III SA/Wa 383/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Krystyna Chustecka, Asesor WSA Ewa Radziszewska - Krupa, Asesor WSA Alojzy Skrodzki (spr.), Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi H. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta [...] W. z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...], 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz strony skarżącej kwotę 400 zł (czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) – zwanej dalej "ord. pod."- oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst. jedn. Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz. 84 z późn. zm.) –zwanej dalek "upol"- Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję . Prezydenta [...] W. z dnia [...] listopada 2003 r. ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości dla Szkoły [...] na 2003 rok w kwocie [...] zł. W zaskarżonej decyzji SKO wskazało, że zgodnie z obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r. przepisem art. 2 ust. 1 znowelizowanej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają nieruchomości lub obiekty budowlane: grunty; budynki lub ich części; budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z kolei art. 3 ust. 1 ustawy czynił podatnikami podatku od nieruchomości osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości". SKO stwierdziło zatem, że skoro S. S. i H. Z. są najemcami lokalu użytkowego położonego w W. przy ul.[...], ciąży na nich obowiązek podatkowy podatku od nieruchomości. SKO wyjaśniło również, iż z art. 7 ust. 2 pkt 2 upol wynika, że przepis ten zwalnia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości szkoły, placówki, zakłady kształcenia i placówki doskonalenia nauczycieli publiczne i niepubliczne, oraz organy prowadzące te szkoły, placówki i zakłady, z tytułu zarządu, użytkowania lub użytkowania wieczystego nieruchomości szkolnych; zwolnienie nie dotyczy przedmiotów opodatkowania zajętych na działalność gospodarczą inną niż działalność oświatowa. W związku z powyższym SKO stwierdziło, że zwolnienie to dotyczy podatku od nieruchomości z tytułu zarządu, użytkowania lub użytkowania wieczystego nieruchomości szkolnych. W niniejszej sprawie natomiast Szkoła [...] s.c. przedmiotowy lokal używa na podstawie umowy najmu, a jak wykazano powyżej na najemcach lokali użytkowych ciąży obowiązek podatkowy podatku od nieruchomości. Z decyzją tą nie zgodzili się skarżący i wnieśli skargę, w której podtrzymali swoje stanowisko dotyczące zwolnienia szkoły z podatku od nieruchomości z racji użytkowania lokalu na podstawie umowy najmu tak jak są zwolnione szkoły wyższe, gdzie dodatkowo nie ma obowiązku kształcenia młodzieży powyżej 18 lat. Skarżący twierdzą, że ustawodawca wprowadzając zmianę do ustawy naruszył art.70 pkt 4 Konstytucji RP. Skarżący powołuje się na nierówne traktowanie szkół publicznych oraz niepublicznych a także obciążenia finansowe, z którymi muszą się borykać szkoły niepubliczne. Również skarżący podnosi kwestię dostępu do nauki a także skutków braku wykształcenia. Na końcu skarżący podnosi, że w przypadku zachowania podatku od nieruchomości stawka za m. kw. powierzchni przeznaczonej na kształcenie nie powinna być największą z możliwych, a jeśli zostanie zachowana to powinna dotyczyć odpowiednio wszystkich szkół. W odpowiedzi na skargę SKO powtórzyło argumenty w kwestii opodatkowania przedmiotowej nieruchomości i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje, Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i faktycznego istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 134 § 1 cyt. ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przechodząc do rozważań nad zasadnością skargi Sąd zauważa, iż była ona zasadna aczkolwiek z innych przyczyn niż podane w skardze. Sąd stwierdził, że doszło w niniejszej sprawie do naruszenia przepisów postępowania, a zwłaszcza art. 122 Ord. pod. Wyrażona w tym przepisie zasada prawdy obiektywnej oznacza dla organu podatkowego obowiązek ustalenia stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym. Zasadę tę realizuje szereg przepisów o postępowaniu dowodowym, spośród których zasadnicze znaczenie ma art. 187 § 1 nakładający powinność zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Organ podatkowy zobowiązany jest, więc zebrać materiał dowodowy dotyczący wszystkich okoliczności istotnych z punktu widzenia obowiązującego stanu prawnego. Nie może zatem prowadzić postępowania w sposób jednostronny dla udowodnienia z góry założonej tezy. Celowe, dla dalszych rozważań, wydaje się przytoczenie poglądu wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 kwietnia 2000 r. sygn. akt I SA/Lu 28/99. W orzeczeniu tym zawarto tezę, że organ podatkowy dla realizacji zasady prawdy obiektywnej, powinien podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, oraz zobowiązany jest zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Powyższe obowiązki nałożone zostały nie tylko na organ rozstrzygający w pierwszej instancji, ale również na podatkowy organ odwoławczy. Podstawowym zagadnieniem, istotnym dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy była kwestia ustalenia podmiotu, który stosownie do art. 3 ust. 1 upol, jest podatnikiem podatku od nieruchomości w stosunku do przedmiotowego lokalu użytkowego. Zgodnie z treścią tego przepisu podatnikami są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, lub jest bez tytułu prawnego. Organy obu instancji, przyjęły, że najemcą lokalu są S. S. i H. Z. jako osoby fizyczne, co wynika z umowy najmu zawartej w dniu[...] października 1998 r., a to przesądza, że są oni podatnikiem podatku od nieruchomości. Tymczasem analiza treści tej umowy, nie pozwala zdaniem Sądu na takie kategoryczne stwierdzenie bez wszechstronnego rozważenia wszelkich okoliczności sprawy. Uszło uwadze organów podatkowych, iż najemcą jest szkoła działająca na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty i mająca uprawnienia szkoły publicznej. W umowie tej najemca został określony jako: "H. Z., S. S. Szkoła [...] s.c działająca na podstawie zaświadczenia nr [...] o wpisie do ewidencji szkół i placówek niepublicznych. Pod umową w imieniu najemcy, podpis złożyli skarżący. Mając powyższe na uwadze organy podatkowe obu instancji nie wyjaśniły czy skarżący działali jako organ Szkoły czy też jako osoby fizyczne. Okoliczności tej organy obu instancji nie poddały rozważaniom. Poza ich rozważaniami pozostał także fakt, że najemcę lokalu wyłoniono w drodze przetargu, a warunkiem przystąpienia do niego było prowadzenie w tym lokalu szkoły lub innej placówki oświatowej. Szczegółowe natomiast rozważenie wszystkich tych okoliczności, a w razie potrzeby przeprowadzenie dalszych dowodów, pozwoliłoby na ustalenie czy najemcą jest H. Z. i S. S. jako osoby fizyczne lub organ prowadzący szkołę w rozumieniu przepisów ustawy o systemie oświaty (art. 3 pkt 5, art. 5 ust. 2, art. 82 ust. 1), czy Szkoła [...]. Ustalenie, który z tych podmiotów jest posiadaczem przedmiotowego lokalu, a tym samym podatnikiem podatku od nieruchomości skutkuje także dalszymi konsekwencjami na gruncie art. 6 ust. 6, 7 i 9 upol. Niezależnie od powyższych rozważań podnieść należy również, że wymiar podatku ustalony został przez organ pierwszej instancji według stawki przewidzianej dla budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez podania motywów takiego rozstrzygnięcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało to rozstrzygnięcie za prawidłowe nie uzasadniając takiego poglądu. Tym samym organ ten pominął, iż w świetle art. 83a ust. 1 ustawy o systemie oświaty prowadzenie szkoły lub placówki oświatowej nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej. Reasumując powyższe rozważania należało uznać, że wskazane naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] W. z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] r. W związku z uchyleniem decyzji Sąd na podstawie art. 152 tej ustawy orzekł, że w całości nie podlegają one wykonaniu a na podstawie art. 200 zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.