III SA/Wa 3692/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Kleiber (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wznowienie postępowania sądowego III SA 45/99 i III SA 46/99 w sprawie ze skargi K. i I. L. na decyzje Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w R. z dnia ... grudnia 1998 r. Nr ... do ... w przedmiocie podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a odrzucić skargę z dnia ... listopada 2006 r. o wznowienie postępowania sądowego Wyrokiem z 14 czerwca 2000 r. sygn. III SA 45/99, III SA 46/99 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę K. i I. L. na decyzje Izby Skarbowej w W. z dnia ... grudnia 1998 r. w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług w roku 1984- tym. Wyrokiem z 10 lipca 2001 r. sygn. III SA 1072/00 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę K. i I. L. na sześć decyzji Ministra Finansów z ... marca 2000 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności sześciu decyzji Izby Skarbowej z dnia ... września 1998 r. dotyczących podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lipca do grudnia 1993 r. Postanowieniem z 22 lutego 2002 r. sygn. III SA 45,46/99 Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił wniosek K. L. i I. L. prowadzący działalność jako K. o wznowienie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zakończonego opisanym na wstępie wyrokiem z dnia 14 czerwca 2000 r. Zdaniem Sądu nie może być podstawą prawną umożliwiającą wznowienie postępowania pogląd prawny wypowiedziany przez Sąd w innej sprawie. Postanowieniem z 11 marca 2003 r. sygn. III SA 2834/02, III SA 2835/02, III SA 2836/02 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek K. i I. L. "K." z ... października 2002 r. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem 14 czerwca 2000 r. sygn. III SA 45/99, III SA 46/99 oraz wyrokiem z 10 lipca 2001 r. III SA 1072/00. Sąd stwierdził – między innymi – że argumentacja wnioskodawców sprowadza się do zarzutu, że rozpoznając skargi na rozstrzygnięcia podatkowe Sąd nie miał świadomości, kto był podatnikiem podatku VAT. W ocenie Sądu wnioskodawcy nie dostrzegają różnicy pomiędzy oceną określonych okoliczności w materiale dowodowym, a brakiem wiedzy o pewnych faktach jako konsekwencja niedostatku tegoż materiału dowodowego. Postawione we wniosku o wznowienie zarzuty dotyczące błędnego wskazania przez organy podatkowe osoby podatnika jak i brak umocowania występującego w ich imieniu pełnomocnika nie mogą być uznane za wykrycie środka dowodowego, mającego wpływ na wynik sprawy, z którego strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Sąd zwrócił też uwagę na to, że właściwymi do rozpatrzenia innych zarzutów wniosku w przedmiocie "fałszowania dowodów" i "potwierdzania nieprawdy" w postępowaniu podatkowym i sądowym, są inne organy państwa aniżeli Naczelny Sąd Administracyjny . Postanowieniami z 19 kwietnia 2004 r. sygn. III SA 1667/03 i II S.A. 1668/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K. i I. L. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2000 r. sygn.akt III SA 45-46/99. W uzasadnieniu Sąd, na mocy art. 285 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej jako "P.p.s.a." stwierdził, że nie można ponownie wystąpić ze skargą o wznowienie postępowania na podstawie okoliczności faktycznych i prawnych, które były już podstawą wniosku o wznowienie, w przypadku gdy poprzednia skarga została odrzucona lub wywołane nią postępowanie zostało umorzone, ponieważ stanowiłoby to ponowne orzekanie w tej samej sprawie. Według Sądu cytowany przepis należy rozumieć w ten sposób, ze dalsze wznowienie postępowania jest niedopuszczalne. W skardze o wznowienie postępowania sądowego z ... listopada 2000r., zakończonego wyrokiem z 14 czerwca 2000 r. sygn. III SA 45, 46/99 oraz wyrokiem z 10 lipca 2001 r. sygn. III SA 1072/00 K. i I. L., jako podstawę wznowienia wskazali wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 października 2006 r. sygn. FSK 575/04. W wyroku tym Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 5 ustawy o podatku od towarów i usług w postępowaniu zakończonym decyzjami z ... marca 2001r. od Nr ... do Nr ..., zobowiązanym i podatnikiem, podatku od towarów i usług, za poszczególne miesiące 1995 r. nie mogli występować małżonkowie L. lecz K. L. Stąd, zdaniem skarżących, błędny był pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 maja 2003 r. sygn. III SA 1102/04, iż podatnikiem i zobowiązanym z tytułu tego podatku była firma "K." K. i I. małż. L. jako jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej. Zdaniem skarżących Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z 14 czerwca 2000 r. sygn. III SA 45, 46/99 oraz wyrokiem z 10 lipca 2001 r. sygn. III SA 1072/00 błędnie uznał, że zobowiązanym w decyzjach podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług była jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej - K. K. i I. L. Zobowiązanym i podatnikiem podatku od towarów i usług była jedynie K. L. Skarżący zwrócili uwagę na to, że w postępowaniu sądowym o sygnaturze III SA 45, 46/99 byli reprezentowani przez rpr. K. K., którego pełnomocnictwo – niezależnie od jego wycofania – nie uprawniało go do reprezentacji. Pełnomocnictwo udzielone K. K. nie dotyczyło postępowania w sprawie K. K. i I. L. spółka cywilna. Skarżący wnieśli o zawieszenie postępowania sądowego o wznowienie z urzędu do czasu wydania prawomocnego orzeczenia w związku z prowadzonym postępowaniem przez Prokuraturę Rejonową w R. w sprawie sfałszowania przez funkcjonariuszy publicznych organów podatkowych pełnomocnictwa udzielonego przez skarżących dla rpr. K. K, przy czym powołali się na orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 grudnia 2005 r. sygn. III SA/Wa 1601/05 oraz orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 września 2006 r. sygn. II FZ 561/06 wydane w podobnych sprawach. Jako podstawę zawieszenia postępowania w tej sprawie skarżący wskazali ponadto postępowanie sądowe prowadzone z powództwa skarżących przeciwko Skarbowi Państwa o ustalenie, czy po ... sierpnia 1998 r. umowa zawarta pomiędzy skarżącymi, a rpr. K. K. do reprezentowania skarżących w sprawie K., nadal obowiązywała pomimo cofnięcia pełnomocnictwa, zawiadomieniem skarżących z ... sierpnia 1998 r., (Sąd Rejonowy W. [...] Wydział Cywilny sygn...). Skarżący wskazali także na to, że art. 285 P.p.s.a. nie dotyczy wypadków, kiedy nie doszło do wznowienia postępowania, gdyż Sąd odrzucił skargę o wznowienie. Jako podstawę tego poglądu wskazali opinie doktryny wyrażone w Komentarzu do ustawy Prawo o popstepowaniu przed sądami administracyjnymi, B.Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek, Zakamycze 2005, oraz Kodeksie Postępowania Cywilnego – komentarz, A.Jakubecki red., Zakamycze 2005. Przy piśmie procesowym z ... stycznia 2007r, w którym Skarżący poparli argumenty skargi, przedstawili odpis wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2006r.; postanowienie Prokuratury Rejonowej w R. z dnia ... września 2006 o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie w sprawie przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy publicznych Izby Skarbowej w W. Ośrodka Zamiejscowego w R. poprzez usunięcie w bliżej nieustalonym czasie i miejscu, w okresie od ... sierpnia 1998 r. do ... grudnia 2005 r. zawiadomienia o cofnięciu pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu K. K. z dnia ... sierpnia 1998 r. wobec braku cech przestępstwa; postanowienie Sądu Rejonowego w R. z dnia ... grudnia 2006 r nie uwzględniającego zażalenia I. L. na postanowienie Prokuratury w R.; odpisy dwóch zarządzeń Naczelnego Sądu Administracyjnego o wpisaniu spraw podatników do repertorium sądowego, w których zostali oznaczeni jako spółka cywilna; pismo Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia ... stycznia 2001 zawierające stanowisko o skuteczności doręczenia tytułów wykonawczych "spółce cywilnej K." poprzez jej pełnomocnika; decyzję Prezydenta Miasta R. z ... września 2001 o umorzeniu postępowania w celu wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej wpisu nr ... dotyczącego państwa L. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Za podstawę prawną wznowienia postępowania sądowego skarżący powołali art. 273 § 2 P.p.s.a., który przewiduje, że można żądać wznowienia postępowania sądowego w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Stosownie zaś do art. 273 § 1 P.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z tego powodu, że orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym albo przerobionym albo na skazującym wyroku karnym następnie uchylonym jak też zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Natomiast zgodnie z art. 273 § 3 P.p.s.a. można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W ocenie Sądu żadna z tych okoliczności w tej sprawie nie zachodzi. Sąd zauważa też, że w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu z 14 czerwca 2000 r. sygn. III SA 45,46/99 oraz wyrokiem 10 lipca 2001 r. sygn. III SA 1072/01 skarżący składali już takie wnioski. Dotyczyły one, jak i obecnie, zarzutów obejmujących wydanie przez Sąd wyroków w wyniku przestępstwa, przyjęcie w postępowaniu sądowym, iż pełnomocnikiem skarżących był radca prawny, który nim w rzeczywistości nie był jak też że małżonkowie nie prowadzili działalności gospodarczej jako spółka cywilna, tak jak Sąd to przyjął. Wskazane okoliczności, przy zbliżonej argumentacji skarżących, zostały ocenione przez Sąd w postanowieniu z 22 lutego 2002 r. sygn. III S.A. 45-46/99, w postanowieniu z 11 marca 2003 r. sygn. III SA 2834/02, III SA 2835/02, III SA 2836/02 oraz w postanowieniach z 19 kwietnia 2004 r. sygn. III SA 1667/03 oraz sygn.akt III S.A. 1668/03 Obecnie, pomimo złożenia przez skarżących opisanych dokumentów, w tym również wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2006r., nie wykazali oni, że wyroki Naczelnego Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2000r. oraz 10 lipca 2001r. zostały wydane w wyniku popełnienia przestępstwa. Przytoczony i załączony przez skarżących wyrok z dnia 24 października 2006 r. zawiera jedynie pogląd prawny, że w świetle ustawy o podatku od towarów i usług, związek małżeński jako taki, nie stanowi jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, o której mowa w tych przepisach. W takich warunkach, skoro działalność małżonków była uwidoczniona w ewidencji działalności gospodarczej jako przedsięwzięcie małżeńskie, nie mogła stanowić na użytek podatku od towarów i usług, jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej. Natomiast postanowienie Prezydenta Miasta R., wskazujące iż wpisanymi do ewidencji gospodarczej byli małżonkowie, nie zmienia faktu, że do daty wykreślenia, które nastąpiło we wrześniu 2001r., nazwa firmy używana była łącznie z imionami i nazwiskami obojga małżonków co sugerowało stosowne wnioski prawne. Postanowienia dotyczące ukrycia przez pracowników Izby wypowiedzenia pełnomocnictwa nie stwierdziły, aby miało to miejsce w wyniku przestępstwa. Zauważyć też należy, że sprawa reprezentacji przed Sądem nie może być argumentem do wznowienia postępowania. Wezwania na rozprawy zostały sporządzone w oparciu o akta podatkowe, a powiadomiony o rozprawie nie wyjaśnił Sądowi iż nie posiada uprawnień pełnomocnika. O ile w tej dacie pełnomocnictwo było mu cofnięte, niewątpliwie nadużył zaufania skarżących. Wszelkie jednakże ewentualne roszczenia oparte na tych, wskazanych przez stronę, okolicznościach faktycznych, powinny być kierowane do radcy prawnego – nie zaś do Sądu. W ocenie Sądu skarżący reprezentowany był prawidłowo, a jak wynika z obecnie przedstawionych dokumentów nie miało to związku z przestępstwem. Jeżeli pełnomocnik skarżących wprowadził ich w błąd lub nadużył zaufania – skarżący mają prawo żądać stosownych odszkodowań, nie zaś występować o wznowienie prawidłowo toczącego się postępowania. Reasumując, przytaczanych okoliczności, nie można potraktować ani jako nowych okoliczności faktycznych ani też nowych środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniach zakończonych wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 czerwca 2000 r. oraz 10 lipca 2001 r. Zgodnie z cytowanym przepisem – art.273 § 2 P.p.s.a. późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, mogących mieć wpływ na wynik sprawy, dotyczą okoliczności, które istniały w chwili wydania wyroku, nie znanych Sądowi. Dowody powstałe po wydaniu prawomocnego orzeczenia, od którego skarżący żądają wznowienia postępowania, nie są podstawą uzasadniającą wznowienia tego postępowania. Uwaga ta dotyczy także późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tego samego stosunku prawnego, o czym stanowi przepis art.273 § 3 P.p.s.a. Tylko wówczas może to dać podstawę do wznowienia postępowania, jeśli orzeczenie to zostało wydane i uprawomocniło się przed zakończeniem postępowania we wznawianej sprawie. Ocena prawna określonej sytuacji, wyrażona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, który zapadł po – prawie – pięciu latach od daty wydania wyroku kończącego postępowanie nie może być, jak wskazano, ustawową podstawą wznowienia postępowania, o której mowa w tym przepisie skoro wyrok ten nie istniał wcześniej i nie dotyczył tej samej sprawy. Niezależnie od tego Sąd podziela pogląd – korzystający z przymiotu prawomocności - wyrażony w postanowieniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 kwietnia 2004 r. sygn. III SA 1669/03. sygn. III SA 1667/03 oraz sygn.akt III SA 1668/03. Zgodnie z tym poglądem, opartym na przepisie art.285 P.p.s.a., nie można – skutecznie – ponownie wystąpić ze skargą o wznowienie postępowania także w przypadku, gdy poprzednia skarga została odrzucona lub wywołane nią postępowanie zostało umorzone. Przywołane w treści skargi z ... listopada 2006 r. komentarze doktryny – zresztą rozbieżne – nie mają waloru powszechnie obowiązującego prawa, a zatem nie mogą być przyczyną uzasadniającą wszczęcie postępowania w celu wznowienia postępowania w tej sprawie. Należy zwrócić uwagę, że stosownie do treści art.277 P.p.s.a. skargę można wnieść w ciągu trzech miesięcy od dowiedzenia się o podstawie wznowienia, ale nie może być wniesiona po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się orzeczenia co do którego postępowanie ma być wznowione, chyba, że strona nie była należycie reprezentowana albo pozbawiona możliwości działania, co wynika z przepisu art.278 P.p.s.a. Skoro wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego były prawomocne kolejno w datach 14 czerwca 2000 r. i 10 lipca 2001 r., a strona w postępowaniu sądowym miała pełnomocnika i nie dowodziła, że była pozbawiona możliwości działania – termin wskazany cytowanym przepisem upłynął 14 czerwca 2005 r. i co do drugiego z wyroków, 10 lipca 2006 r. Z tych powodów Sąd wobec niespełnienia przez skarżących we wniesionej skardze, wymogów określonych w art.273, art. 274,art.277 i art.278 P.p.s.a. oraz na podstawie art.285 P.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.