III SA/Wa 3975/17

PostanowienieWSA w Warszawie2018-05-29

Skład orzekający: Aneta Trochim-Tuchorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki jest uzasadnione w sytuacji, gdy skarżący powołuje się głównie na swoją trudną sytuację finansową, a egzekucja nie pozbawi go całkowicie środków do życia?
Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, uznając, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Wskazał, że sama trudna sytuacja finansowa nie jest wystarczająca do wstrzymania wykonania, a egzekucja wynagrodzenia za pracę nie pozbawi skarżącego środków do życia ze względu na kwotę wolną od potrąceń. Ponadto, ewentualna szkoda może zostać naprawiona poprzez zwrot uiszczonej kwoty po uwzględnieniu skargi.
Stan faktyczny
Skarżący K.M. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. orzekającą o jego solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku VAT. W skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując, że egzekucja kwoty ok. 10 mln zł pozbawi go środków do życia i spowoduje trudne do odwrócenia skutki, w tym negatywny wpływ na stan psychiczny. Skarżący korzysta z pomocy prawnej i leczy się.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] września 2017r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od kwietnia do lipca 2013r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Skarżący K.M. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] września 2017r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od kwietnia do lipca 2013r. W skardze Skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając ten wniosek wskazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego celem ściągnięcia kwoty niemal 10 000 000 zł pozbawi go w zupełności środków do życia - egzystencji. Podkreślił, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, przede wszystkim stanu psychicznego i emocjonalnego Skarżącego, który w związku z popełnionymi na jego szkodę przestępstwami, których pokłosiem jest również niniejsze postępowanie, korzysta z pomocy [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Instytucja wstrzymania wykonania aktu lub czynności ma charakter wyjątkowy. Z reguły wiąże się z obawą wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, zaś jej zastosowanie nie może być poprzedzone merytoryczną oceną zasadności skargi lub obawą wystąpienia jakiejkolwiek straty. Podstawową przesłanką wstrzymania jest wykazanie we wniosku niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym ostatnim wypadku chodzi o taką szkodę (majątkową a także niemajątkową), kiedy nie będzie możliwe przywrócenie stanu pierwotnego, w szczególności która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia. Chodzi zatem o sytuację, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu lub zdrowiu (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004r. GZ 138/04). W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie Skarżący nie wykazał, iż zostały spełnione przesłanki wstrzymanie wykonania decyzji opisane w art. 61 § 3 P.p.s.a. Z dokumentacji przedłożonej przez Skarżącego w toku postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy wynika, iż utrzymuje się on z wynagrodzenia w kwocie 2.150 zł netto. Posiada dwa kredyty ratalne (łącznie raty wynoszą 317,76 zł), mieszka wspólnie z rodzicami i dokłada się do opłat za prąd, wodę, gaz i czynsz w kwocie 600 zł, na wyżywienie przeznacza 600 zł miesięcznie. Opłaca również Internet – 130 zł i telefon – 80 zł. Na rachunku bankowym posiada wykorzystany debet w kwocie 2.500 zł, którego nie jest w stanie spłacić od 1,5 roku. Skarżący leczy się [...]. Koszt wizyt to 130 zł, co 1 – 2 miesiące. Na leki Skarżący przeznacza 100 – 150 zł miesięcznie. Bilet miesięczny kosztuje Skarżącego 98 zł. Powyższe dane świadczą o trudnej sytuacji finansowej Skarżącego, co znalazło odzwierciedlenie w postanowieniu referendarza sądowego z 12 kwietnia 2018r., przyznającym prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi. Podkreślić jednak należy, iż fakt przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie ma istotnego znaczenia dla oceny zasadności wniosku o wstrzymanie. Nie sposób nie zauważyć, że przesłanki przyznania prawa pomocy nie są tożsame z przesłankami uzasadniającymi wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego. Wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega ocenie w kontekście spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 P.p.s.a., zaś wstrzymanie wykonania decyzji lub aktu uzasadniać mogą konkretne okoliczności będące wynikiem wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na aktualną sytuację majątkową strony, powodujące znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu przepisu art. 61 § 3 P.p.s.a., a nie sama aktualna sytuacja majątkowa, w której znajduje się strona. Gdyby tak przyjąć, to każdorazowo przyznanie prawa pomocy musiałoby skutkować wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu. W przedmiotowym przypadku Skarżący natomiast argumentował wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji głównie powołując się na swoją trudną sytuację materialną, która nie może przesądzać o tym, iż w sprawie istnieje prawdopodobieństwo wyrządzenia Skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć bowiem należy, iż wbrew twierdzeniom Skarżącego prowadzenie w stosunku do niego egzekucji nie pozbawi go zupełnie środków do życia, co wynika z zakresu egzekucji w przypadku wynagrodzenia za pracę określonego na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016r., poz. 599 ze zm.) w zw. z art. 871 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks Pracy (Dz.U. z 2018r. poz. 810 ze zm.). Wskazany przepis kodeksu pracy określa bowiem kwotę wolną od potrąceń w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych – przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne. Od dnia 1 stycznia 2018r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 2100 zł brutto (§ 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2017r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2018r. (Dz.U.z 2017r. poz. 1747). Nawet zatem w przypadku wszczęcia egzekucji, Skarżący będzie dysponował kwotą środków potrzebną do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Rozpoznając przedmiotowy wniosek Sąd wziął również pod uwagę fakt, iż na Skarżącym nie ciążą zobowiązania pieniężne w znacznej wysokości, nie posiada on nieruchomości i ruchomości o istotnej wartości, a jego potrzeby mieszkaniowe są zabezpieczone, gdyż mieszka wraz z rodzicami, co oznacza, iż w związku z ewentualnym postępowaniem egzekucyjnym Skarżącemu nie grozi całkowita utrata środków do życia, mienia znacznej wartości, czy też miejsca zamieszkania. W takim stanie rzeczy wykonanie zaskarżonej decyzji poprzez wszczęcie egzekucji wobec Skarżącego nie doprowadzi do powstania nieodwracalnych skutków lub wyrządzenia znacznej szkody, nawet przy uwzględnieniu znacznej kwoty należności wskazanej w zaskarżonej decyzji. Każda bowiem decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji można otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2013r., sygn. akt II GZ 684/13; LEX nr 1432682). Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło