobec tego przyjąć należy, że zakresem unormowania art. 61 § 3 P.p.s.a. objęte będą zarówno akty wydane w pierwszej instancji, jak i akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2012 r., sygn. akt II FZ 441/12, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl), (por. B. Dauter, B Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 3, Warszawa 2009, s. 207-208). Oznacza to, że w ramach postępowania zainicjowanego skargą na decyzję w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania, Skarżący ma prawo wnieść o wstrzymanie kwestionowanej, w trybie nadzwyczajnym, ostatecznej decyzji administracyjnej, a więc jak ma to miejsce w niniejszej sprawie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2014 r., nr [...]. Sąd zauważa, iż w okolicznościach niniejszej sprawy, Skarżąca co prawda wniosła w swojej skardze o wstrzymanie wykonania decyzji organu podatkowego pierwszej instancji - Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. jednakże biorąc pod uwagę powyższe rozważania Sąd uznał za konieczne rozpoznanie przedmiotowego wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej również w stosunku do decyzji organu odwoławczego utrzymującej ją w mocy. Tym samym przedmiotem rozważań Sądu było rozstrzygnięcie, czy w sprawie spełnione zostały przesłanki do wstrzymania wykonania ww. decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2014 r., nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. Rozpoznając niniejszy wniosek należy przede wszystkim zwrócić uwagę, iż wymieniony w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania danego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Ustawodawca szczegółowo i rygorystycznie wyznaczył podstawy wstrzymania wykonania decyzji, uzależniając tę możliwość od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest bowiem stanem niepożądanym, zaś prawo wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie może zakłócać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Oznacza to zatem, iż o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Podkreślić należy, iż instytucja wstrzymania wykonania decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Wniesienie wniosku nie oznacza jednak automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Odnosząc się do zasadności wniosku w przedmiotowej sprawie należy uznać, że skarżąca Spółka we wniosku uprawdopodobniła, że wykonanie ww. decyzji organów podatkowych przed podjęciem przez sąd administracyjny rozstrzygnięcia, co do zasadności wniesionej w niniejszej sprawie skargi może doprowadzić do wyrządzenia Spółce znacznej szkody. Skarżąca wskazała, że wobec niej toczy się także szereg innych postępowań podatkowych w szczególności dotyczących rozliczeń VAT za lata 2005-2006 oraz 2009-2010, gdzie łączna kwota domniemanych zobowiązań Spółki wynosi ok. 43 mln zł (wraz z odsetkami). Ponadto, jak wynika z wyjaśnień Spółki, na skutek prowadzonych wobec niej postępowań podatkowych, organy kontroli dokonały szeregu zabezpieczeń swych potencjalnych wierzytelności na jej majątku, m.in. wydając decyzję o zabezpieczeniu na kwotę ponad 90 mln zł. Powyższe spowodowało również, że wartość Spółki, która jest spółką akcyjną notowaną na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych w ostatnich latach znacznie spadła (od opublikowania pierwszej informacji o zabezpieczeniach rachunków bankowych kurs akcji Skarżącej spadł o 95,3%. a wartość rynkowa zmniejszyła się o 203,6 mln zł). Spółka podkreśliła również, że cały jej majątek został zajęty tytułem zabezpieczenia powyższych należności, a należące do Skarżącej nieruchomości stanowią przedmiot zabezpieczenia wyemitowanych przez nią obligacji, które zostały zabezpieczone hipoteką łączną do kwoty 7.500.000 zł ustanowioną przez Spółkę na jej nieruchomościach na rzecz obligatariuszy. Ponadto zaznaczyła, że posiadany przez nią majątek nie może zostać swobodnie spieniężony, gdyż albo został zajęty na poczet egzekucji, albo stanowi przedmiot zabezpieczenia wierzycieli Spółki. Sąd wskazuje w tym miejscu, że na powyższe okoliczności Skarżąca powoływała się również w postępowaniach sądowych będących następstwem skarg na decyzje dotyczące innych okresów rozliczeniowych. Okoliczności te uznawane były za stanowiące podstawę do wstrzymania wykonalności decyzji (por. postanowienie tutejszego sądu z dnia 13 grudnia 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 3191/16). W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie istnieją wystarczające przesłanki wskazujące na ryzyko wystąpienia w majątku Spółki uszczerbku przekraczającego w swych rozmiarach zwykłe następstwa wykonania decyzji, tj. pozwalające uznać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Skarżąca wykazała zatem w sposób wystarczający, iż spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2014 r, oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. Sąd mając powyższe na względzie, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.