III SA/Wa 3911/16

WyrokWSA w Warszawie2017-10-23

Skład orzekający: Agnieszka Krawczyk, Sylwester Golec, Ewa Radziszewska-Krupa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy czynność pobrania gotówki z automatów do gier przez poborcę skarbowego, na wezwanie do zapłaty należności, stanowi niedopuszczalną czynność egzekucyjną, która powinna być poprzedzona przeszukaniem i sporządzeniem protokołu według określonego wzoru?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pobranie gotówki z automatów do gier na wezwanie poborcy skarbowego, przy dobrowolnym otwarciu automatów przez przedstawiciela Spółki i wystawieniu pokwitowania, jest zgodne z prawem. Przepis art. 68 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi lex specialis wobec art. 67 tej ustawy, co oznacza, że w przypadku zapłaty należności na wezwanie poborcy, nie jest wymagane sporządzenie protokołu według określonego wzoru, a jedynie pokwitowanie. Dodatkowe sporządzenie protokołu, dokumentującego uwagi Spółki, nie czyni czynności wadliwą.
Stan faktyczny
Spółka zaskarżyła postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które oddaliło skargę Spółki na czynność egzekucyjną polegającą na pobraniu przez poborcę skarbowego 570 zł gotówki z automatów do gier. Spółka zarzucała niedopuszczalność egzekucji, stosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak sporządzenia protokołu z czynności egzekucyjnej i zastosowanie przymusu. Organy administracyjne i sąd uznały, że czynność była prawidłowa, a zarzuty Spółki bezzasadne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędziowie sędzia WSA Sylwester Golec, sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 października 2017 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę I. Stan sprawy przedstawia się następujące: 1. Dyrektor Izby Celnej w K. (zwany dalej: "DIC"), będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym w celu wyegzekwowania nieuregulowanej przez A. Sp. z o.o. (zwana dalej: "Spółką") kary pieniężnej za lipiec 2013r. (12.000 zł), objętej tytułem wykonawczym o nr [...] – pobrał w toku postępowania egzekucyjnego od Spółki w lokalu [...] w G., przy ul. [...] - 570 zł w gotówce. 2. Spółka, na mocy art. 54 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016r., poz. 599 ze zm., zwana dalej: "u.p.e.a."), zaskarżyła ww. czynność egzekucyjną, wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego, uznając, że: a) egzekucja jest niedopuszczalna – zmierza do przymusowego wykonania art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 14 ust. 1 ustawy z 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2016r., poz. 471 ze zm., zwana dalej: "u.g.h."), które w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości są - w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 22 czerwca 1998r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998r. Nr 204, s. 37, ze zm., dalej zwana: "dyrektywą 98/34/WE") - przepisami prawa krajowego o charakterze technicznym, co wobec braku dopełnienia obowiązku notyfikacyjnego Komisji Europejskiej powoduje, iż nie można ich stosować – na ich podstawie nakładać sankcji administracyjnych i karnych, za ich nieprzestrzeganie; b) zastosowano zbyt uciążliwy środek egzekucyjny, bo uniemożliwił on dalsze prowadzenie działalności Spółce - opróżniono automaty do gier z pieniędzy, a wówczas przestają one działać, a ponadto nie był to jedyny środek egzekucyjny, który można było zastosować. Spółka, rozwijając argumenty wskazała, że skoro zajęto pieniądze, które pochodzą z urządzeń, które, zdaniem organów, działają nielegalnie, to środki pieniężne pochodzą z nielegalnej działalności gospodarczej – hazardu. 3. Dyrektor Izby Skarbowej w K. (zwany dalej: "DIS") postanowieniem z [...] stycznia 2015r. oddalił ww. skargę na czynność egzekucyjną, powołując się na art. 54 § 1 i art. 1a pkt 2, 12 lit. a) tiret 1 u.p.e.a. W uzasadnieniu wskazał, że ww. czynności dokonano zgodnie z przepisami prawa, a w trybie skargi na czynności egzekucyjne nie można odnosić się do: podstawy prawnej wystawionych tytułów wykonawczych (obowiązywania przepisów), jak również do charakteru prowadzonej przez Spółkę działalności (w tym legalności); uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można bowiem podnosić jedynie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości zakwestionowanej czynności egzekucyjnej przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę ich dokonania. DIS mimo to wskazał, że egzekucja z pieniędzy jest najmniej uciążliwym środkiem egzekucyjnym. Czynność ta została przeprowadzona zgodnie z art. 68 § 1-3 u.p.e.a., bowiem, jak wynika z akt, pełnomocnik Spółki 21 grudnia 2015r., na wezwanie poborcy, otworzył w ww. lokalu urządzenia do gier, w których znajdowała się gotówka – 570 zł. Poborca skarbowy pobrał tę kwotę i wystawił pokwitowanie nr [...]. Jakkolwiek sporządzono protokół z czynności egzekucyjnej, ale nie skutkuje to wadliwością egzekucji z pieniędzy, gdyż podane przez pełnomocnika Spółki informacje o wadliwości postępowania wierzycielskiego oraz załączona umowa dzierżawy urządzeń, nie mogły być utrwalone na kwitariuszu. W sprawie zastosowano też środek egzekucyjny przewidziany w art. la pkt 12 a) tiret 1 u.p.e.a. - egzekucję z pieniędzy. 4. Spółka w zażalenie na ww. postanowienie zarzuciła naruszenie: - art. 97 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 55 k.c. - przez skierowanie egzekucji do dzierżawionych automatów, które nie były własnością Spółki, więc poborca nie był uprawniony do zajęcia pieniędzy, znajdujących się w tych automatach; - art. 45 § 1 u.p.e.a. przez niewzięcie pod uwagę słusznego stanowiska Spółki i przedstawionych przez nią dowodów, faktów i okoliczności, wpływających na zasadność prowadzenia egzekucji; - art. 45 Konstytucji RP w zw. z art. 89 § 1 pkt 2 u.g.h. przez egzekucję z wartości pieniężnej, która stanowiąc dochód z czynności uznanej za nielegalną, w przypadku istnienia podstawy prawnej, powinna ulec przepadkowi; - zasady niemożności czerpania przez państwo korzyści z czynu uznanego przez organy państwowe za niedozwolony, bezprawny lub nielegalny; - art. 68 § 1 i 3 w zw. z art. 47 § 2 w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a. przez zastosowanie przymusu w celu dokonania egzekucji, przy braku podstaw faktycznych i formalnoprawnych oraz brak przesłanki bezpośredniości przy płaceniu określonej sumy, gdyż poborca wezwał do otworzenia urządzenia do gry. Miało więc miejsce przeszukanie pomieszczenia i automatu do gry. Z tego względu działania powinny być poprzedzone stosownym zarządzeniem na podstawie art. 47 u.p.e.a. 5. Minister Rozwoju i Finansów (zwany dalej: "Ministrem") postanowieniem z [...] października 2016r. utrzymał w mocy ww. postanowienie DIS, podtrzymując jego podstawę faktyczną i prawną. Minister w uzasadnieniu wyjaśnił, że wbrew zarzutom skargi, że ww. czynności nie można przypisać braku bezpośredniości i znamion działania przymusowego – odebrania pieniędzy w skutek przeszukania. Spółka błędnie utożsamia wezwanie poborcy skarbowego do zapłaty należności i otwarcia automatu z dokonaniem faktycznego przeszukania pomieszczenia i automatu do gry. Otwarcia automatu dokonał pełnomocnik Spółki, więc wdrożenie trybu z art. 47 u.p.e.a. nie było konieczne. Dodatkowo skoro przekazanie pieniędzy następuje w ramach czynności egzekucyjnej, ma przymusowy, a nie dobrowolny charakter i wynika z charakteru stosowane środka egzekucyjnego. Poborca skarbowy w pierwszej kolejności (po uprzednim doręczeniu tytułu wykonawczego, bądź z chwilą jego doręczenia – w sprawie tytuł wykonawczy doręczono 23 czerwca 2014r.), wzywa do uiszczenia należności pieniężnej będącej przedmiotem egzekucji i następnie kwituje odbiór pieniędzy przekazanych przez zobowiązanego, który uczestniczy w tej czynności. Zapłata części czy całości należności dochodzonej w postępowaniu egzekucyjnym nie jest dobrowolną wpłatą, ale jest rozliczana w trybie art. 115 u.p.e.a., jako kwota uzyskana z egzekucji. Minister podzielił też stanowisko DIS, że sporządzenie protokołu z ww. czynności egzekucyjnej nie nosiło znamion odebrania pieniędzy w wyniku przeszukania, lecz służyło udokumentowaniu okoliczności podniesionych przez Spółkę: - wadliwości postępowania wierzycielskiego, przedłożenia umowy dzierżawy automatu, - otwarcia, zdaniem Spółki – automatów do gry pod przymusem. Sporządzenie protokołu nie oznaczało wadliwością czynności prowadzonej w art. 68 § 1 u.p.e.a. Minister nie zgodził się z zarzutem Spółki, że środki płatnicze stanowiły część składową dzierżawionego automatu i wskazał, że pożytki przypadają osobie uprawnionej do ich pobrania: właścicielowi rzeczy (art. 140 k.c.). użytkownikowi wieczystemu (art. 233 k.c.), osobnie, której przysługują inne prawa do rzeczy (art. 252 k.c.), najemcy (art. 668 k.c.), dzierżawcy (art. 693, art. 698 k.c.). Wbrew więc stanowisku Spółki, nie rozstrzyga o tym art. 55 § 1 k.c. Minister wyjaśnił również, że zaskarżona czynność egzekucyjna dotyczyła gotówki z wydzierżawionych przez Spółkę do celów zarobkowych automatów do gry, które otwarto, a pełnomocnik Spółki wyjął pieniądze i gdyby przyjąć stanowisko strony, żądanie zwolnienia spod egzekucji przysługiwałoby tylko wydzierżawiającemu, w trybie art. 38 § 1 u.p.e.a. Zdaniem Ministra na uwzględnienie nie zasługiwał też zarzut naruszenia art. 45 § 1 u.p.e.a., gdyż w sprawie nie zaszła żadna z przesłanek wskazanych w tym przepisie: Spółka nie okazała dowodów stwierdzających wykonanie, umorzenie, wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku, odroczenie terminu wykonania obowiązku, rozłożenia na raty spłaty należności, nie zachodził też błąd, co do osoby zobowiązanego. Kwestionowanie przez Spółkę podstaw prawnych do wydania decyzji stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, czy zarzuty niedopuszczalności urzeczywistnienia czynności egzekucyjnej na pieniądzach stanowiących dochód z czynności uznanej za nielegalną, czy też dotyczącej charakteru (legalności) działalności gospodarcze Spółki – nie stanowią dowodów czyniących za dość art. 45 § 1 u.p.e.a., a ponadto nie podlegają rozpatrzeniu w trybie art. 54 u.p.e.a. W trybie skargi na czynność egzekucyjną nie mogą być rozpatrzone kwestie materialno-prawne, które mogą stanowić podstawę do uruchomienia odrębnego postępowania administracyjnego. Skarga z art. 54 u.p.e.a. służy wyłącznie do oceny prawidłowości czynności egzekucyjnych, a nie czynności je poprzedzających (działań wierzyciela). Spółka w postępowaniu egzekucyjnym posiada bowiem ochronę prawną na każdym jego etapie. W trybie tym nie można również dokonywać oceny uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego. 6. Spółka w skardze z 20 listopada 2016r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzuciła ww. postanowieniu Ministra, naruszenie: 1) art. 68 § 1 u.p.e.a. przez jego bezpodstawne zastosowanie, przejawiające się w uznaniu, iż w sprawie doszło do dobrowolnej zapłaty dochodzonej należności w wyniku czego organ egzekucyjny wydał Skarżącej pokwitowanie odbioru pieniędzy; 2) art. 67 § 1 u.p.e.a. przez jego niezastosowanie, przejawiające się w niewydaniu zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego i niesporządzeniu protokołu z czynności egzekucyjnej według wzoru ustalonego w rozporządzeniu; 3) art. 97 § 2 u.p.e.a. przez skierowanie egzekucji na przedmioty nie będące własnością Spółki, co stanowi rzeczywistą przeszkodę prowadzenia egzekucji, 4) art. 47 § 2 w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a. przez zastosowanie przymusu w celu egzekucji, przy braku podstaw faktycznych, w szczególności braku wyczerpania innych możliwości realizacji celu egzekucji, 5) art. 45 § 1 u.p.e.a. przez niewzięcie pod uwagę słusznego stanowiska Spółki i przedstawianych przez nią dowodów, faktów i okoliczności wpływających na zasadność prowadzenia egzekucji w wyniku czego organ był zobowiązany do odstąpienia od dalszych czynności egzekucyjnych. Spółka, uzasadniając skargę, zaznaczyła, że czynność otwarcia automatów do gry wykonano na wyraźne polecenie poborcy skarbowego, zatem uiszczenie kwot nie było dobrowolne. Bezpośrednia zapłata nie miała zatem miejsca, więc organ egzekucyjny miał obowiązek zastosować art. 67 § 1 u.p.e.a., a nie art. 68 § 1 u.p.e.a. W takiej sytuacji podstawę zastosowanego środka egzekucyjnego stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności albo protokół zajęcia prawa majątkowego, albo protokół zajęcia i odbioru ruchomości, albo protokół odbioru dokumentu, sporządzone według wzoru określonego w rozporządzeniu. W sprawie brak jest protokołu, spełniającego wymogi z art. 67 § 1 u.p.e.a. W szczególności, nie sporządzono go na stosownym formularzu, więc dokonane czynności nie są skuteczne prawnie i noszą cechy nieważności. W sprawie nie było prób dobrowolnego wyegzekwowania należności i już przy pierwszej odmowie otwarcia urządzeń organy egzekucyjne sięgnęły do najbardziej dotkliwego środka, jakim jest przymusowe ich otwarcie. Działanie poborcy skarbowego nosi więc znamiona przymusu. Naruszony zatem art. 47 § 1 w zw. z § 3 u.p.e.a., przez niedoręczenie zarządzenia o otwarciu urządzeń. Skoro poborca skarbowy nakazał otworzyć automat, trudno inaczej interpretować to działanie niż dokonanie faktycznego przeszukania pomieszczenia i automatu do gry. Bez czynności imperatywnego, władczego nakazania otwarcia urządzenia do gry poborca skarbowy nie uzyskałby danej sumy, zatem otwarcie urządzeń nastąpiło pod przymusem. Spółka nie zgodziła się z twierdzeniem, że skoro dzierżawca mógł dysponować kwotami znajdującymi się w automatach i posiadał klucz do urządzenia to uprawniona była egzekucja z pieniędzy znajdujących się w automatach. Wskazała na art. 97 § 2 u.p.e.a. i zaznaczyła, że egzekucji mogą podlegać tylko te przedmioty, które są własnością osoby zobowiązanej. Egzekucji nie można skierować na przedmioty, które są przedmiotem stosunku obligacyjnego (dzierżawy). W sprawie mógł mieć pełne zastosowanie art. 45 u.p.e.a., bo wynika z niego, że możliwość odstąpienia od czynności egzekucyjnych nie jest obwarowana czasem, ani okolicznościami, w jakich wnosi się o odstąpienie od egzekucji. Każdorazowo, gdy organ uzyska informacje stanowiące podstawę do odstąpienia od egzekucji, powinien to uczynić. 6. Minister w odpowiedzi na skargę uznał ją za bezzasadną i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 1. Skargę, którą Sąd rozpoznał na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, stosownie do, art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a."), należało oddalić, ponieważ zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. 2. Przedmiot sporu dotyczy prawidłowości dokonanej przez poborcę skarbowego czynności egzekucyjnej, polegającej na pobraniu od Spółki gotówki znajdującej się w wydzierżawionych przez Spółkę automatach do gier. Sąd w sporze przyznał rację organom administracyjnym, a nie Spółce skarżącej, uznając, że stanowisko organów jest prawidłowe zarówno formalnie, jak i materialnoprawnie. 3. Zgodnie z art. 54 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Przepis art. 1a pkt 2 u.p.e.a. definiuje pojęcie "czynności egzekucyjnych", stanowiąc, że są to wszelkie działania podejmowane przez organ egzekucyjny i egzekutora, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Owe działania, jak podkreśla się w doktrynie, to czynności faktyczne (a nie akty prawne). Skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie zaskarżaniu czynności o charakterze wykonawczym. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają zatem tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny (por. wyroki WSA w Warszawie z: 6 listopada 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 1433/07, 3 grudnia 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 1580/07, 21 czerwca 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 885/15). Przedmiotem skargi zatem nie mogą być kwestie materialnoprawne. W wyroku z 18 sierpnia 2015 r. (sygn. akt II FSK 1688/13) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przedmiotem skargi na czynności egzekucyjne, jak trafnie wskazywał Minister w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, jak również DIS w poprzedzającym go postanowieniu, mogą być tylko zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny oraz ewentualnego naruszenia przepisów regulujących sposób i formę dokonania czynności egzekucyjnych. W rozpoznawanej sprawie zastosowano środek egzekucyjny wymieniony w art. 1a pkt 12 lit. a tiret 1 u.p.e.a. - egzekucję z pieniędzy. Podstawą prawną zajęcia był więc, prawidłowo wskazany w zaskarżonym postanowieniu Ministra, przepis art. 68 § 1 u.p.e.a. Przepis ten stanowi, że jeżeli zobowiązany na wezwanie poborcy skarbowego płaci dochodzoną należność pieniężną, poborca wystawia pokwitowanie odbioru pieniędzy, które wywiera ten sam skutek prawny, co pokwitowanie wierzyciela. Za pokwitowaną należność pieniężną organ egzekucyjny ponosi odpowiedzialność wobec wierzyciela. Zgodnie zaś z art. 68 § 2 u.p.e.a. do czynności egzekucyjnych, o których mowa w § 1 nie stosuje się przepisów art. 53. Natomiast art. 53 u.p.e.a. stanowi, że jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, egzekutor sporządza protokół z czynności egzekucyjnych, który zawiera: 1) oznaczenie miejsca, czasu i rodzaju czynności, 2) imiona i nazwiska osób uczestniczących w czynności, 3) sprawozdanie z przebiegu czynności, 4) zgłoszone przez obecnych wnioski i oświadczenia, 5) podpisy obecnych lub wzmiankę o przyczynie braku podpisów, 6) podpis egzekutora (§ 1). Odpis protokołu, o którym mowa w § 1, doręcza się niezwłocznie zobowiązanemu (§ 2). Wykładnia art. 68 § 1 i § 2 w zw. z art. 53 u.p.e.a. prowadzi do jednoznacznego wniosku, że w przypadku określonym w art. 68 § 1 u.p.e.a. nie sporządza się protokołu z czynności egzekucyjnych. Przepis ten stanowi lex specialis w stosunku do art. 67 u.p.e.a. Taki charakter tego przepisu potwierdza również art. 68 § 3 u.p.e.a., zgodnie z którym w przypadku odebrania pieniędzy w wyniku przeszukania pomieszczeń i schowków, środków transportu oraz odzieży, teczek, waliz i podobnych przedmiotów stosuje się odpowiednio przepis § 1. W zakresie zatem obowiązku sporządzenia protokołu ustawodawca odmiennie uregulował dwa przypadki. Pierwszy, gdy odebranie pieniędzy przez poborcę następuje w wyniku przeszukania. W takiej sytuacji poborca – poza wystawieniem pokwitowania – jest obowiązany jeszcze sporządzić protokół. W drugim natomiast przypadku, gdy zobowiązany na wezwanie poborcy skarbowego płaci dochodzoną należność pieniężną, poborca wystawia tylko pokwitowanie odbioru pieniędzy. Nie ciąży na nim obowiązek sporządzenia protokołu. W przypadku zastosowania środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z pieniędzy przyjmuje się, że z chwilą jego zastosowania zobowiązany zostaje jednocześnie zawiadomiony o tym fakcie. Przyjęcie należności pieniężnej przez poborcę skarbowego nie wymaga odrębnego zawiadomienia, ani przed dokonaniem czynności (o planowanym przyjęciu należności), ani po jej dokonaniu. W rozpoznawanej sprawie, co w sposób niewątpliwy wynika z akt sprawy i na co prawidłowo uwagę zwrócił Minister w zaskarżonym postanowieniu, poborca skarbowy dokonał pobrania gotówki. Przedstawiciel Spółki na wezwanie poborcy skarbowego otworzył automaty do gry, w których znajdowała się wskazana gotówka. Następnie poborca skarbowy wystawił pokwitowanie oraz sporządził protokół z czynności egzekucyjnych. Chociaż organ egzekucyjny poza pobraniem gotówki żadnych innych czynności egzekucyjnych nie podjął, to do protokołu przedstawiciel Spółki załączył kopie umów dzierżawy urządzeń (automatów do gier), a także wniósł uwagi dotyczące czynności egzekucyjnej, jak również uwagi wskazujące na wadliwość postępowania wierzycielskiego. Sąd w związku z tym zgadza się z Ministrem, że takie działanie poborcy skarbowego (sporządzenie protokołu z czynności egzekucyjnych) uzasadniała nie czynność odebrania pieniędzy, bo w tym zakresie wystawiono pokwitowanie odbioru pieniędzy, lecz uzyskanie od Spółki w ramach ww. czynności egzekucyjnych informacji i dokumentów, których nie można było umieścić ani dołączyć do prawidłowo sporządzonego pokwitowania. Zdaniem Sądu, dodatkowe sporządzenie protokołu, w którym dano wyraz zastrzeżeniom Spółki i otrzymanym od niej dokumentom, nie skutkuje więc wadliwością zaskarżonej czynności egzekucyjnej, tak jak przyjęto w zaskarżonym postanowieniu, lecz stanowi dodatkowe udokumentowanie informacji uzyskanych od Spółki w ramach czynność zajęcia pieniędzy. Czynność poborcy skarbowego, co do zasady, jest zatem zgodna z art. 68 § 1 u.p.e.a. W ocenie Sądu nie można też zgodzić z argumentacją Spółki, że skoro czynności otwarcia automatów do gry dokonano na wyraźne polecenie poborcy skarbowego, to uiszczenie kwoty nie było dobrowolne, a w konsekwencji działanie poborcy skarbowego nosiło znamiona działania przymusowego oraz, że takie działanie poborcy skarbowego, który nakazuje otworzyć automat, trudno inaczej interpretować niż dokonanie faktycznego przeszukania pomieszczenia i automatu do gry. Prawidłowo bowiem Minister wskazuje w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że zapłata części czy całości należności dochodzonej w postępowaniu egzekucyjnym nie jest dobrowolną wpłatą, ale jest rozliczana w trybie art. 115 u.p.e.a., jako kwota uzyskana z egzekucji. Wbrew ponadto twierdzeniom zawartym w skardze, ani pomieszczenie, ani automaty do gry nie zostały przeszukane, gdyż przedstawiciel Spółki, dysponując kluczami, sam otworzył automaty do gry, a więc dobrowolnie wydał rzeczy w postaci znajdujących się w tych urządzeniach pieniędzy. Nie można się też zgodzić ze Spółką, że wezwanie poborcy skarbowego do zapłaty należności i otwarcia automatu może być utożsamiane z dokonaniem faktycznego przeszukania pomieszczenia i automatu do gry. Poborca skarbowy w pierwszej kolejności (po uprzednim doręczeniu tytułu wykonawczego, co miało miejsce 23 czerwca 2014r., wzywa do uiszczenia należności pieniężnej będącej przedmiotem egzekucji i następnie kwituje odbiór pieniędzy przekazanych przez zobowiązanego, który uczestniczy w tej czynności. Posiłkowo w tym zakresie można się także odwołać do art. 224 § 1 Kodeksu postępowania karnego, który określa, że każde przeszukanie poprzedzone jest wezwaniem do dobrowolnego wydania rzeczy. Jeżeli zaś rzecz zostanie dobrowolnie wydana to przeszukanie nie następuje i jest bezprzedmiotowe (por. P. Hofmański (red.), E. Sadzik, K. Zgryzek, Kodeks postępowania karnego, Tom I. Komentarz, Warszawa 2004, s. 936-937; R. A. Stefański w pracy zbiorowej pod red. Z. Gostyńskiego, Kodeks postępowania karnego, Komentarz, Tom I, ABC 1998, s. 581). Skoro natomiast z akt sprawy wynika, że otwarcia automatu dokonał pełnomocnik Spółki, to wdrożenie trybu z art. 47 u.p.e.a. nie było konieczne. W świetle powyższych rozważań niezasadne były więc zarzuty naruszenia art. 68 § 1 u.p.e.a. oraz art. 47 § 2 w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a. Całkowicie chybiony był także zarzut naruszenia art. 67 § 1 u.p.e.a., gdyż nie może być on stosowany przy egzekucji z pieniędzy, o której mowa w art. 68 § 1 u.p.e.a. Wskazuje na to chociażby treść § 1 tego przepisu, który stanowi, że z zastrzeżeniem art. 68 § 1, podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a, stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności albo protokół zajęcia prawa majątkowego, albo protokół zajęcia i odbioru ruchomości, albo protokół odbioru dokumentu, sporządzone według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Określając wzór, minister uwzględni uwarunkowania wynikające z elektronicznego przetwarzania danych zawartych w tym zawiadomieniu lub protokołach. Organ egzekucyjny nie miał więc obowiązku wydania zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego, ani sporządzenia protokołu zajęcia i odbioru ruchomości. Niezasadny był także zarzut naruszenia art. 97 § 2 u.p.e.a. Wbrew twierdzeniom Spółki, pieniądze znajdujące się w automatach do gry należały do niej. Potwierdza to treść umów dzierżawy znajdujących się w aktach sprawy. Wskazać ponadto należy, iż celem zaskarżonej czynności egzekucyjnej było zajęcie gotówki, która znajdowała się w automatach, a nie samych automatów, które Spółka wydzierżawiła od innego podmiotu w celach zarobkowych. Nie budzi wątpliwości, iż gotówka znajdująca się w automatach do gry należała do Spółki, a jak już wyżej zaznaczono, egzekucja była ograniczona tylko do egzekucji z pieniędzy (art. 1a pkt 12 lit. a tiret 1 u.p.e.a.). Zdaniem Sądu nie zasługiwał też na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 45 § 1 u.p.e.a., gdyż Minister prawidłowo w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał, że w sprawie nie wystąpiły z okoliczności wskazanych w tym przepisie. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu organ egzekucyjny i egzekutor są obowiązani odstąpić od czynności egzekucyjnych, jeśli zobowiązany okazał dowody stwierdzające wykonanie, umorzenie, wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku, odroczenie terminu wykonania obowiązku, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych, albo gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego. Skarżąca żadnych dowodów wskazujących na zaistnienie okoliczności wymienionych w tym przepisie w momencie przeprowadzania czynności egzekucyjnej nie przedstawiła. 4. Sąd, mając powyższe na względzie uznał, że skarga na mocy art. 151 P.p.s.a., podlegała oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło