III SA/Wa 3691/06
PostanowienieWSA w Warszawie2007-01-31
Skład orzekający: Krystyna Kleiber
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy późniejsze wykrycie orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, które zawiera odmienną wykładnię przepisów podatkowych, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeśli okoliczności faktyczne i prawne były już przedmiotem wcześniejszych wniosków o wznowienie postępowania?Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę o wznowienie postępowania, uznając, że późniejsze wykrycie orzeczenia z inną wykładnią prawną nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania, jeśli okoliczności faktyczne i prawne były już przedmiotem wcześniejszych wniosków o wznowienie, które zostały odrzucone. Ponadto, dowody powstałe po wydaniu prawomocnego orzeczenia nie mogą być podstawą do jego wznowienia, a termin na wniesienie skargi o wznowienie postępowania został przekroczony.Stan faktyczny
Skarżący K. i I. L. złożyli skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 grudnia 2001 r. sygn. III SA 436/01. Jako podstawę wznowienia wskazali wyrok NSA z 24 października 2006 r. sygn. FSK 75/04, który zawierał odmienną wykładnię przepisów podatkowych dotyczącą określenia podatnika. Skarżący podnosili również zarzuty dotyczące błędnego oznaczenia firmy w tytułach wykonawczych i skuteczności doręczenia. Wcześniejsze wnioski o wznowienie postępowania były już odrzucane przez NSA i WSA.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę z dnia 13 listopada 2006 r. o wznowienie postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Kleiber (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wznowienie postępowania sądowego III SA 436/01 w sprawie ze skargi K. i I. L. na postanowienie Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w R. z dnia ... stycznia 2001 r. Nr ... w przedmiocie : zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a odrzucić skargę z dnia 13 listopada 2006 r. o wznowienie postępowania sądowego
Wyrokiem z 4 grudnia 2001 r. sygn. III SA 436/01 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę K. i I. L. na postanowienie Izby Skarbowej w W. z dnia ... stycznia 2001 r. w przedmiocie odmowy uwzględnienia w postępowaniu egzekucyjnym, zarzutów dotyczących błędnego oznaczenia w treści tytułów wykonawczych nazwy firmy zobowiązanego jak też skuteczności doręczenia tych tytułów osobie, która w tym czasie nie była pełnomocnikiem podatnika.
Postanowieniem z 27 maja 2003 r. sygn. III SA 3314/02 Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił wniosek K. L. i I. L. ([...]) o wznowienie postępowania przed tymże Sądem zakończonego opisanym wyrokiem. W ocenie Sądu wnioskodawcy nie wskazali okoliczności dających podstawę do wznowienia postępowania sądowego, nie dostrzegając różnicy pomiędzy oceną, dokonaną przez Sąd, określonych okoliczności w świetle istniejącego materiału dowodowego, a brakiem wiedzy o istnieniu faktów wnikającym z niedostatku środków dowodowych. Sąd zwrócił uwagę na to, że właściwymi do rozpoznania zarzutów w przedmiocie fałszowania dowodów i potwierdzania nieprawdy do czego doszło, zdaniem strony, w postępowaniu, są inne organy państwa aniżeli Sąd Administracyjny, a wszczęcie postępowania przed tymi organami zależy od inicjatywy samych wnioskodawców.
Postanowieniem z 19 kwietnia 2004 r. sygn. III SA 1929/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie odrzucił skargę K. i I. L. z ... lipca 2003 r. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego opisywanym na wstępie wyrokiem III SA 436/01. Sąd stwierdził - między innymi - że nie można ponownie wystąpić ze skargą o wznowienie postępowania na podstawie okoliczności faktycznych i prawnych, które były już podstawą wniosku o wznowienie, w przypadku gdy poprzednia skarga została odrzucona lub wywołane nią postępowanie zostało umorzone, ponieważ stanowiłoby to ponowne orzekanie w tej samej sprawie.
K. i I. L. w nowej skardze, z ... listopada 2006 r., o wznowienie postępowania sądowego, zakończonego wyrokiem z 4 grudnia 2001 r. sygn. III SA 436/01 jako jego podstawę wskazali wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 października 2006 r. sygn. FSK 75/04, w którym to wyroku Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 5 ustawy o podatku od towarów i usług, zobowiązanym i podatnikiem podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1995 r. w postępowaniu zakończonym decyzjami z ... marca 2001 r. od Nr... do Nr ..., utrzymującymi w mocy decyzje [...] Urzędu Skarbowego w R. z ... listopada 2000 r. Nr... do Nr..., jest K. L., nie zaś oboje małżonkowie, zgodnie z twierdzeniami podatników. A więc, zdaniem skarżących, błędny był pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny między innymi w wyroku z 4 grudnia 2001 r. sygn. III SA 436/01 i w wyroku z 27 maja 2003 r. sygn. III SA 1102/04, iż podatnikiem i zobowiązanym tego podatku jest "K." K. i I. małż. L. jako jednostka organizacyjna, nie posiadająca osobowości prawnej. Zdaniem skarżących Naczelny Sąd Administracyjny, błędnie więc uznał, że poprawnie określono w tytułach wykonawczych zobowiązanego jako K. K. i I. L. Skarżący zwrócili uwagę na to, że podstawą analizowanych w ówczesnym postępowaniu sądowym tytułów wykonawczych z ... grudnia 2000 r. Nr... były decyzje [...] Urzędu Skarbowego w R. z ... listopada 2000 r. o Nr... do Nr... ,objęte postępowaniem zakończonym wyrokiem sygn.akt FSK 75/04. Skarżący stwierdzili, że Naczelny Sąd Administracyjny - w celu uprawdopodobnienia zasadności wydanego wyroku - powołuje się na poświadczający nieprawdę protokół z posiedzenia Sądu z 4 grudnia 2001 r. Sąd wówczas ukrył pismo procesowe stanowiące wniosek dowodowy strony. Skarżący wnieśli o zawieszenie postępowania o wznowienie z urzędu do czasu wydania prawomocnego orzeczenia w związku z prowadzonym postępowaniem przez Prokuraturę Rejonową w R. w sprawie sfałszowania przez funkcjonariuszy publicznych organów podatkowych pełnomocnictwa udzielonego przez skarżących dla rpr. K. K., przy czym powołali się na orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 grudnia 2005 r. sygn. III SA/Wa 1601/05 oraz orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 września 2006 r. sygn. II FZ 561/06 wydane w podobnych sprawach. Jako podstawę zawieszenia postępowania w tej sprawie skarżący wskazali ponadto postępowanie sądowe prowadzone z powództwa skarżących przeciwko Skarbowi Państwa o ustalenie, czy po 28 sierpnia 1998 r. umowa zawarta pomiędzy skarżącymi a rpr. K. K. do reprezentowania skarżących w sprawie K., pomimo cofnięcia pełnomocnictwa zawiadomieniem skarżących z 28 sierpnia 1998 r., nadal obowiązywała (Sąd Rejonowy W. [...] Wydział Cywilny sygn...). Skarżący wskazali także na to, że art. 285 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - dalej jako u.p.p.s.a. nie dotyczy wypadków, kiedy nie doszło do wznowienia postępowania, gdyż Sąd odrzucił skargę o wznowienie. Jako podstawę tego poglądu wskazali opinie doktryny wyrażone w Komentarzu do ustawy Prawo o popstepowaniu przed sądami administracyjnymi, B.Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek, Zakamycze 2005, oraz Kodeksie Postępowania Cywilnego - komentarz, A.Jakubecki red., Zakamycze 2005.
Przy piśmie procesowym z dnia 26 stycznia 2007r, w którym Skarżący poparli argumenty skargi, przedstawili odpis wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2006r., postanowienie Prokuratury Rejonowej w R. z dnia ... września 2006 o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie w sprawie przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy publicznych Izby Skarbowej w W. Ośrodka Zamiejscowego w R. poprzez usunięcie w bliżej nieustalonym czasie i miejscu, w okresie od 28 sierpnia 1998 r. do 22 grudnia 2005 r. zawiadomienia o cofnięciu pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu K. K. z dnia ... sierpnia 1998 r. wraz z załącznikiem wobec braku cech przestępstwa; postanowienie Sądu Rejonowego w R. z dnia 1 grudnia 2006 r nie uwzględniającego zażalenia I. L. na postanowienie Prokuratury w R.; odpisy dwóch zarządzeń Naczelnego Sądu Administracyjnego o wpisaniu spraw podatników do repertorium sądowego, w których zostali oznaczeni jako spółka cywilna; pismo Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia ... stycznia 2001 zawierające stanowisko o skuteczności doręczenia tytułów wykonawczych "spółce cywilnej K." poprzez jej pełnomocnika; decyzję Prezydenta Miasta R. z ... września 2001 o umorzeniu postępowania w celi wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej wpisu nr ... dotyczącego państwa L.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Za podstawę prawną wznowienia postępowania sądowego skarżący powołali art. 273 § 2 P.p.s.a., który przewiduje, że można żądać wznowienia postępowania sądowego w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Stosownie zaś do art. 273 § 1 P.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z tego powodu, że orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym albo przerobionym albo na skazującym wyroku karnym następnie uchylonym jak też zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Natomiast zgodnie z art. 273 § 3 P.p.s.a. można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy.
W ocenie Sądu żadna z tych okoliczności w tej sprawie nie zachodzi.
Sąd zauważa, że w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu z 4 grudnia 2001 r. sygn. III SA 436/01 skarżący wcześniej składali już takie wnioski. Dotyczyły one, jak i obecnie, wydania wyroku przez Sąd w wyniku przestępstwa, przyjęcie w postępowaniu sądowym, iż pełnomocnikiem skarżących był radca prawny, który nim w rzeczywistości nie był jak też że małżonkowie nie prowadzili działalności gospodarczej jako spółka cywilna. Jednakże w sprawie tej również, pomimo złożenia przez skarżących opisanych dokumentów, nie zostało wykazane, że wzruszany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego został wydany w wyniku popełnienia przestępstwa. Przytoczony i załączony przez skarżących wyrok z dnia 24 października 2006 r. zawiera jedynie pogląd prawny , że w świetle ustawy o podatku od towarów i usług, związek małżeński jako taki, nie stanowi jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, o której mowa w tych przepisach. Natomiast postanowienie Prezydenta Miasta R., wskazujące iż wpisanymi do ewidencji gospodarczej byli małżonkowie, nie zmienia faktu, że do daty wykreślenia, które nastąpiło po ponad siedmiu miesiącach od wydania przez Izbę Skarbową postanowienia ocenianego w wyroku z dnia 4 grudnia 2001 r., nazwa firmy połączona z nazwiskami i imionami obojga małżonków sugerowała wnioski prawne. Postanowienia dotyczące ukrycia przez pracowników Izby wypowiedzenia pełnomocnictwa nie stwierdziły, aby miało to miejsce w wyniku przestępstwa. Zauważyć też należy, że sprawa reprezentacji przed Sądem nie może być argumentem do wznowienia postępowania. Wezwania na rozprawę zostało sporządzone w oparciu o akta podatkowe, a zawiadomiony o rozprawie nie wyjaśnił Sądowi iż nie posiada uprawnień pełnomocnika. O ile w tej dacie pełnomocnictwo było mu cofnięte, niewątpliwie nadużył zaufania skarżących. Wszelkie jednakże ewentualne roszczenia oparte na tych, wskazanych przez stronę okolicznościach faktycznych, powinny być kierowane do radcy prawnego - nie zaś do Sądu. W ocenie Sądu skarżący reprezentowany był prawidłowo, a jak wynika z obecnie przedstawionych dokumentów nie miało to związku z przestępstwem. Jeżeli pełnomocnik skarżących wprowadził ich w błąd lub nadużył zaufania - skarżący mają prawo żądać stosownych odszkodowań, nie zaś występować o wznowienie prawidłowo toczącego się postępowania.
Reasumując, przytaczanych okoliczności, nie można potraktować ani jako nowych okoliczności faktycznych ani też nowych środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu zakończonym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 grudnia 2001 r. sygn. III SA 436/01.
Zgodnie z cytowanymi przepisami późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, mogących mieć wpływ na wynik sprawy, dotyczą okoliczności, które istniały w chwili wydania wyroku, nie znanych Sądowi. Dowody powstałe po wydaniu prawomocnego orzeczenia, od którego skarżący żądają wznowienia postępowania, nie są podstawą uzasadniającą wznowienia tego postępowania. Uwaga ta dotyczy także późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tego samego stosunku prawnego, co stanowi tylko wówczas podstawę do wznowienia postępowania, jeśli orzeczenie to zostało wydane i uprawomocniło się przed zakończeniem postępowania we wznawianej sprawie. Ocena prawna określonej sytuacji, wyrażona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, który zapadł po - prawie - pięciu latach od daty wydania wyroku kończącego postępowanie również nie może być ustawową podstawą wznowienia postępowania, o której mowa w art. 273 § 3 P.p.s.a., skoro wyrok ten nie istniał wcześniej i nie dotyczył tej samej sprawy.
Należy stwierdzić, że wymienione okoliczności, przy zbliżonej argumentacji skarżących, zostały już ocenione przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 27 maja 2003 r. sygn. III SA 3314/02 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w postanowieniu z 19 kwietnia 2004 r. sygn. III SA 1929/03. Przywołane w treści skargi z 13 listopada 2006 r. komentarze doktryny - zresztą rozbieżne - nie mają waloru powszechnie obowiązującego prawa, a zatem nie mogą być przyczyną uzasadniającą wszczęcie postępowania w celu wznowienia postępowania w tej sprawie. Niezależnie od tego Sąd podziela pogląd - korzystający z przymiotu ł prawomocności - wyrażony w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 kwietnia 2004 r. sygn. III SA 1929/03. Zgodnie z tym poglądem, mającym podstawę w przepisie art.285 P.p.s.a., nie można - skutecznie - ponownie wystąpić ze skargą o wznowienie postępowania także w przypadku, gdy poprzednia skarga została odrzucona lub wywołane nią postępowanie zostało umorzone. Należy też zwrócić uwagę, że stosownie do treści art.277 u.p.p.s.a. skargę można wnieść w ciągu trzech miesięcy od dowiedzenia się o podstawie wznowienia, ale nie może być wniesiona po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się orzeczenia co do którego postępowanie ma być wznowione, chyba, że strona nie była należycie reprezentowana albo pozbawiona możliwości działania, co wynika z przepisu art.278 u.p.p.s.a. Skoro wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego był prawomocny w dacie 4 grudnia 2001r., a strona w postępowaniu sądowym miała pełnomocnika i nie dowodziła, że nie mogła działać - termin wskazany cytowanym przepisem upłynął 4 grudnia 2006 r.
Z tych powodów Sąd wobec niespełnienia przez skarżących we wniesionej skardze, wymogów określonych w art.273, art. 274,art.277 i art.278 P.p.s.a. jak też na podstawie art.285 P.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło