III SA/Wa 3961/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2012 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżąca – E. sp. z o.o. wniosła o zwolnienie od wpisu od skargi, powołując się na takie okoliczności jak: nieprowadzenie od kilku lat działalności i brak jakichkolwiek przychodów. Wskazała, że jej kapitał zakładowy wynosi 200.000 zł. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca oświadczyła, że nie składała zarówno zeznań podatkowych za lata 2015-2016, jak i deklaracji VAT, nie uzyskiwała w latach 2017-2018 przychodów i nie ponosiła kosztów, nie posiada rachunków bankowych, nie sporządzała bilansu, rachunku zysków i strat oraz sprawozdania finansowego za lata 2015-2016, nie posiada udziałów w innych podmiotach, nie jest prowadzone wobec niej postępowanie egzekucyjne, nie ma możliwości pokrycia kosztów sądowych przez wspólnika. Wyjaśniła, że posiada zaległość w podatku od towarów i usług. Dodała, iż na chwilę obecną nie wypłacono pełnomocnikowi wynagrodzenia. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie środków na koszty postępowania jest rzeczywiście niemożliwe. Opłaty sądowe należy zaliczyć do danin publicznych, a zatem zwolnienie z tego rodzaju opłat stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, co wynika z art. 84 Konstytucji. Dlatego też zastosowanie tego wyjątku odnosi się do szczególnych sytuacji, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru tych wydatków na współobywateli. Z tych bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania w razie zwolnienia strony z obowiązku ich ponoszenia. Strona występująca na drogę postępowania sądowego powinna więc mieć świadomość obowiązku ponoszenia tych kosztów i wnosząc o zwolnienie z niego uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku (zob. postanowienie NSA z 26 lutego 2013 r., I FZ 27/13). Tymczasem w niniejszej sprawie Skarżąca poza powołaniem się na takie okoliczności jak: nieprowadzenie od kilku lat działalności i brak jakichkolwiek przychodów nie przedstawiła żadnego dokumentu potwierdzającego jej trudną - jak twierdzi – sytuację finansową. Nie przesłała mianowicie m. in. zeznań podatkowych, bilansów, rachunków zysków i strat, sprawozdań finansowych. Tym samym uznać należało, że Skarżąca nie wykazała, iż spełnia przesłanki uzasadniające uwzględnienie jej żądania. Ocena jej sytuacji finansowej, wobec nieprzedstawienia wymaganych w toku postępowania dokumentów, musiałaby bowiem nastąpić tylko na podstawie oświadczenia Skarżącej o braku środków na pokrycie wpisu od skargi. Tymczasem – na co zwrócono uwagę już wcześniej - to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy. Referendarz sądowy ma świadomość subiektywnego przekonania Skarżącej o jej trudnej sytuacji finansowej (choć zastanawiające jest to na jakiej podstawie przekonanie to opiera, skoro nie sporządza bilansów, rachunków zysków i strat, sprawozdań finansowych), jednakże twierdzenie to nie znajduje pokrycia w materiałach źródłowych. Z tych wszystkich względów referendarz sądowy nie dopatrzył się uzasadnionych powodów do przerzucenia ciężaru wpisu od skargi w kwocie 500 zł na współobywateli. W tej sytuacji na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.