III SA/Wa 3721/16

WyrokWSA w Warszawie2017-12-06

Skład orzekający: Artur Kot, Radosław Teresiak, Aneta Trochim-Tuchorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku zbycia wierzytelności, która wcześniej została skorygowana na podstawie procedury "ulgi na złe długi" (art. 89a ustawy o VAT) i następnie zmniejszona poprzez wystawienie faktur korygujących, obowiązek zwiększenia podstawy opodatkowania i podatku należnego na podstawie art. 89a ust. 4 ustawy o VAT dotyczy kwoty pierwotnej wierzytelności czy kwoty po korekcie wynikającej z faktur korygujących?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku zbycia wierzytelności, która została wcześniej skorygowana na podstawie procedury "ulgi na złe długi" i następnie zmniejszona poprzez wystawienie faktur korygujących, obowiązek zwiększenia podstawy opodatkowania i podatku należnego na podstawie art. 89a ust. 4 ustawy o VAT powinien dotyczyć kwoty wierzytelności po korekcie wynikającej z faktur korygujących, a nie kwoty pierwotnej wierzytelności. Sąd podkreślił, że na moment cesji wartość wierzytelności uwzględniała udzielony rabat handlowy, co odzwierciedlono w fakturach korygujących, a zatem to w takiej wysokości powinno zostać wykazane zwiększenie podstawy opodatkowania i podatku należnego.
Stan faktyczny
Spółka wystąpiła o interpretację indywidualną dotyczącą podatku VAT w zakresie braku obowiązku ujęcia faktur korygujących względem należności skorygowanych już na podstawie procedury "ulgi na złe długi" (art. 89a ustawy o VAT) oraz zwiększenia podstawy opodatkowania i podatku należnego na skutek cesji wierzytelności. Spółka zastosowała "ulgę na złe długi" do faktur za czynsz najmu, a następnie wystawiła faktury korygujące z powodu udzielonego rabatu handlowego. Po tym fakcie dokonała cesji wierzytelności wynikających z faktur korygujących. Minister Finansów uznał stanowisko spółki w zakresie braku obowiązku korekty "ulgi na złe długi" z powodu wystawienia faktur korygujących za prawidłowe, jednak zakwestionował stanowisko dotyczące zwiększenia podstawy opodatkowania i podatku należnego na skutek cesji wierzytelności, wskazując, że należy uwzględniać pierwotną wysokość wierzytelności.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną i zasądził od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant starszy referent Grażyna Wojda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2017 r. sprawy ze skargi T. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością T. Spółka Komandytowa z siedzibą w W. (poprzednio T. sp. k. z siedzibą w W.) na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 12 września 2016 r. nr IPPP1/4512-552/16-2/KC w przedmiocie podatku od towarów i usług. 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) zasądza od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz T. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością T. Spółka Komandytowa z siedzibą w W. (poprzednio T. sp. k. z siedzibą w W. ) kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżąca – T. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością T. spółka komandytowa z siedzibą w W. (poprzednio: T. sp.k.) wnioskiem z dnia 13 lipca 2016 r. zwróciła się do Ministra Finansów o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów podatku od towarów i usług w zakresie braku obowiązku ujęcia faktur korygujących względem należności skorygowanych już na podstawie procedury z art. 89a ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r. poz. 710 dalej "ustawa o VAT") oraz zwiększenia podstawy opodatkowania i podatku należnego w świetle art. 89a ust. 4 ww. ustawy na skutek cesji wierzytelności, przedstawiając następujący stan faktyczny: Skarżący jako zarejestrowany podatnik VAT czynny, składa deklaracje podatkowe dotyczące podatku VAT za okresy miesięczne. W dniu 1 czerwca 2012 r. Spółka zawarła ze spółką kapitałową (dalej "Najemca") umowę najmu zabudowanej nieruchomości położnej we [...]. Zgodnie z § 6 ust. 1 ww. umowy najmu miesięczny czynsz najmu wynosi netto 60.000 zł. Czynsz roczny wynosi 720.000 netto. Odpowiednio do § 6 ust. 2 umowy najmu "Czynsz roczny jest płatny za każdy rok z góry na konto wskazane przez wynajmującego w terminie 7 dni od daty otrzymania faktury przez Najemcę". W ramach umowy najmu Spółka wystawiła na najemcę faktury VAT z dnia 26 sierpnia 2013 r. oraz z dnia 16 lipca 2014 r. Doręczenie ww. faktur VAT nastąpiło odpowiednio w dniu 29 sierpnia 2013 r. i 24 lipca 2014 r. Spółka wykazała sprzedaż udokumentowaną odpowiednio w deklaracji VAT-7 za wrzesień 2013 r. i za lipiec 2014 r. Najemca nie dokonał zapłaty należności wynikających z ww. faktur. Skarżąca na podstawie art. 89a ustawy o VAT dokonała stosownych korekt w deklaracji VAT-7 za styczeń 2014 r. oraz za grudzień 2014 r., wskazując, że nieściągalność wierzytelności została uprawdopodobniona (upłynął ustawowy termin 150 dni). Najemca w okresie obowiązywania umowy najmu posiadał status podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT oraz był zarejestrowany jako podatnik VAT czynny. Najemca nie był w tym okresie w trakcie postępowania upadłościowego, ani też nie był w trakcie likwidacji. Spółka, odpowiednio do przepisu art. 89a ust. 5 ustawy o VAT, składając deklaracje VAT- 7 w których dokonała korekt podstawy opodatkowania oraz podatku należnego VAT, zawiadomiła o korekcie właściwego dla niej naczelnika urzędu skarbowego wraz z podaniem kwot korekty oraz danych najemcy, składając formularz VAT-ZD - "Zawiadomienie o skorygowaniu podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego". Poza ww. fakturami na podstawie umowy najmu Skarżąca wystawiła również inne faktury VAT, które również nie zostały uregulowane przez najemcę. Następnie wystąpiła na drogę sądową o ich zapłatę i uzyskała wyrok zasądzający zapłatę, kierując następnie sprawę do egzekucji komorniczej. Skarżąca wskazała, że postępowanie egzekucyjne zostało umorzone w dniu 1 grudnia 2015 r. postanowieniem wydanym przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W. wobec bezskuteczności egzekucji z uwagi na brak majątku Najemcy, z którego egzekucja mogłaby być skutecznie przeprowadzona. W dniu 10 czerwca 2015 r. Spółka rozwiązała Umowę Najmu bez zachowania terminu wypowiedzenia. Z kolei pozwem z dnia 7 lipca 2015 r. Najemca wystąpił przeciwko Spółce o obniżenie rocznego czynszu najmu, kwestionując zasadność obciążenia jej kwotą w wysokości przewidzianej w umowie najmu. Uwzględniając to, że Najemca, nie wykorzystywał przedmiotu umowy najmu w pełnym zakresie, co miało wpływ na znaczne ograniczenie zużycia nieruchomości, uzgodniono, że Spółka udzieli Najemcy rabatu handlowego do należności wynikających z ww. faktur, a Najemca cofnie powództwo o obniżenie czynszu uznając, że udzielony rabat handlowy wyczerpuje w pełni roszczenie zgłoszone w pozwie z dnia 7 lipca 2015 r. Udzielony rabat handlowy został udokumentowany dwoma fakturami korygującymi zmniejszającymi kwotę podstawy opodatkowania oraz kwotę należnego podatku VAT z dnia 16 maja 2016 r., doręczonymi Najemcy w dniu 19 maja 2016 r. W tym samym dniu Spółka uzyskała od Najemcy oświadczenie złożone do aktu notarialnego, w którym Najemca potwierdził, że uznaje i nie kwestionuje wierzytelności przysługujących Spółce w kwotach wynikających z ww. faktury korygujących. Spółka zdecydowała się na sprzedaż wierzytelności przysługujących jej do Najemcy w kwotach wynikających z faktur korygujących. W dniu 19 maja 2016 r. Spółka zawarła w formie aktu notarialnego umowę cesji mającą za przedmiot wierzytelności przysługujące Spółce do Najemcy w kwotach wynikających z faktów korygujących. Każda z wierzytelności objętych umową cesji została zbyta za cenę równą wartości zbywanej wierzytelności. Do dnia zawarcia umowy cesji, Spółka nie otrzymała od Najemcy zapłaty za wierzytelności wynikające z faktur korygujących, jak też wierzytelności te nie zostały do dnia zawarcia umowy cesji uregulowane przez Najemcę w jakikolwiek inny sposób. W tak zakreślonym stanie faktycznym Skarżąca zadała następujące pytania: 1) Czy prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym w przedstawionym stanie faktycznym skorygowanie faktur sprzedaży w stosunku do których Spółka skorzystała z tzw. "ulgi na złe długi" przez wystawienie faktur korygujących zmniejszających kwotę należności Spółki (korekta faktur VAT przez wystawienie faktury korygujących) nie powoduje obowiązku korekty tzw. "ulgi na złe długi''', o której mowa w art. 89a ust. 4 ustawy o VAT przez zwiększenie kwoty podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego VAT na podstawie art. 89a ust. 4 ww. ustawy o VAT w rozliczeniu za miesiące wystawienia faktur korygujących? 2) Czy w przypadku uznania stanowiska Spółki w zakresie pytania pierwszego za nieprawidłowe i w konsekwencji uznania, że w związku z wystawieniem faktur korygujących, Spółka zobowiązana była do zwiększenia na podstawie art. 89a ust. 4 ustawy o VAT podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego, prawidłowe jest stanowisko, że w części nie objętej korektą (wartość należności po korekcie) do momentu spełnienia przesłanek wskazanych w art. 89a ust. 4 ustawy o VAT nadal będzie mogła korzystać z tzw. "ulgi na złe długi", a tym samym Spółka powinna zwiększyć podstawę opodatkowania oraz podatek należny wyłącznie o kwoty, o jakie w związku z wystawieniem faktur korygujących zmniejszono należność Spółki? 3) Czy prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym ewentualny obowiązek zwiększenia podstawy opodatkowania oraz podatku należnego o kwoty, o jakie na podstawie faktur korygujących zmniejszono wierzytelność (korekta tzw. "ulgi na złe długi" na podstawie art. 89a ust. 4 ustawy o VAT) skutkował będzie prawem do obniżenia podatku należnego o kwoty wynikające z faktur korygujących na zasadach ogólnych, a w konsekwencji, z uwagi na to, że Spółka otrzymała potwierdzenie odbioru przez Najemcę faktur korygujących w miesiącu ich wystawienia, wartość zwiększenia kwoty podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego dokonanego na podstawie art. 89a ust. 4 ustawy o VAT zostanie "skompensowana" z wartością zmniejszenia kwoty podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego na podstawie art. 29a ust. 13 ustawy o VAT? 4) Czy prawidłowe jest stanowisko zgodnie z którym w przedstawionym stanie faktycznym, cesja wierzytelności wynikających z faktury korygującej stanowi okoliczność, która na podstawie art. 89a ust. 4 ustawy o VAT zobowiązuje Spółkę do zwiększenia w rozliczeniu za okres (miesiąc), w którym dokonano cesji podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego o kwoty wierzytelności Spółki po korekcie, tj. kwoty należności do zapłaty wynikających z faktur korygujących? Zdaniem Spółki, w przedstawionym stanie faktycznym, wystawienie faktur korygujących nie powodowało obowiązku zwiększenia kwoty podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego VAT na podstawie art. 89a ust. 4 ustawy o VAT w rozliczeniu za miesiące wystawienia ww. faktur korygujących. W zakresie pytania drugiego, które stanowiło alternatywne stanowisko dla rozstrzygnięcia w zakresie pytania pierwszego, Skarżąca wskazała, że w przypadku uznania wystawienia faktur korygujących Spółka zobowiązana była na podstawie art. 89a ust. 4 ustawy o VAT do zwiększenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego VAT, to wówczas podstawa opodatkowania oraz podatek należny VAT powinny zostać zwiększone wyłącznie o kwoty, o jakie w związku z wystawieniem ww. faktury korygujących zmniejszono należność Spółki. W pozostałej części (wartość należności po korekcie) Spółka nadal może korzystać z ulgi na złe długi. Podobnie, w zakresie pytania trzeciego, Skarżąca stwierdziła, że ewentualny obowiązek zwiększenia podstawy opodatkowania oraz podatku należnego o kwoty, o jakie na podstawie faktur korygujących zmniejszono wierzytelność (korekta tzw. "ulgi na złe długi" na podstawie art. 89a ust. 4 ustawy o VAT) skutkował będzie prawem Spółki do obniżenia podstawy opodatkowania oraz podatku należnego o kwoty wynikające z faktur korygujących na zasadach ogólnych. Natomiast w odniesieniu do stanowiska w zakresie pytania czwartego, Skarżąca wskazała, że cesja wierzytelności wynikających z faktur korygujących, stanowi okoliczność, która na podstawie art. 89a ust. 4 ustawy o VAT zobowiązuje Spółkę do zwiększenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego w rozliczeniu za okres (miesiąc), w którym dokonano cesji, przy czym Spółka zobowiązana jest zwiększyć podstawę opodatkowania oraz podatek należny o kwoty stanowiące równowartość wierzytelności objętych cesją, tj. kwoty wynikające z faktur korygujących (wartość należności do zapłaty przez Najemcę po korekcie). Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z dnia 12 września 2016 r. stanowisko Skarżącej w zakresie braku obowiązku ujęcia faktur korygujących względem należności skorygowanych już na podstawie procedury z art. 89a ust. 1 ustawy o VAT uznał za prawidłowe. Zakwestionował natomiast stanowisko dotyczące zwiększenia podstawy opodatkowania i podatku należnego w świetle art. 89a ust. 4 ww. ustawy na skutek cesji wierzytelności. W uzasadnieniu powołanej interpretacji Minister Finansów powołując się na treść przepisów art. 29a ust. 1, ust. 7, ust. 10 i ust. 13, art. 89a ust. 1 - 3, art. 106b ust. 1 pkt 1 i art. 106j ust. 1 ustawy o VAT wskazał, ze wątpliwości Wnioskodawcy sformułowane w pytaniu pierwszym dotyczyły ewentualnego obowiązku korekty, o której mowa w art. 89a ust. 4 ww. ustawy, w związku z wystawionymi fakturami korygującymi do faktur sprzedaży, skorygowanych wcześniej na podstawie tzw. ulgi za złe długi. Zdaniem organu, wystawienie faktur korygujących dla Najemcy na skutek udzielonego rabatu handlowego nie jest uregulowaniem należności, o którym mowa w art. 89a ust. 4 ustawy o VAT, w związku z czym Skarżąca nie ma obowiązku zwiększenia podstawy opodatkowania oraz podatku należnego. Jednocześnie wskazał na brak zastosowania art. 29a ust. 10 ww. ustawy, bowiem podatnik nie ma prawa obniżać podstawy opodatkowania i podatku, których obniżenia już dokonał, stosując prawo do korekty wierzytelności nieściągalnych z art. 89a ustawy o VAT. Korekta faktury nie została wskazana jako okoliczność zobowiązująca podatników do odpowiedniego zwiększenia podstawy opodatkowania oraz podatku należnego VAT. Zdaniem Ministra, wystawienie zatem faktur korygujących nie mieści się w ustawowym katalogu przesłanek zobowiązującym Wnioskodawcę - wierzyciela - do korygowania odliczeń dokonanych w ramach tzw. "ulgi na złe długi". Zatem nie wpływa na prawo do obniżenia podstawy opodatkowania i podatku należnego VAT zrealizowanego na podstawie art. 89a ust. 1 ustawy o VAT. W konsekwencji, organ uznał, że odpowiedź na pytanie drugie i trzecie, uwarunkowane od prawidłowości pytania pierwszego, było niezasadne. Odnośnie pytania czwartego, organ zakwestionował stanowisko Skarżącej zgodnie z którym cesja wierzytelności stanowi okoliczność, która zobowiązuje ją do zwiększenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego o kwoty wierzytelności po korekcie, tj. kwot wynikających z faktur korygujących. Minister wskazał, że wierzytelność została zbyta w całości, jednak jest ona mniejsza od wierzytelności pierwotnej, tj. tej wobec której Wnioskodawca zastosował procedurę ulgi za złe długi. W związku ze sprzedażą wierzytelności dotychczasowy wierzyciel (Wnioskodawca) otrzymuje wynagrodzenie za sprzedaż wierzytelności. Istniejący dług czyli wierzytelność pierwotna zostaje zbyta, w następstwie czego podatnik - Najemca, powinien zaspokoić nabywcę wierzytelności (tzw. cesjonariusza) zamiast podatnika - Wnioskodawcę (tzw. cedenta). W ocenie organu dotychczasowy wierzyciel nie posiada już wierzytelności, o której mowa w art. 89a ust. 1 ustawy o VAT, zatem przestała istnieć przesłanka do stosowania procedury "ulgi za złe długi", Organ argumentował, że wierzytelność wynikała z faktur a nie z faktur korygujących. Podsumowując, organ co do zasady za słusznie uznał stanowisko Wnioskodawcy zgodnie z którym umowa cesji jest utożsamiana ze "zbyciem wierzytelności", którym posługuje się art. 89a ust. 4 ustawy o VAT i co wiązać się będzie z obowiązkiem podwyższenia podstawy opodatkowania oraz podatku należnego. Jednakże na potrzeby "ulgi na złe długi" należy uwzględniać pierwotną wysokość wierzytelności, wynikającą z pierwotnych faktur. Skarżąca, po wezwaniu Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą interpretację indywidualną, zarzucając: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 89a ust. 4 w zw. z ust. 1 oraz art. 29a ust. 10 i ust. 13 ustawy o VAT przez dopuszczenie się błędu w ich wykładni polegającego na przyjęciu, że w związku ze zbyciem w drodze cesji opisanych we wniosku o wydanie interpretacji wierzytelności. Skarżący ma obowiązek zwiększenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego VAT o kwoty wynikające z faktur pierwotnych, podczas, gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów powinna prowadzić do uznania, że zbycie to stanowi okoliczność, która zobowiązywała Skarżącego do zwiększenia, w rozliczeniu za okres (miesiąc), w którym dokonano cesji, podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego VAT jedynie o kwoty istniejącej w chwili cesji wierzytelności (wartość wierzytelności objętą cesją) tj. wartość po korekcie; 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 14b § 2 i § 3 oraz art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie przez Organ odmiennego stanu faktycznego, od stanu faktycznego przedstawionego przez Skarżącego we wniosku o wydanie interpretacji; - art. 14c § 1 § 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 89a ust. 1 i ust. 4 oraz art. 29a ust. 10 i ust. 13 ustawy o VAT, przez sformułowanie całościowego stanowiska Organu w sposób wewnętrznie sprzeczny, co skutkuje brakiem możliwości zastosowania się przez Skarżącego do otrzymanej interpretacji; - art. 120 oraz art. 121 § 1 w zw. z art. 14c § 1 i § 2 oraz art. 14h Ordynacji podatkowej, przez wydanie interpretacji z naruszeniem zasady praworządności oraz prowadzenia postępowania w sposób nie budzący zaufanie do organów podatkowych, w wyniku czego organ zajął stanowisko dotyczące obowiązków Skarżącego w związku z dokonaniem cesji wierzytelności, które nie ma oparcia w treści obowiązujących przepisów prawa, i które w wyniku zastosowania się do niego przez Skarżącego prowadziłoby do uzyskania przez Skarb Państwa nieuprawnionej korzyści majątkowej tj. nie znajdującej uzasadnienia w treści przepisów prawa podatkowego. Wskazując na powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej w części, alternatywnie w całości, oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu Skarżąca argumentowała, że zarówno kwota podstawy opodatkowania i odpowiednio kwota podatku należnego, w przypadku wystawienia stosownych faktur korygujących spełnienia przesłanki z art. 29a ust. 13 ustawy o VAT w postaci uzyskania przez podatnika potwierdzenia doręczenia faktury korygującej nabywcy, ulega obniżeniu w zakresie wynikającym z wystawionych faktur korygujących. W związku z wystawionymi i doręczonymi nabywcy fakturami korygującymi odpowiedniemu obniżeniu ulega również wierzytelność pieniężna przysługująca wierzycielowi (sprzedawcy) wobec dłużnika (usługobiorcy, nabywcy towaru). Zdaniem Skarżącej, ewentualna cesja (zbycie) skorygowanej wierzytelności może nastąpić jedynie w takim zakresie w jakim ona nadal istnieje, czyli w stosunku wynikającym z jej aktualnej wysokości. Minister Rozwoju i Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest wysokość wierzytelności jaka powinna być uwzględniona na potrzeby tzw. ulgi na złe długi w związku ze zwiększeniem podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego, o których mowa w art. 89a ust. 4 ustawy o VAT. Zdaniem Organu wysokość ta powinna odpowiadać kwocie wynikającej z Faktury VAT 1 i Faktury VAT 2 a zdaniem Skarżącego kwocie wynikającej z Faktur Korygujących odpowiednio 1 i 2. Zdaniem Sądu w sprawie rację należy przygnać Skarżącemu. Wskazać należy, że Sąd podziela pogląd wyrażony przez Skarżącego oraz Organ, że wystawienie faktur korygujących dla Najemcy na skutek udzielonego rabatu handlowego nie jest uregulowaniem należności, o którym mowa w art. 89a ust. 4 ustawy o VAT, w związku z tym Wnioskodawca nie ma obowiązku zwiększenia podstawy opodatkowania oraz podatku należnego. Nie będzie także miał w tym przypadku zastosowania art. 29a ust. 10 ustawy o VAT, ponieważ podatnik nie ma prawa obniżać podstawy opodatkowania i podatku, których obniżenia już dokonał, stosując prawo do korekty wierzytelności nieściągalnych z art. 89a ustawy o VAT. Słuszne również wskazuje Skarżący oraz Organ, że korekta faktury nie została wskazana jako okoliczność zobowiązująca podatników do odpowiedniego zwiększenia podstawy opodatkowania oraz podatku należnego VAT. Należy również zauważyć, że udzielony rabat handlowy zmniejszył wysokość pierwotnej należności jaką Najemca miał zapłacić Skarżącemu co znalazło wyraz w dokonanej korekcie faktur. Wierzytelność w zmniejszonej wysokości została uznana przez Najemcę co zostało potwierdzone w formie aktu notarialnego. W sprawie nie budzi wątpliwości również skuteczność dokonanej korekty. Sąd podziela także pogląd Skarżącego i Organu, że dokonana następnie cesja wierzytelności w zmniejszonej o udzielony rabat handlowy wartości jest zbyciem wierzytelności w rozumieniu art. 89a ust. 4 ustawy o VAT i w konsekwencji będzie się ona wiązała z obowiązkiem podwyższenia podstawy opodatkowania oraz VAT należnego. Zatem, w ocenie Sądu, na moment dokonania cesji, wartość wierzytelności uwzględniała udzielony rabat handlowy, co odzwierciedlono w Fakturach Korygujących odpowiednio 1 i 2, a więc również zmianie uległa wysokość podstawy opodatkowania oraz kwota podatku należnego VAT wynikające z powyższych faktur. W związku z tym, to właśnie w takiej wysokości zwiększenie podstawy opodatkowania i podatku należnego powinno zostać wykazane przez Skarżącego w deklaracji VAT- 7 obejmującej okres dokonania cesji, zgodnie z art. 89a ust. 4 ustawy o VAT. Stanowisko Organu, że wartość wierzytelności wynikała z Faktur VAT odpowiednio 1 i 2, czyli przed dokonaniem rabatu handlowego a zatem Skarżący powinien dokonać zwiększenia podstawy opodatkowania i podatku należnego zgodnie z art. 89a ust. 4 ustawy o VAT o kwotę wynikającą z ww. faktur nie znajduje uzasadnienia. Organ w argumentacji swojego stanowiska (jak zakłada Sąd) odwołuje się do poglądu wyrażonego w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok z dnia 20 września 2016 r III SA/Wa 2326/15), że w przypadku gdy podatnik (wierzyciel) skorzystał z procedury ulgi za złe długi, zgodnie z art. 89a ustawy o VAT., a następnie dokonał zbycia wierzytelności objętej tą procedurą, to na podstawie art. 89a ust. 4 ustawy o VAT. zobowiązany jest do zwiększenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego w rozliczeniu za okres, w którym należność została uregulowana lub zbyta. W tej sytuacji powstaje obowiązek złożenia stosownej korekty po zbyciu wierzytelności polegającej na zwiększeniu kwoty podatku należnego w wysokości dokonanej wcześniej korekty VAT i nie ma znaczenia po jakiej cenie ta wierzytelność została zbyta. Powyższy pogląd sądów administracyjnych dotyczy jednak odmiennej sytuacji faktycznej i prawnej niż w przedmiotowej sprawie. Został on wyrażony na kanwie spraw w których podatnik w odniesieniu do wierzytelności objętej tzw. ulgą na złe długi zawrze umowę cesji, na podstawie której przeniesie na rzecz cesjonariusza prawa z wierzytelności w zamian za zapłatę wartości części cedowanej wierzytelności (wartości niższej niż wartość nominalna wierzytelności), jednocześnie zostając zaspokojonym z tytułu wierzytelności. W rozpatrywanej sprawie natomiast wartość wierzytelności uległa zmianie przed dokonaniem cesji i wierzytelności objęte umową cesji zostały zbyte za cenę równą wartości tych wierzytelności, a nie w cenie niższej. Sąd dostrzega również w rozpatrywanej sprawie dysproporcję polegającą na tym, że korekta podstawy opodatkowania oraz podatku należnego dokonana na podstawie art. 89a ust. 1 ustawy o VAT odnosi się do wyższej kwoty wierzytelności niż zwiększenie podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego, o której mowa w art. 89a ust. 4 ustawy o VAT, jednakże jest to konsekwencja zmiany wartości wierzytelności pomiędzy wierzycielami a dłużnikiem w skutek udzielonego rabatu handlowego. Powyższa okoliczność może być jednak badana wyłącznie w ramach postępowania podatkowego. Rozpatrując ponownie sprawę Organ uwzględni wyrażony w wyroku pogląd prawny. Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 146 w zw. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. uwzględnił skargę. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i § 4 P.p.s.a. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 31, poz. 153).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło