III SA/Wa 3814/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-02-09
Skład orzekający: Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli odmawia udokumentowania swojej sytuacji finansowej?Ratio decidendi
Spółka ubiegająca się o zwolnienie z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym musi wykazać, że nie posiada wystarczających środków na ich pokrycie, a także że podjęła wszelkie niezbędne kroki w celu zdobycia funduszy. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy. Odmowa udokumentowania sytuacji finansowej, nawet w przypadku niewielkiego wpisu sądowego, uniemożliwia uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca spółka PPHU P. Sp. z o.o. wniosła o zwolnienie z kosztów sądowych w wysokości 100 zł z powodu trudnej sytuacji finansowej. Spółka odmówiła przedstawienia dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową, powołując się na blokadę kont bankowych i zajęcie mienia przez organy egzekucyjne. Sąd wezwał spółkę do złożenia wniosku na urzędowym formularzu oraz do przedstawienia szeregu dokumentów finansowych i majątkowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi PPHU P. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy -
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł, skarżąca – PHU P. Sp. z o.o. wniosła o zwolnienie z tego kosztu,
z uwagi na złą sytuacje finansową.
W dniu 18 stycznia 2017 r. wezwano skarżącą do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPPr. Wezwano również do: wyjaśnienia, czy spółka prowadzi w dalszym ciągu działalność gospodarczą, nadesłanie zeznań podatkowych spółki za 2015 r. oraz sprawozdania finansowego za ten okres, udokumentowania aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej spółki, poprzez nadesłanie ostatniego sprawozdania finansowego (lub innych dokumentów dot. 2016 r.), nadesłania wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych spółki za ostatnie trzy miesiące, nawet jeśli brak na nich środków, wskazania, do jakiej kwoty spółka jest w stanie partycypować w kosztach wszczętego postępowania, z uwzględnieniem ewentualnych dopłat.
W odpowiedzi spółka złożyła formularz PPPr, w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała, że w wyniku działań Urzędu Skarbowego w Z. oraz Urzędu Kontroli Skarbowej w K. zblokowano wszystkie konta bankowe uniemożliwiając pozyskanie i dysponowanie środkami finansowymi. Ich brak uniemożliwia wniesienie wpisu. Wszystkie ruchomości zostały zajęte przez komorników i poborców skarbowych. Spółka oświadczyła, że wysokość jej kapitału zakładowego wynosi [...] zł. Wartość środków trwałych to [...] zł. Strata za ostatni rok bilansowy wyniosła 28.126,73 zł.
Jednocześnie, w piśmie przewodnim prezes zarządu spółki oświadczył, że żadne żądane dokumenty nie będą stanowiły informacji o możliwości zapłaty żądanej kwoty.
W jego ocenie, jest to "fikcja", która ma uzasadnić odmowę zwolnienia, aby ochronić naruszający prawo organ administracyjny. Wskazał on również, że "nie będziemy brali udziału w tworzeniu tej fikcji i dlatego nie wysyłam żądanych dokumentów (...)".
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Podstawą prawną rozpoznania złożonego przez skarżącą wniosku są przepisy art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej "P.p.s.a."). Zgodnie z ich brzmieniem, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Jak wskazuje się w piśmiennictwie, osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504). Ciężar dowodu wystąpienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o jego przyznanie (postanowienie NSA z 13 września 2011 r., II FZ 439/11).
Z oświadczeń Spółki wynika, że nie prowadzi ona działalności. Ma zablokowane rachunki bankowe oraz zajęte ruchomości. Wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi [...] zł. Wartość środków trwałych to [...] zł. Strata za ostatni rok bilansowy wyniosła 28.126,73 zł.
Zauważyć należy, że są to jedyne informacje, które podała spółka. Poza tym, dane te nie zostały poparte żadnymi dokumentami.
Z kolei prezes zarządu spółki w piśmie z 1 lutego 2017 r. wyraźnie wskazał, że nie nadeśle żadnych dokumentów dotyczących sytuacji finansowej spółki.
Odnosząc się do powyższego zauważyć należy, że to ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien w sposób niepozostawiający wątpliwości wykazać, że spełnił przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy.
Skarżąca natomiast odmówiła udokumentowania, w jakikolwiek sposób, swojej sytuacji majątkowej i finansowej. Uczyniła to przy tym z niezrozumiałych powodów, przyznając jednak zarazem, że w rzeczywistości dokumenty źródłowe, które miałaby nadesłać, nie przemawiałyby na rzecz zwolnienia jej od wpisu od skargi. Wpis ten
jest zresztą nieznaczny, najmniejszy spośród znanych procedurze sądowoadministracyjnej. Należy zatem poczynić bardzo precyzyjne, wieloaspektowe ustalenia dotyczące sytuacji majątkowej spółki, aby stwierdzić, że istotnie jest ona aż tak zła, iż wyklucza poniesienie tak niewielkiego ciężaru finansowego. Jest to niemożliwe bez podstawowych dokumentów w tym zakresie, od których udostępnienia spółka się uchyliła.
Powyższe wyklucza zatem uwzględnienie wniosku.
Dlatego też, na podstawie przepisów art. art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło