III SA/Wa 395/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-04-05
Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnej można przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli nie wykonała wezwania sądu do przedstawienia dokumentów finansowych?Ratio decidendi
Osobie prawnej nie można przyznać prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli nie wykonała wezwania sądu do przedstawienia dokumentów finansowych, które są niezbędne do oceny jej sytuacji majątkowej. Niewykonanie takiego wezwania, zwłaszcza w trybie zastępczym, zasadniczo wyklucza przyznanie prawa pomocy, chyba że istnieją nadzwyczajne okoliczności uzasadniające odstępstwo.Stan faktyczny
K. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych. Mimo dwukrotnego wezwania w trybie zastępczym do nadesłania dokumentów finansowych, spółka nie wykonała tego wezwania. Referendarz sądowy uznał, że ogólnikowe stwierdzenia o braku majątku nie wyczerpują przesłanek przyznania prawa pomocy, a niewykonanie wezwania wyklucza jego przyznanie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 kwietnia 2012 r. po rozpoznaniu wniosku K. Sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej W. z dnia [...] listopada 2011 Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. p o s t a n a w i a odmówić skarżącej spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
K. Sp. z o.o., wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPPr z 19 grudnia 2011 r. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych.
Strona, wezwania referendarza sądowego z 10 lutego 2012 r. o nadesłanie, m.in. odpisów z rachunków bankowych, faktur VAT za ostatnie miesiące prowadzenia działalności, zestawienia aktualnych należności i zobowiązań, źródeł finansowania bieżącej działalności i in, pomimo dwukrotnego doręczenia wezwania w trybie zastępczym przewidzianym w art. 73 u.p.s.a. (drugi raz w dniu 28 marca 2012), nie wykonała
Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002 r. Nr 153 Poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, o który strona zwraca się - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, jeśli strona wykaże, ze nie ma jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów postępowania. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504).
Zdaniem referendarza sądowego, ogólnikowe stwierdzenia strony o braku majątku i środków finansowych nie wyczerpują przesłanek przyznania stronie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 u.p.p.s.a.
W ocenie referendarza sądowego, niezastosowanie się do wezwania wystosowanego w oparciu o art. 255 u.p.p.s.a. co do zasady wyklucza zatem przyznanie prawa pomocy (tak: postanowienie NSA z dnia 6 czerwca 2011 r., II FZ 227/11) – zwłaszcza, jeżeli uniemożliwia dokonania oceny sytuacji majątkowej strony. Referendarz sądowy podziela tu pogląd, wyrażony w wyroku ETPCz z 22 marca 2012 r. w sprawie G. S.A. przeciwko Niemcom, zgodnie z którym osoba prawna – w braku przedstawienia nadzwyczajnych okoliczności - zachowuje prawo do istnienia w porządku prawnym jeśli jest zdolna realizować swoje cele o własnych siłach i w oparciu o własne środki (§ 48).
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło